Colosseum - Valentyne Suite

Powód, dla którego przypominam ten album, jest bardzo smutny. 12 czerwca zmarł Jon Hiseman - brytyjski perkusista, znany przede wszystkim z grupy Colosseum. Właśnie na czas pierwszego okresu działalności zespołu, na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku, przypadł szczytowy okres twórczości Hisemana, zarówno pod względem komercyjnym, jak i przede wszystkim artystycznym. Colosseum był jednym z pierwszych zespołów, które w dojrzały sposób łączyły muzykę rockową z jazzem i bluesem. Oficjalnym debiutem zespołu jest wydany na początku 1969 roku album "Those Who Are About to Die Salute You". Styl zespołu narodził się jednak nieco wcześniej, na innym wydawnictwie. W 1968 roku Jon Hiseman, saksofonista Dick Heckstall-Smith i basista Tony Reeves byli członkami Bluesbreakers Johna Mayalla i wzięli udział w nagraniu albumu "Bare Wires", który wyraźnie zapowiadał ich późniejsze dokonania pod szyldem Colosseum.

Składu zespołu dopełnili klawiszowiec Dave Greenslade i śpiewający gitarzysta Jim Roche, którego szybko zastąpił James Litherland. Wspomniany album "Those Who Are About to Die Salute You" okazał się bardzo udanym i dojrzałym debiutem, jednak muzycy w pełni rozwinęli skrzydła dopiero na swoim następnym wydawnictwie - wydanym jeszcze w tym samym roku "Valentyne Suite". Cały materiał został skomponowany podczas intensywnej trasy koncertowej, a zarejestrowany tuż po jej zakończeniu, w ciągu zaledwie trzech dni, między 16 a 18 czerwca. W tak krótkim czasie powstał jeden z najlepszych i najbardziej inspirujących albumów jazzrockowych. Z jednej strony niezwykle wyrafinowany, a jednocześnie przystępny także dla osób nieosłuchanych z jazzem, preferujących mniej wymagającą muzykę. "Valentyne Suite" do sklepów trafił w listopadzie 1969 roku. Był to pierwszy album wydany przez Vertigo Records - oddział Philips/Phonogram specjalizujący się w rocku progresywnym. W chwili wydania "Valentyne Suite" do przeszłości należał już skład odpowiedzialny za jego nagranie - we wrześniu z Colosseum odszedł Litherland.

Album rozpoczyna się od zaskakująco surowego, ostrego - jak na Colosseum - utworu "The Kettle". To nie jazz rock, a czysty blues/hard rock - z przesterowaną gitarą, dynamiczną grą sekcji rytmicznej i bez żadnych klawiszy lub dęciaków. Utwór wyróżnia się świetną współpracą Litherlanda, Reevesa i Hisemana (pozostała dwójka nie wzięła w nim udziału), z których każdy zdaje się pełnić pierwszoplanową rolę. Jedynie wysoka partia wokalna wypada dość irytująco i niezbyt pasuje do charakteru tej kompozycji. Już kolejny utwór, "Elegy", to powrót do bardziej jazzowego grania, znanego z poprzedniego albumu - wolniejsze tempo, mniej gitary, za to dużo saksofonu i delikatne smyczkowe tło. Jedynie sekcja rytmiczna gra równie mocno, co w poprzednim kawałku. O następnym utworze, "Butty's Blues", wiele mówi już sam tytuł - to tradycyjny blues, mimo pierwszoplanowej roli saksofonu. Pierwszą stronę winylowego wydania kończy chwytliwy "The Machine Demands a Sacrifice", w którym istotną role odrywa brzmienie organów i fletu, ale nie brakuje też rockowej zadziorności.

Całą drugą stronę longplaya wypełnia natomiast tytułowa kompozycja "Valentyne Suite". To już rzecz bardziej skomplikowana od poprzedzających ją czterech piosenkowych utworów - trwająca ponad siedemnaście minut, całkowicie instrumentalna, składająca się z trzech wyraźnie odrębnych, ale idealnie do siebie pasujących części ("January's Search", "February's Valentyne" i "The Grass is Always Greener"), pełna oczywistych nawiązań do muzyki barokowej, ale czerpiąca także z jazzu, rocka i bluesa. Kompozycja naprawdę wyjątkowa i bardzo dojrzała. A trzeba pamiętać, że to jeden z pierwszych tego typu eksperymentów - wyprzedziły go tylko "Ars Longa Vita Brevis" The Nice i "In Held Twas in I" Procol Harum (oba z 1968 roku). Jednak dzieło Colosseum na ich tle wypada o wiele bardziej spójnie, a przy tym zachwyca znacznie większą paletą pomysłów.

"Valentyne Suite" to klasyka rocka, jedno z największych arcydzieł lat 60. Dziś już co prawda nieco zapomniane, znane głównie osobom, które na własną rękę poszukują czegoś więcej, niż muzyki promowanej w mediach. Longplay posiada jednak wszystkie niezbędne cechy, aby zachwycić nie tylko wielbicieli bardziej ambitnej odmiany rocka (choć przede wszystkim im przypadnie do gustu). Warto wspomnieć, że w Stanach album ukazał się w mocno zmodyfikowanej wersji, pod tytułem "The Grass Is Greener". Było to spowodowane tym, że utwory "The Kettle" i dwie pierwsze części suity "Valentyne Suite" zostały już wcześniej włączone do amerykańskiego wydania debiutu, więc je pominięto. Pozostałe nagrania poddano natomiast zupełnie niepotrzebnemu zabiegowi - oryginalne partie wokalne i gitarowe Litherlanda (oprócz śpiewu w "Elegy") zostały zastąpione partiami nowego muzyka, Dave'a "Clema" Clempsona. Całości dopełniły cztery nowe nagrania - autorski "Lost Angeles", oraz przeróbki "Jumping Off the Sun" (z repertuaru jazzowego pianisty Mike'a Taylora, z którym niegdyś występowali Hiseman i Reeves), "Rope Ladder to the Moon" Jacka Bruce'a (z albumu "Songs of a Tailor", na którym grał Hiseman - chociaż akurat nie w tej kompozycji), oraz "Bolero" Maurice'a Ravela.

Artysta: Colosseum
Tytuł: Valentyne Suite
Wytwórnia: Vertigo Records
Rok wydania: 1969
Gatunek: Jazz Rock, Rock Progresywny, Rock Psychodeliczny
Czas trwania: 34:46

Ocena muzyki

Nagroda

• « poprz.
• nast. »