Bannery górne wyróżnione

Bannery górne

A+ A A-

Björk - Debut

  • Kategoria: Inne
  • Radomir Wasilewski

Björk - Debut

Björk Guðmundsdóttir współcześnie jest uznawana za jedną z największych ikon oraz gwiazd muzyki popularnej i elektronicznej, będącą dowodem na to, że także w świecie dźwięków wydawałoby się lekkich, łatwych i przeznaczonych do masowej konsumpcji jest również miejsce na pisanie ambitnych, a często także trudno przyswajalnych utworów. Choć najnowsze płyty Björk, nagrane w drugiej dekadzie XXI wieku, są materiałami elitarnymi, mającymi oddaną, choć niezbyt liczną grupę fanów, inaczej wyglądała sprawa na początku kariery Islandki. Jej pierwsze albumy, wydane jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, osiągnęły gigantyczny sukces komercyjny, a sama wokalistka stała się gwiazdą o rozpoznawalności porównywalnej do Madonny, Davida Bowiego czy Depeche Mode. Było to zasługą jej pierwszego krążka - wydanego w 1993 roku albumu "Debut".

W momencie jego premiery, artystka liczyła sobie 28 lat i miała spore doświadczenie w działalności lokalnych, islandzkich zespołów zarówno punkrockowych, jak i jazzowych. Mając to na uwadze, zaprezentowana na "Debut" muzyka mogła być sporym szokiem dla tych, którzy Björk znali wcześniej. Mimo, że w momencie premiery artystka twierdziła, że płyta jest sumą wszystkich jej wcześniejszych doświadczeń muzycznych i zainteresowań, to z punkiem i rockiem nie ma zbyt wiele wspólnego. W kilku momentach pojawia się trochę ostrzejszych, technologicznych wstawek naśladujących gitary elektrycznie, jednak bliżej im do dokonań zespołów industrialnych, ewentualnie elektronicznych, nie bojących się flirtować z rockiem (takich, jak Depeche Mode) niż do klasycznego, gitarowego łojenia. Jazzu także jest niewiele, mimo, że miejscami pojawia się charakterystyczne dla tego gatunku brzmienie saksofonu czy trąbki, a także lekko połamana rytmika. Podstawowa warstwa dźwiękowa obraca się wokół muzyki elektronicznej w typowym dla lat dziewięćdziesiątych wydaniu, a więc z wykorzystaniem sporej dawki syntetyki, dynamicznych rytmów w stylu house czy nawet techno. Do tego dochodzi prostota utworów i ich spora przebojowość sprawiająca, że bardzo szybko zapisują się one w pamięci słuchacza. Nie dziwi więc fakt, że stały się hymnami muzyki popowej swojej ery.

O tym, że twórczość Björk nie jest jedynie tandetnym discopopem czy eurodance z tego okresu i prezentuje sporą wartość artystyczną, świadczy kilka elementów. Po pierwsze, różnorodność utworów, w których obok dynamicznych, pełnych energii hitów pojawia się spora dawka kompozycji stonowanych, a nawet relaksujących uszy słuchacza swoją zwiewnością. Po drugie, dźwięki płyną bardzo naturalnie, co sprawia że Islandce łatwo i z dużym wyczuciem udało się połączyć w jedną, eklektyczną całość technologiczną sztuczność bezdusznego house'u z elementami folkowymi, rockowymi, jazzowymi, a nawet klasycznymi. Do tego brzmienie naturalnych instrumentów, takich jak gitara, bas, perkusja, fortepian, trąbka czy harfa idealnie spleciono się z dźwiękami wygenerowanymi z syntezatora. W efekcie, w wielu miejscach słuchacz zastanawia się, czy słyszy akurat żywe instrumenty, czy też ich elektroniczną imitację. Do tego wszystkiego dodać należy talent wokalny Björk, który już od pierwszej płyty przejawia się w jej charakterystycznym, pełnym emocji głosie z manierą na niegrzeczną nastolatkę, którego nie sposób pomylić z nikim innym. I wreszcie ostatni element sukcesu czyli świetna, bardzo selektywna, czysta i syntetyczna produkcja, która stanie się symbolem albumów sygnowanych imieniem Björk. Co prawda, z dzisiejszej perspektywy może ona wydawać się trochę płaska i miejscami pozbawiona głębi, jednak w momencie premiery "Debut" mocno wyprzedzał swoją epokę, stanowiąc wzór do naśladowania dla innych zespołów elektronicznych, a zwłaszcza trip hopowych.

"Debut" jest płytą składającą się z jedenastu, a w późniejszych wydaniach dwunastu utworów, prezentujących twórczość Björk z bardzo różnorodnej, ale w większości zachęcającej do dalszej lektury formuły. Jeśli chodzi o te utwory, w których postawiono na dynamikę i energię splecione z charakterystyczną dla lat dziewięćdziesiątych, syntetyczną oprawą, należy wymienić przebojowy, świetnie zaśpiewany zwłaszcza w refrenach i ozdobiony charakterystycznymi, synthopopowymi melodiami w stylu znanym z albumów Depeche Mode "Crying", najszybszy i najbardziej bezduszny w technologicznym zacięciu "There's More To Life Than This", który jak głosi plotka został nagrany w toalecie baru, w którym odbywały się próby zespołu Björk i dlatego zawiera zarejestrowane w trakcie sesji ludzkie odgłosy, chwytliwy, oparty na brzmieniach wyjątkowo oldschoolowo brzmiących syntezatorów i beatowym, prostym rytmie "Big Time Sensuality" oraz gnający przed siebie w takt energetycznego, dyskotekowego rytmu i house'owej melodyki "Violently Happy". Trochę spokojniej, ale także żwawo i dynamicznie jest w kompozycjach, które otwierają i zamykają album - pełnym pozytywnej energii, letniego klimatu i etnicznych wstawek "Human Behaviour" oraz dodanym do niektórych edycji epickim, przebojowym, zagranym wręcz z filmowym rozmachem "Play Dead". Stonowane, refleksyjne oblicze tego albumu najlepiej reprezentuje jego największy przebój czyli zwiewny, nastrojowy, pełen ulotnych a jednocześnie pozytywnych emocji "Venus as a Boy", a także trójka następujących po sobie kompozycji z drugiej połowy albumu - folkowy, oparty na transowo wybijanym, leniwym rytmie i kojącym, elektroniczno-gitarowym tle "One Day", lekko jazzujący za sprawą charakterystycznych wstawek trąbek i połamanej, naturalnie zagranej rytmiki "Aeroplane" oraz wyraźnie trip hopowy, płynący spokojnie przed siebie w takt leniwego, podrasowanego elektronicznie rytmu i symfonicznej oprawy "Come To Me". Najwięcej spokoju i lenistwa przynoszą dwie najbardziej ascetyczne kompozycje, będące drogowskazem dla późniejszej, wolniejszej i klimatycznej odsłony twórczości Björk - oparty o delikatne brzmienie harfy, odgłosy szumu morza i cichy śpiew nastolatki "Like Someone in Love" oraz wyjątkowo ascetyczny i prosty "The Anchor Song", w którym oprawa muzyczna ponownie ociera się o delikatne jazzowanie.

"Debut" to płyta, która przez część fanów Björk jest traktowana jako niezła jakościowo, ale zaledwie przystawka przed kolejnymi, bardziej ambitnymi dokonaniami, a przez innych jako jedno z najlepszych dzieł islandzkiej wokalistki, pozbawione jeszcze niepotrzebnego kombinowania i silenia się na oryginalność. Żadna ze skrajności w tej kwestii mnie nie przekonuje i mimo, że widzę pewne niedociągnięcia debiutu Björk oraz fakt, że pod względem aranżacyjnym i jakościowym ustępuje on kolejnym wydawnictwom, to jednak doceniam też potencjał zawarty w tych dźwiękach, a przede wszystkim olbrzymią muzyczną wyobraźnię i wizjonerstwo islandzkiej wokalistki. Nie da się ukryć, że w momencie premiery "Debut" mocno wyprzedzał swoją epokę, stanowiąc wzór do naśladowania nawet dla takich gwiazd, jak Depeche Mode czy Massive Attack. Dlatego też wszyscy miłośnicy twórczości Björk, jak i szeroko pojętej muzyki elektronicznej, powinni się z nim zapoznać. Dotyczy to także tych, którzy preferują bardziej ambitne i mniej szablonowe kompozycje, z których w przyszłości Islandka miała zasłynąć.

Artysta: Björk
Tytuł: Debut
Wytwórnia: One Little Indian
Rok wydania: 1993
Gatunek: Pop, Rock Alternatywny, Dance, Trip Hop, Elektronika, House, Pop Elektroniczny, Alternative Dance, Jazz
Czas trwania: 48:15

Ocena muzyki
Poziomy6

Komentarze (1)

  • Sławek

    "Play Dead" jest zagrany z filmowym rozmachem, bo jest to utwór z filmu. Pochodzi z soundtracku do "The Young Americans".

    1

Skomentuj

Komentuj jako gość

0

Zobacz także

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Madonna - Ray of Light

Madonna - Ray of Light

Jedni artyści przez całą karierę konsekwentnie rozwijają jeden styl, stopniowo udoskonalając swoje brzmienie, inni zaś co kilka lat próbują wymyślić siebie na nowo. Madonna zdecydowanie należy do tej drugiej kategorii, choć w jej przypadku kolejne metamorfozy bywały równie mocno związane z muzyką, co z wizerunkiem, modą i umiejętnym wyczuwaniem nastrojów...

Jack White - Frozen Charlotte

Jack White - Frozen Charlotte

Jack White należy do wąskiego grona artystów, którzy od lat udowadniają, że rock nie potrzebuje kolejnej rewolucji, żeby nadal potrafił wywołać u słuchacza szybsze bicie serca. Czasami wystarczy kilka chwytliwych riffów, porządna dawka garażowego brudu i pomysł na to, jak w pozornie prostych utworach zmieścić jak najwięcej energii. Prawie dokładnie...

Moonspell - Far From God

Moonspell - Far From God

Do Moonspell podchodziłem w ostatnich kilkunastu miesiącach kilka razy. Efekt przypominał nieco sinusoidę. Jeden album potrafił mnie naprawdę zainteresować, przy kolejnym zaczynałem się zastanawiać, o co właściwie tyle zamieszania, a następny znowu dawał nadzieję, że może tym razem w końcu zaskoczy. Niektóre płyty spodobały mi się już przy pierwszym przesłuchaniu,...

Dinosaur Jr. - There Near

Dinosaur Jr. - There Near

Ponad 40 lat na scenie. Trzynaście albumów studyjnych. Setki koncertów, niezliczone solówki gitarowe i poziom głośności, który potrafi zrobić wrażenie nawet na ludziach przyzwyczajonych do ekstremalnego metalu. Dinosaur Jr. jest jednym z najważniejszych zespołów amerykańskiej alternatywy, a jego wpływ na rozwój indie rocka, noise rocka i całej późniejszej sceny gitarowej...

The Ocean - Solaris

The Ocean - Solaris

Berliński The Ocean może być przykładem tego, jak powinna wyglądać udana muzyczna ewolucja. Komuś, kto nie zna tego projektu, może być ciężko uwierzyć, że debiutancki "Fluxion" i chociażby "Holocene" nagrał ten sam zespół. Chociaż w tym przypadku lepiej zabrzmiałoby określenie "grupa muzyków grających pod szyldem The Ocean". Przez ćwierć wieku...

Bannery dolne

Nowe testy

Poprzedni Następny
Age Reborn Cables 70s + 80s + 90s

Age Reborn Cables 70s + 80s + 90s

Moda na sprzęt vintage trwa w najlepsze i nic nie wskazuje na to, aby miała się szybko skończyć. Wystarczy przejrzeć portale aukcyjne, grupy miłośników klasycznego hi-fi albo oferty warsztatów zajmujących...

Sonus Faber Olympica I G3

Sonus Faber Olympica I G3

A więc przymierzacie się do zakupu zestawów głośnikowych? Na podstawie rozmiaru pomieszczenia, wcześniejszych doświadczeń, sprzętu towarzyszącego i własnych preferencji określiliście nawet, jaka mniej więcej powinna to być konstrukcja? Krótko mówiąc,...

Naim Muso Utopia

Naim Muso Utopia

W świecie wysokiej klasy sprzętu audio istnieje pewien niepisany podział obowiązków. Jeśli chcemy naprawdę dobrze słuchać muzyki, kupujemy wzmacniacz, odtwarzacz sieciowy i parę porządnych kolumn. Jeśli zależy nam na efektownym...

Bannery boczne

Komentarze

Luk
Dla mnie super, czekałem na Qubuz.... Długo, ale są już w PL. Zarobki dla artystów większe, aplikacja fajnie chodzi w porównaniu do konkurencji. Baza artystów n...
Artur
No cóż gramofon dla bardzo mało wymagających moim zdaniem bez sensu. Sama waga mówi za siebie. 3 kg może ważyć talerz, a nie caly gramofon. Ktoś kto kupi taki m...
Bolo
Wygląda jak Rega Naia z Temu.
skonsternowany
Franco Serblin, legendarny i nieżyjący już założyciel firmy przewraca się w grobie. Po pierwsze dlatego, że został "wygumkowany" ze wszystkich materiałów firmow...
Jakub
Z tego co Pan napisał, czyżby najlepsze Sonusy robił teraz Xavian?

Płyty

Madonna - Ray of Light

Madonna - Ray of Light

Jedni artyści przez całą karierę konsekwentnie rozwijają jeden styl, stopniowo udoskonalając swoje brzmienie, inni zaś co kilka lat próbują wymyślić...

Tech Corner

Bluetooth w sprzęcie audio - wersje, kodeki, ustawienia

Bluetooth w sprzęcie audio - wersje, kodeki, ustawienia

W dobie niesamowitej popularności bezprzewodowego sprzętu audio trudno zaprzeczyć, że jest to przyszłość. I to nie tylko jeśli chodzi o urządzenia mobilne, ale także te, z których korzystamy w domu. Trzymając w ręku smartfon czy tablet, potrzebujemy przecież tylko kompatybilnej z nimi elektroniki, aby móc wygodnie odtwarzać muzykę z ulubionego...

Nowości ze świata

  • Some pieces of audio equipment have long since transcended their original purpose to become genuine pop culture icons. The Technics SL-1200 is one of the finest examples. Introduced in 1972 as an advanced turntable for discerning music enthusiasts, it eventually...

  • JBL has introduced a new generation of one of its most distinctive wireless speakers. The Pulse 6 is the latest version of a portable device that does more than just play music - it also doubles as an eye-catching lamp,...

  • Retro-inspired hi-fi equipment is enjoying something of a renaissance. Manufacturers are increasingly revisiting designs from decades past, and few things evoke the golden age of stereo quite like a pair of large standmount speakers with generously sized woofers. French manufacturer...

Prezentacje

Muzyka dla pokoleń - Bryston

Muzyka dla pokoleń - Bryston

Przeglądając strony internetowe i katalogi firm zajmujących się produkcją audiofilskiego sprzętu, prawie zawsze zaglądam do zakładek opisujących ich historię i filozofię. Dziś podobno już niewielu ludzi zwraca na to uwagę, ale prawdziwi hobbyści na pewno interesują się wszystkim, co wiąże się ze sprzętem hi-fi. Sęk w tym, że nie każda...

Cytaty

PaulClaudel.png

Strona używa plików cookie zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Dowiedz się więcej na temat danych osobowych, zapoznając się z naszą polityką prywatności.