Riverside - Wasteland

Riverside to dość wyjątkowy okaz w młodym polskim środowisku muzycznym. W przeciwieństwie do większości rodzimych zespołów powstałych już w tym stuleciu, działa nie tylko poza podziemiem, ale także wyłącznie polskim mainstreamem. Jego popularność za granicą jest w zasadzie większa niż u nas, a to nawet w czasach świetności polskiego jazzu, stojącego na światowym poziomie, nie zdarzało się zbyt często. Muszę przyznać, że zdumiewa mnie tak duże uznanie dla tej właśnie grupy. Nie znaczy to, że uważam ją za całkowicie bezwartościową. Podejrzewam, że jako nieliczny plasuję się dokładnie pomiędzy częstymi zachwytami a rzadką miażdżącą krytyką wobec Riverside. Dla mnie jest to zespół z bardzo dużym, ale źle ukierunkowanym potencjałem, pozbawiony przede wszystkim własnej tożsamości, świeżości i szerszych inspiracji. Te czerpią głównie z twórczości Deep Purple i Stevena Wilsona, uznawanego często za zbawcę rocka progresywnego i jedno z największych muzycznych objawień lat 90. Wzorce bardzo zacne (choć w przypadku Wilsona nie jest to oczywiste), jednak nasi rodacy przetwarzają je w maksymalnie wtórny sposób, mieszając charakterystyczne dla tych artystów elementy, bez jakiegokolwiek własnego wkładu. A należy dodać, że sam Wilson nie tworzy rocka progresywnego w ścisłym tego wyrażenia znaczeniu, więc odtwórcze czerpanie z jego twórczości jest bardzo niebezpieczne. Również Riverside nie uniknął popadnięcia w tak zwaną neoprogresywę, wypaczającą założenia pierwowzoru niemal pod każdym względem.

Jeszcze na wydanym pięć lat temu "Shrine of New Generation Slaves" głównym wzorcem dla Riverside był Deep Purple, ale "Love, Fear and the Time Machine" z 2015 roku to już oczko wyraźnie puszczone do fanów wilsonowskiego Porcupine Tree. W takim właśnie kierunku, niestety, podąża wydany wczoraj "Wasteland", choć nie jest to album identyczny jak poprzedni - zmianie uległ przede wszystkim nastrój, znacznie bardziej posępny, smutny, wręcz dramatyczny. Jest to związane ze śmiercią Piotra Grudzińskiego, gitarzysty grupy należącego do niej od samego początku. "Wasteland" to pierwszy album nagrany bez jego udziału, co mocno odbiło się na jego charakterze - nie tylko pod kątem atmosfery, ale także tekstów, poruszających tematykę post-apokaliptyczną (na co wskazuje już sam tytuł). Naturalnie, zmianę słychać również w partiach gitarowych - tutaj odpowiada za nie głównie lider i basista Riverside, Mariusz Duda, z niewielką pomocą paru muzyków, w tym Macieja Mellera, aktualnego członka koncertowego składu grupy. Słychać także wyraźny zwrot w kierunku brzmień akustycznych.

"Wasteland" jest, jak zwykle w przypadku tej grupy, kompletnym przeglądem cech i wad rocka neoprogresywnego. Popadanie w wymuszony patos, przeciąganie utworów, sklejanie ze sobą niepasujących do siebie motywów, często pozbawione sił witalnych wykonanie, wtórność stylistyczna - z tym wszystkim się tu spotkamy, prędzej czy później. Jednak nawet taką muzykę można wykonywać lepiej lub gorzej i w tym przypadku różnie z tym bywa. Riverside uporczywie miesza udane, piękne i autentycznie ujmujące fragmenty z fatalnymi i pochrzanionymi pomysłami, obnażając braki kompozytorskie i niezdolność do nagrania równego, spójnego dzieła. Słychać to już w "Acid Rain", dzielącym się na dwie odrębne części. Najpierw rozbrzmiewa metalowe riffowanie z elektroniką w tle i kompletnie niepasującym do niego śpiewem, by po kilku minutach przejść do znacznie łagodniejszej części. Nie mam pojęcia, jak muzycy chcieli sklecić to w całość, ale nie udało się - miałem wrażenie, że słucham dwóch różnych piosenek lub ich kawałków. I o ile pierwsza część ze względu na nijaką melodię i toporność nie nadaje sie do niczego, tak druga jest bardzo przyjemna. Nie drażniła mnie nawet wokaliza "ło-ooo-ooooo-ooooooo", której jest tu trochę za dużo.

Takiego niezdecydowania i zagubienia można dostrzec znacznie więcej. Najjaskrawszym tego przykładem jest "Vale Of Tears", chyba największa pomyłka tego albumu. Tym razem materiał nie na dwie, a trzy różne kompozycje. Ociężałe, niemalże pozbawione melodii metalowe fragmenty przeplatają się z akustycznymi smętami, a do tego w drugiej połowie dochodzi charakterystyczna galopada, żywcem zaczerpnięta ze stylu Iron Maiden. Nie ma niczego, co dałoby choćby cień szansy na połączenie tego w spójną całość, a żaden z fragmentów nawet sam w sobie nie jest udany. Bardzo przyjemną niespodzianką po tak bałaganiarskich utworach był akustyczny "Guardian Angel" z bardzo ładną melodią i ciekawym śpiewem Dudy na granicy melodeklamacji, kojarzącym się z Leonardem Cohenem i Nickiem Cave'em. W końcu zespół się określił i podążył w konkretnym kierunku, zamiast kilku różnych, o czym świadczy także "Lament" - kolejny utwór łączący ostre fragmenty z delikatnymi (podobnie jak "Vale Of Tears" promował album na singlu), lecz w znacznie lepszy sposób. Nie jest to nic wybitnego, ale przynajmniej tworzy jednolitą kompozycję, nierozbitą na kilka kawałków. Partie gitary akustycznej i mocne riffy płynnie między sobą przechodzą, nie ma też bezsensownego szarżowania melodiami i motywami. Świetnie pasuje tu też partia skrzypiec w wykonaniu Michała Jelonka, która jednak nie odgrywa zbyt dużej roli. Gdyby dać jej większe pole do popisu i podążyć w takim kierunku, jak na "Lament", mógłby to być znacznie lepszy album.

Nie mogło również zabraknąć długich, rozbudowanych (przynajmniej pozornie) utworów. Na "Wasteland" są takie dwa, choć spokojnie wystarczyłby jeden. Tym bardziej że "The Struggle For Survival" to w gruncie rzeczy chaotyczne granie dla samego grania, trwający ponad 9 minut instrumental, pozbawiony jakiejkolwiek myśli przewodniej. Pojawiający się kilka razy krótki motyw rodem z kryminału to za mało, by uczynić jeden utwór z tego zlepku przypadkowych dźwięków i pozbawionych kontekstu solówek. Znacznie lepiej wypada utwór tytułowy, także długi i niejednostajny brzmieniowo, lecz oparty na jednej melodii, spajającej wszystkie dźwięki. Fajnym urozmaiceniem jest typowo westernowy motyw w drugiej części, idealnie pasujący do tematyki i tytułu albumu (radzę wziąć poprawkę na fakt, że uwielbiam wszystko, co kojarzy się z westernami, w tym także muzykę). Udany mógłby być także folkowy "River Down Below", gdyby nie miał tak schematycznej melodii, którą można usłyszeć w milionach tego typu utworów. Miłe, organowo-melotronowe tło nie ratuje sytuacji, brakuje jakiegokolwiek rozwinięcia, a solówka gitarowa pojawia się zbyt późno, by powstrzymać uczucie znużenia. Dobrze chociaż, że umieszczony na końcu "The Night Before" czaruje piękną partią fortepianu i aż szkoda, że zespół nie połączył go z otwierającym "The Day After" (początkowo śpiewanym a capella, później przy akompaniamencie elektroniki i skrzypiec), który skończył jako zbędna miniaturka, w dodatku niepasująca do następującego po nim "Acid Rain".

Trudno mi ocenić to wydawnictwo. Są tu momenty, których słuchało mi się naprawdę świetnie. Dominowało jednak znudzenie, a czasem wręcz poczucie straconego czasu. Riverside wciąż nie jest w stanie prawidłowo wykorzystać swoich umiejętności i bardziej przyłożyć do tworzenia stabilnych kompozycji. Znamienne jest też to, że zespół zacznie lepiej radzi sobie z graniem akustycznym, a jednocześnie wciąż mocno trzyma się mocnego, quasi-metalowego brzmienia, w którym często popada w całkowity chaos. Nawet wokal Mariusza Dudy świetnie się sprawdza w spokojnych momentach, za to wymięka przy dynamicznych, nie nadążając za nimi ani tempem, ani intensywnością. Dziwne, że grupa po kilkunastu latach działalności wciąż jest tak nieświadoma swoich mocnych stron, a podkreśla głównie słabe.

Artysta: Riverside
Tytuł: Wasteland
Wytwórnia: InsideOut Records
Rok wydania: 2018
Gatunek: Rock
Czas trwania: 50:49

Ocena muzyki

• « poprz.
• nast. »