Mimo, że w dzisiejszych czasach trudno znaleźć dom, w którym nie znalazłaby się chociaż jedna para słuchawek - i wcale nie musi to być dom melomana lub audiofila - wzmacniacze słuchawkowe są traktowane raczej jako swego rodzaju fanaberia. Przecież wiele urządzeń na rynku posiada odpowiednie gniazdo pozwalające podłączyć słuchawki, więc po co zawracać sobie głowę zakupem dedykowanego urządzenia wzmacniającego? Wystarczy podłączyć nauszniki do dziurki we wzmacniaczu lub odtwarzaczu i gra muzyka, prawda? A jednak nie do końca, jeśli zdamy sobie sprawę, że jakość brzmienia na zwykłym wyjściu słuchawkowym w przetworniku, odtwarzaczu czy wzmacniaczu jest przeważnie bardzo przeciętna. Wobec rosnącej popularności audiofilskich nauszników, kupno dobrego wzmacniacza słuchawkowego nabiera jeszcze większego sensu. Ale co to właściwie znaczy "dobry"? Czym powinniśmy kierować się przy wyborze takiego urządzenia?

W dniach 15-17 marca w Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie odbyła się niezwykła uroczystość - premiera nowego, flagowego zestawu słuchawkowego Sennheiser HE 1 zwanego również nowym Orpheusem. Jest to bowiem nowoczesna wersja oryginalnego systemu okrzykniętego najlepszym zestawem słuchawkowym świata. Elektrostatyczne słuchawki zasilane dedykowanym wzmacniaczem lampowym były dla Sennheisera niczym Bugatti Veyron dla Volkswagena - kosmicznie zaawansowanym i drogim manifestem jakości i bezkompromisowego dźwięku. Ekstremalnie wysoka cena lokowała Orpheusa poza zasięgiem większości audiofilów, ale dla wielu największym problemem w zdobyciu własnego egzemplarza było ograniczenie produkcji do zaledwie 300 sztuk. Być może dlatego oryginalny Orpheus osiąga dziś zawrotne ceny. Nie inaczej jest z nowym modelem oznaczonym symbolem HE 1. Choć - podobnie jak u poprzednika - mamy tu elektrostatyczne słuchawki napędzane lampowym wzmacniaczem, nowy Orpheus został zaprojektowany od podstaw jako topowy zestaw słuchawkowy XXI wieku. Tutaj nic nie jest zwyczajne. Słuchawki są odjechane, wzmacniacz został zaprojektowany w zupełnie bezkompromisowy sposób, a całość wygląda jak statek kosmiczny z kamienia, metalu i szkła. Cena? 50000 euro i raczej nie ma co liczyć na promocję. Ba, wcale się nie zdziwimy jeśli po zakończeniu produkcji, wartość tego cuda na rynku wtórnym będzie jeszcze wyższa. HE 1 był już prezentowany na kilku wystawach, jednak impreza zorganizowana w Polsce była pierwszą oficjalną premierą tego urządzenia. Z tej okazji do Warszawy sprowadzono pierwszy wyprodukowany egzemplarz HE 1, a także oryginalnego Orpheusa z 1991 roku, kilka innych kultowych produktów Sennheisera, gości specjalnych z Niemiec oraz tłumy dziennikarzy i blogerów.

Ilekroć poruszam temat wymierania płyt kompaktowych tudzież jakichkolwiek fizycznych nośników, czuję się jakbym z kopniaka otwierał drzwi do pokoju, w którym już od kilku lat kłócą się ze sobą melomani podzieleni na dwa obozy. Jedni uważają, że czasy fizycznych nośników minęły bezpowrotnie, a przyszłość to już nawet nie pliki, ale streaming gęstej muzyki. Drudzy wciąż słuchają nie tylko płyt kompaktowych, ale nawet kaset i winyli, a ponieważ zgromadzili całe regały płyt czy innych taśm, nie zamierzają tak po prostu wyrzucać ich do śmietnika. Obu grupom próbują dogodzić producenci sprzętu, którzy stoją w coraz szerszym rozkroku i nie bardzo wiedzą co robić dalej. Nie mówię o małych firmach wyspecjalizowanych w produkcji streamerów czy gramofonów, ale o koncernach oferujących w zasadzie wszystko od amplitunerów po słuchawki. Otóż moi drodzy, bracia w audiofilskiej chorobie, członkowie obu zwalczających się obozów... Wydaje mi się, że wymyśliłem rozwiązanie wszystkich naszych problemów. Wymaga ono jedynie wsparcia ze strony wszystkich producentów sprzętu audio, opracowania nowego formatu i zorganizowania ogromnej kampanii promocyjnej, ale co tam - nie takie rzeczy się robiło!

Poprzedni artykuł, w którym pisałem o amplitunerze kwadrofonicznym Sansui QRX-9001 wywołał spore poruszenie na StereoLife'owym Facebooku. Czytając pojawiające się tam wpisy naszych czytelników zauważyłem, że wielu wspomina o polskim urządzeniu tego typu, czyli o Cezarze Quadro DKS-201, którego debiut miał miejsce w 1976 roku na Międzynarodowych Targach Poznańskich. Temat na tyle mnie zaciekawił, że postanowiłem poszukać informacji o tym sprzęcie i przedstawić go tym, którzy do tej pory nie wiedzieli, że Polska miała też swój wkład w rozwój techniki kwadrofonicznej.

[English version] Rynek audiofilskich kabli może na pierwszy rzut oka wydawać się niezwykle skomplikowany - setki marek i produktów powiązanych ze sobą chyba tylko przeznaczeniem, a i to nie zawsze. Jednak wśród firm zupełnie nowych, pojawiających się regularnie już od wielu lat, a także tych, których produkty są obecnie z jakiegoś powodu modne, swoje stałe miejsce mają zagwarantowane tak zwani starzy wyjadacze. Audioquest, Nordost, Monster Cable, Cardas Audio, Van den Hul czy Kimber Kable to firmy, które w dużym stopniu ten rynek tworzyły i wciąż kształtują go w największym stopniu. W większości przypadków filozofia i pewien technologiczny kierunek obrany przez daną firmę są nierozerwalnie związane z osobą ich założyciela, dlatego też niezwykle ucieszyłem się na wiadomość, że będę mógł przeprowadzić ekskluzywny wywiad z jedną z legend kablowego świata - Rayem Kimberem.

Skandynawia od lat słynie przede wszystkim z ekstremalnych odmian metalu, głównie z przedrostkiem "black". Jednak raz na jakiś czas trafiają się również perełki z nieco lżejszej odsłony tego gatunku, jakim jest na przykład post metal. Szwedzi mają Cult Of Luna, Finowie zaś Callisto. Zespół powstał w 2001 roku w Kokkoli. Od lat jednak jego bazą jest Turku. Na chwilę obecną w skład grupy wchodzi 7 muzyków, na koncertach pojawia się dwóch dodatkowych. Styl Callisto często określany jest jako wypadkowa takich filarów gatunku, jak Neurosis, Cult Of Luna i Pelican. Stwierdzenie to nie jest do końca trafne. Grupie najbliżej do ich kolegów ze Szwecji, ale i tak różnice są znaczne, zwłaszcza w późniejszych latach działaności.

Korzenie szwedzkiego zespołu Witchcraft sięgają 2000 roku. Wtedy właśnie Magnus Pelander - gitarzysta grupy Norrsken - postanowił oddać hołd swoim dwóm muzycznym idolom - Bobby'emu Leblingowi (liderowi doom metalowej grupy Pentagram) i Roky'emu Ericksonowi (niegdysiejszemu członkowi pionierów rocka psychodelicznego - The 13th Floor Elevators, znanemu także z solowych dokonań). Inspirując się ich twórczością, Pelander napisał utwór "No Angel or Demon". W celu nagrania go zebrał kilku muzyków - gitarzystę Johna Hoylesa, basistę Ola Henrikssona i perkusistę Jensa Henrikssona - zaś sam objął stanowisko wokalisty i gitarzysty rytmicznego. Nagranie zostało wydane (w 2002 roku) na singlu sygnowanym nazwą Witchcraft i miało być jednorazowym projektem tego składu. Płyta trafiła jednak do niejakiego Lee Doriana - wokalisty doom metalowego Cathedral, ale też szefa małej wytwórni Rise Above Records. Zachwycony utworem, zaproponował muzykom kontrakt i tak Witchcraft przerodził się w prawdziwy zespół.

Dirge to po angielsku lament, zawodzenie, elegia, pieśń żałobna. Jest to również nazwa francuskiej grupy założonej w 1994 roku, niedaleko Paryża. Trzeba przyznać, że nazwa zespołu idealnie obrazuje klimat jej twórczości. Ta bazuje głównie na kilku podgatunkach metalu - post, sludge oraz doom. Jednak nie zamyka się tylko w tych ramach. W różnych fazach twórczości Dirge bez problemu odnaleźć można również elementy industrialu, drone, ambientu czy post rocka.

The Grand Astoria to grupa zwariowanych Rosjan z Petersburga. Zespół powstał w 2009 roku z inicjatywy Kamille Sharapodinova - gitarzysty i wokalisty. Trudno sklasyfikować muzykę tworzoną przez The Grand Astoria. Styl grupy jest bardzo eklektyczny i zahacza między innymi o takie gatunki, jak space rock, rock psychodeliczny i progresywny, country, punk, grunge, stoner, heavy metal i jeszcze kilka innych. Miks ten wydaje się być ciężkostrawny, ale w rzeczywistości smakuje wybornie i co najważniejsze - ciągle ewoluuje.

Podobno w sprzęcie audio najważniejsze jest brzmienie, ale nie oszukujmy się - nawet zatwardziałym audiofilom zdarza się kupować oczami, albo przynajmniej na podstawie wyglądu zewnętrznego wybierać kandydatów do odsłuchu. Jakie elementy najbardziej przyciągają nasz wzrok? Rozpoznawalne logo, duże pokrętła, lśniące fronty, drewniane dekoracje? Na pewno tak, ale chyba nic nie nakręca audiofilów bardziej, niż widok dużych, pięknie podświetlanych wskaźników wychyłowych. Dawniej montowano je w co drugim wzmacniaczu, nie wspominając już o tunerach z podświetlaną skalą i innymi wskaźnikami ułatwiającymi dokładne dostrojenie częstotliwości. Później wskaźniki zaczęły zanikać, w ich miejscu pojawiły się rzędy zielonych i czerwonych diodek, a w pewnym momencie producenci sprzętu hi-fi uznali, że idealny wzmacniacz to metalowe pudełko z dwoma pokrętłami i włącznikiem. Na szczęście, nie wszyscy...