Sonus Faber Olympica I G3

A więc przymierzacie się do zakupu zestawów głośnikowych? Na podstawie rozmiaru pomieszczenia, wcześniejszych doświadczeń, sprzętu towarzyszącego i własnych preferencji określiliście nawet, jaka mniej więcej powinna to być konstrukcja? Krótko mówiąc, w sferze podstawowych właściwości i parametrów jakiś obraz tych wymarzonych kolumn został już określony? To świetnie! W takim razie pozostaje tylko odpowiedzieć na pytanie, w jakie brzmienie celujemy. Kiedyś sprawa była prosta. Jeśli szukaliśmy kolumn, które potrafiłyby od pierwszych sekund wgnieść nas w fotel dynamiką, rozdzielczością i potężnym basem, kierowaliśmy swój wzrok na takie marki, jak Bowers & Wilkins, Monitor Audio, Focal, Audio Physic, KEF czy Audiovector. Jeśli natomiast chcieliśmy, aby muzyka płynęła swobodnie, instrumenty miały odpowiednią masę i barwę, a dźwięk jako całość był tak płynny i muzykalny, abyśmy nawet przeciętnie zrealizowanych nagrań mogli słuchać z przyjemnością, interesowaliśmy się zupełnie innymi konstrukcjami. W tej drugiej kategorii przez wiele lat jednym z najważniejszych graczy był Sonus Faber. Włoska manufaktura założona w 1983 roku przez Franco Serblina miała własny pomysł na dźwięk i trzymała się go z godną podziwu konsekwencją. Jej kolumny nie musiały imponować laboratoryjną precyzją, podkreślać każdego detalu ani próbować udowodnić słuchaczowi, że właśnie odkryły w jego ulubionym nagraniu dźwięki, o których istnieniu wcześniej nie miał pojęcia. Miały przede wszystkim pięknie grać. I rzeczywiście grały, choć to, co jedni odbierali jako szlachetną muzykalność, inni nazywali ociepleniem, zmiękczeniem lub spowolnieniem. Nie ma przecież czegoś takiego jak idealny charakter brzmienia, który odpowiadałby wszystkim. Są tylko różne sposoby dochodzenia do określonego celu i melomani, którzy nie zawsze zgadzają się ze sobą co do tego, co właściwie tym celem powinno być.

Sonus Faber przez całe dziesięciolecia miał jednak jeszcze jednego asa w rękawie. W czasach, gdy większość producentów traktowała obudowy zestawów głośnikowych jak konieczne opakowanie dla przetworników, Włosi tworzyli prawdziwe dzieła sztuki użytkowej. Zakrzywione ścianki, naturalne drewno, skóra, metal, nietypowe proporcje i detale inspirowane budową instrumentów muzycznych sprawiały, że ich produkty można było podziwiać nawet po odłączeniu od wzmacniacza. Oczywiście za taką przyjemność trzeba było odpowiednio zapłacić, ale klienci najwyraźniej nie mieli z tym większego problemu. Sonusy trafiały do luksusowych salonów, eleganckich apartamentów, a nawet muzeów i galerii sztuki. Niektóre modele były tak piękne, że ustawienie ich w pomieszczeniu odsłuchowym obok zwykłego sprzętu przypominało trochę zaparkowanie Ferrari przed supermarketem. Wszystko wokół nagle wydawało się pospolite. Nie oznacza to jednak, że włoski producent traktował kwestie techniczne po macoszemu. Wręcz przeciwnie. Jego najbardziej zaawansowane konstrukcje wykorzystywały bardzo oryginalne rozwiązania, ale nawet wtedy podporządkowywano je określonej filozofii brzmienia. Nie chodziło o bicie rekordów, tylko o stworzenie głośników, których słuchanie będzie sprawiało przyjemność przez wiele lat.

Szczególne miejsce w historii firmy zajmują monitory. Minima, Electa, Electa Amator, Extrema czy Guarneri Homage to konstrukcje, które w znacznym stopniu ukształtowały wizerunek marki. W czasach, gdy drogie zestawy podstawkowe bywały traktowane jako fanaberia dla ludzi mających za dużo pieniędzy i za mało miejsca, Sonus Faber potrafił pokazać, że niewielkie kolumny mogą być pełnoprawnym, hi-endowym sprzętem. Wprowadzony w 1993 roku model Guarneri Homage był pod tym względem jednym z najważniejszych projektów. Jego obudowa, inspirowana kształtem lutni, stała się symbolem charakterystycznego dla Włochów podejścia do wzornictwa. Podobna filozofia znalazła później zastosowanie w kolejnych modelach, choć naturalnie wraz z rozwojem technologii zmieniały się zarówno materiały, jak i sposób projektowania przetworników. W 2013 roku zaprezentowano pierwszą generację serii Olympica, której nazwa nawiązywała do renesansowego teatru Teatro Olimpico w Vicenzie. Nowe kolumny miały wypełnić lukę między tańszymi zestawami a najbardziej luksusowymi konstrukcjami z rodziny Homage, zachowując przy tym niemal wszystkie elementy, z których Sonus Faber był najbardziej znany. Oryginalne obudowy, doskonałe materiały, nietypowy system wentylacji i charakterystyczne maskownice sprawiły, że Olympiki szybko stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych produktów marki.

Pierwsza generacja cieszyła się dużym uznaniem, a sześć lat później pojawiła się druga, oznaczona dopiskiem Nova. Włosi wprowadzili szereg zmian konstrukcyjnych, udoskonalili przetworniki i dopracowali obudowy, ale nie zdecydowali się na radykalne zerwanie z dotychczasową filozofią. Olympiki nadal były przede wszystkim pięknymi, luksusowymi kolumnami o naturalnym, muzykalnym charakterze. Ich zalety doceniało się niekoniecznie podczas krótkiej demonstracji w salonie, ale przy dłuższym słuchaniu ulubionych nagrań. Tymczasem konkurencja nie próżnowała. Producenci, którzy dawniej kojarzyli się z brzmieniem chłodnym, przejrzystym i analitycznym, nauczyli się oferować bardziej naturalną barwę i lepszą kulturę brzmienia, nie rezygnując przy tym z dynamiki, precyzji i rozdzielczości. W pewnym momencie mogło się więc okazać, że piękny wygląd i przyjemny dźwięk to trochę za mało, aby skutecznie rywalizować w coraz bardziej wymagającym segmencie luksusowych zestawów głośnikowych. Tym bardziej że ceny zaczęły rosnąć, a klienci wydający kilkadziesiąt tysięcy złotych na monitory niekoniecznie chcieli już płacić przede wszystkim za eleganckie obudowy i romantyczną atmosferę. Za takie pieniądze sprzęt powinien potrafić również pokazać pazur.

Niewykluczone, że właśnie z takiego założenia wyszli projektanci trzeciej generacji Olympiki, zaprezentowanej pod koniec czerwca 2026 roku. W międzyczasie w firmie sporo się zmieniło. Sonus Faber rozbudował katalog, opracował nowe technologie na potrzeby referencyjnego systemu Suprema, a pod koniec 2024 roku, wraz z McIntosh Group, trafił pod skrzydła koncernu Bose. Obecnie obie marki funkcjonują w strukturze Bose Luxury, choć nadal zachowują własną tożsamość. Nowa seria Olympica G3 korzysta z rozwiązań rozwijanych w ostatnich latach dla najdroższych konstrukcji producenta. Zastosowano tu zupełnie nowe przetworniki i elementy mechaniczne, udoskonalone zwrotnice oraz zmodyfikowane obudowy. Kolekcja obejmuje dwa modele podłogowe, jedną konstrukcję podstawkową oraz dwa głośniki stworzone z myślą o systemach kina domowego - centralny i naścienny.

Próg wejścia został niestety ustawiony dosyć wysoko. Najmniejsza Olympica I G3 kosztuje 51 998 zł za parę, a dedykowane podstawki wymagają dopłaty 7198 zł. Razem rachunek opiewa więc na niemal sześćdziesiąt tysięcy złotych za dwa dwudrożne monitory. Sporo, nawet jak na Sonusa. Rozumiem, że w dzisiejszym świecie wszystko drożeje, ale podwyżka względem poprzedniej generacji jest na tyle duża, że trzeba mieć ją czym uzasadnić. Innymi słowy, Olympica G3 musi być cholernie dobra. Trudno bowiem liczyć na to, że klienci będą zachwyceni piękną stolarką i metalowymi ozdobnikami. Co ciekawe, pierwsza zamknięta prezentacja nowej serii kolumn Sonusa odbyła się pod koniec czerwca w warszawskim hotelu Bellotto. W pokazie zorganizowanym przez dystrybutora i producenta wzięli udział głównie dealerzy i dziennikarze, a wszystkim zgromadzonym kilkukrotnie przypominano, aby nie ujawniali żadnych zdjęć ani szczegółów przed oficjalną premierą Olympiki G3, która została ogłoszona dopiero tydzień później. W pięknym, pałacowym wnętrzu miałem więc możliwość zapoznać się z możliwościami mniejszych podłogówek Olympica III G3 w towarzystwie elektroniki McIntosha. Wnioski były co najmniej interesujące, jednak aby nie wygłaszać opinii na podstawie bądź co bądź krótkiego odsłuchu, postanowiłem poczekać na możliwość przeprowadzenia normalnego testu. I tak oto w moje ręce trafiły monitory Olympica I G3.

Wygląd i funkcjonalność

W przypadku większości kolumn podstawkowych opis wyglądu można byłoby właściwie ograniczyć do kilku zdań. Kanciasta obudowa, dwa przetworniki z przodu, terminale i bass-reflex z tyłu, do wyboru kilka wersji kolorystycznych, a dla chętnych fabryczne standy. Oczywiście nawet w takich konstrukcjach można znaleźć interesujące detale, ale nie oszukujmy się - większość monitorów wygląda mniej więcej tak samo. Sonus Faber od początku nie chciał uczestniczyć w tej zabawie. Franco Serblin uważał, że zestaw głośnikowy powinien być czymś więcej niż skrzynką przekształcającą sygnał elektryczny w energię akustyczną. Dlatego Włosi z takim uporem stosowali naturalne materiały, ciekawe kształty i rozwiązania inspirowane tradycyjnym lutnictwem. W przypadku Olympiki I G3 nie jest inaczej. Wystarczy spojrzeć na nią z góry, aby zrozumieć, że jej obudowa niewiele ma wspólnego z typowym pudełkiem. Jest asymetryczna, wyraźnie zwęża się ku tyłowi, a jej boczne ścianki zostały zakrzywione w sposób, który trudno byłoby uzyskać przy użyciu zwykłych płyt stolarskich. Z jednej strony mamy więc do czynienia z klasycznym Sonusem, którego wzornictwo bez trudu rozpozna każdy miłośnik marki. Z drugiej widać, że projektanci nie poprzestali na odkurzeniu poprzedniej generacji i zamówieniu nowych głośników.

Olympica I G3 ma 37 cm wysokości, 21 cm szerokości i 37 cm głębokości. Jak na monitor nie jest więc szczególnie mała, choć jej proporcje mogą sugerować coś innego. Wąski front sprawia, że kolumny wyglądają smukło i elegancko, natomiast znaczna głębokość zapewnia odpowiednią objętość wewnętrzną. Dopiero kiedy spojrzymy na nie z boku, zauważymy, ile miejsca tak naprawdę zajmują. W pewnym sensie przypominają luksusowe łodzie, których kadłuby zaprojektowano tak, aby każdy element pełnił określoną funkcję, a jednocześnie całość prezentowała się możliwie najpiękniej. Taka geometria nie jest zresztą wyłącznie fanaberią stylistów. Zaokrąglone powierzchnie i brak dużych równoległych ścian pomagają ograniczać powstawanie fal stojących we wnętrzu obudowy, a odpowiednio ukształtowany front może również korzystnie wpływać na rozchodzenie się fal akustycznych. Włosi od wielu lat wykorzystują te właściwości, starając się pogodzić wymagania konstrukcyjne z własną wizją wzornictwa. Efekt jest na tyle charakterystyczny, że trudno pomylić Olympikę z produktem jakiejkolwiek innej firmy.

Najbardziej widoczną zmianą w stosunku do poprzedniej generacji jest sposób ułożenia forniru. W Olympikach Nova drewniane powierzchnie podkreślały przede wszystkim zakrzywiony kształt skrzynek. Teraz projektanci zdecydowali się na ukośny wzór, w którym pasma naturalnego drewna układają się pod kątem 45 stopni, tworząc elegancką jodełkę. Inspiracją był tutaj Stradivari, jeden z najbardziej rozpoznawalnych modeli w historii Sonusa. Trzeba przyznać, że pomysł jest znakomity. Zamiast kolejnego ozdobnika albo eksperymentowania z egzotycznymi materiałami dostajemy coś, co idealnie pasuje do tradycji włoskiej manufaktury. Rysunek drewna nadaje powierzchni głębi i znakomicie współpracuje z zakrzywionymi ściankami, szczególnie kiedy światło pada na obudowę pod niewielkim kątem. Można nawet powiedzieć, że dzięki temu nowa generacja wygląda jeszcze bardziej luksusowo, choć przecież poprzednim Olympikom również trudno było cokolwiek zarzucić. Dostępne są dwa warianty wykończenia - jasny, naturalny Walnut oraz znacznie ciemniejszy Wenge. Pierwszy będzie prawdopodobnie lepiej pasował do klasycznych wnętrz i eksponował jakość stolarskiej roboty, drugi nadaje kolumnom bardziej dyskretny, nowoczesny charakter. Oba prezentują się znakomicie, a ostateczny wybór jest przede wszystkim kwestią gustu.

Ciekawie rozwiązano również połączenia poszczególnych materiałów. W kolumnach Sonusa drewno, skóra i aluminium od dawna tworzą charakterystyczną kompozycję, ale łatwo byłoby przesadzić z ilością ozdobników. Na szczęście projektanci Olympiki G3 wykazali się większą powściągliwością. Aluminiowe elementy otrzymały matowe, piaskowane wykończenie, dzięki czemu nie rzucają się w oczy tak mocno jak błyszczące pierścienie stosowane w niektórych starszych modelach. Jednocześnie ich krawędzie zostały precyzyjnie ścięte pod kątem 45 stopni i wypolerowane, co daje bardzo subtelny efekt. Wystarczy niewielka zmiana oświetlenia, aby na metalowych obramowaniach pojawiły się wąskie, jasne refleksy. To drobiazg, ale właśnie na takich drobiazgach opiera się luksusowe wzornictwo. Zamiast obwieszać kolumny chromowanymi ozdobami, Włosi dopracowali fakturę i sposób wykończenia każdego elementu. Podobnie wygląda górna płyta obudowy, której nadano nowy kształt i którą ozdobiono firmowym logo. Jej nieregularny obrys jest doskonale widoczny, kiedy patrzymy na kolumnę z góry, a połączenie drewna z metalową ramką podkreśla asymetryczną geometrię całej skrzynki. Można odnieść wrażenie, że projektanci wiedzieli dokładnie, kiedy należy już odłożyć ołówek i przestać kombinować.

Szczególnie podoba mi się fakt, że Olympiki nie próbują wyglądać jak kolumny laboratoryjne albo urządzenia wyjęte z filmu science fiction. W świecie hi-endu coraz częściej spotykamy konstrukcje, których producenci najwyraźniej uznali, że skoro klient wydaje fortunę, powinien otrzymać coś maksymalnie egzotycznego. Stąd obudowy o dziwacznych kształtach, ogromne aluminiowe odlewy, błyszczące membrany i głośniki wyglądające jak fragmenty silników odrzutowych. Niektóre z takich projektów są rzeczywiście fascynujące, ale trudno sobie wyobrazić, że ktoś będzie chciał patrzeć na nie przez następne dwadzieścia lat. Olympica prezentuje zupełnie inne podejście. Jest elegancka, luksusowa i wyraźnie kosztowna, ale nie próbuje dominować nad całym pomieszczeniem. Ma w sobie coś ponadczasowego, co sprawia, że powinna wyglądać równie dobrze w klasycznym salonie, jak i bardziej nowoczesnym wnętrzu. Oczywiście nie każdemu spodoba się połączenie drewna, skóry i metalu, ale trudno odmówić mu konsekwencji. Włosi doskonale wiedzą, co robią, a ich doświadczenie w tej dziedzinie jest po prostu ogromne.

Z przodu znajdziemy dwa głośniki osadzone w charakterystycznych, metalowych kołnierzach. Na górze umieszczono 28-mm jedwabną kopułkę DAD Arrow Point, a poniżej 165-mm przetwornik nisko-średniotonowy z jasną membraną. Ten drugi mocno przyciąga wzrok, ponieważ kontrastuje z ciemną przednią ścianką i nadaje kolumnom nieco bardziej techniczny charakter. Co ciekawe, właśnie takie rozwiązanie dobrze pokazuje zmianę, jaka dokonała się w Sonusie. Dawniej przetworniki były często wizualnie podporządkowane obudowie. Teraz ich wygląd staje się ważniejszą częścią projektu, a jasna membrana wyraźnie sugeruje, że pod pięknym drewnem kryje się całkiem zaawansowana technika. Co ciekawe, o barwie tego głośnika wcale nie zdecydowali eksperci od wzornictwa. Kierowano się przede wszystkim brzmieniem. Membrana powinna być przecież możliwie sztywna i lekka, a barwienie papieru nie dodaje mu sztywności - zwiększa jedynie masę. Zdecydowano się zatem nie używać barwnika. Celuloza jest więc jedynie wybielana, ale w dalszym ciągu na powierzchni stożka można znaleźć pewne nieregularności. Ot, naturalny materiał w czystej postaci.

Jeżeli widok odsłoniętych głośników komuś nie pasuje albo istnieje ryzyko uszkodzenia delikatnych membran, zawsze można założyć maskownice. Wprawdzie aż szkoda zakrywać tak ciekawie zaprojektowane głośniki, ale czasami po prostu nie ma wyboru. Jeżeli jednak ktoś myśli, że w kartonie znajdziemy brzydkie ramki powleczone materiałem przypominającym moskitierę albo bieliznę termiczną, będzie w dużym szoku. Sonus zastosował tu typowe dla siebie rozwiązanie, w którym grille tworzą elastyczne linki rozpięte między dwoma metalowymi poprzeczkami, co przywodzi na myśl struny instrumentu muzycznego. To patent znany audiofilom od wielu lat, ale nadal robi bardzo dobre wrażenie. Niektóre kolumny po zdjęciu maskownic wyglądają znacznie lepiej, inne gorzej. Olympiki prezentują się znakomicie w obu wariantach.

Przy tak pięknie zaprojektowanej obudowie trudno byłoby zaakceptować zwykły okrągły bass-reflex wystający z tylnej ścianki. Na szczęście Włosi już dawno znaleźli na to sposób. System Stealth Ultraflex wykorzystuje długi, podłużny kanał wentylacyjny umieszczony w asymetrycznej, tylno-bocznej części skrzynki. Jego wylot jest osłonięty perforowanym profilem, który wygląda trochę jak metalowa listwa dekoracyjna, ale pełni oczywiście konkretną funkcję akustyczną. Konstruktorzy chcieli w ten sposób uzyskać odpowiednie warunki przepływu powietrza i ograniczyć niepożądane szumy, które mogą pojawiać się w klasycznych tunelach przy większych wychyleniach membrany. Nie oznacza to, że Stealth Ultraflex jest cudownym rozwiązaniem pozwalającym ominąć prawa fizyki. Nadal mamy do czynienia z obudową wentylowaną, której zachowanie zależy od parametrów głośnika, objętości skrzynki, strojenia kanału i współpracy z pomieszczeniem. Niemniej sam pomysł jest bardzo ciekawy, a jego eleganckie wkomponowanie w obudowę zasługuje na uznanie.

Ze względu na asymetryczny kształt Olympiki można ustawić z kanałami wentylacyjnymi skierowanymi do wewnątrz lub na zewnątrz. Wystarczy zamienić kolumny miejscami, aby zmienić położenie wylotów względem otoczenia. Oczywiście nie jest to regulacja, która pozwoli dowolnie kształtować charakter brzmienia, ale w niektórych pomieszczeniach może mieć znaczenie. Szczególnie kiedy zestawy pracują w pobliżu bocznych ścian, dużych mebli albo innych powierzchni mogących wpływać na rozchodzenie się niskich częstotliwości. Warto więc poświęcić chwilę na eksperymenty, zamiast od razu zakładać, że producent przewidział tylko jeden poprawny sposób ustawienia. Podobnie jest z odległością od tylnej ściany i skręceniem kolumn w kierunku miejsca odsłuchowego. Olympiki potrafią budować niezwykle precyzyjną scenę, ale właśnie dlatego warto zapewnić im odpowiednie warunki. Nie oznacza to konieczności przebudowy salonu ani mierzenia wszystkiego z dokładnością do milimetra. Dobrze jest jednak pamiętać, że nawet najdroższy zestaw głośnikowy nie poradzi sobie z fatalną akustyką pomieszczenia, a zmiana ustawienia o kilkanaście czy kilkadziesiąt centymetrów potrafi przynieść większą poprawę niż wymiana kolejnego elementu systemu.

W przypadku Olympiki I G3 szczególnie ważne są podstawki. Monitor waży 11 kg, ale po umieszczeniu go na dedykowanym standzie cały zestaw osiąga masę 27,2 kg i wysokość 105,2 cm. Nie jest to więc lekka konstrukcja, którą można bez zastanowienia ustawić na pierwszej lepszej półce. Firmowe podstawki zostały wykonane z aluminium i zaprojektowane tak, aby stanowiły wizualne przedłużenie kolumn. Ich proporcje dobrze współgrają z wąskimi obudowami, a odpowiednia masa i szeroko rozstawione elementy podparcia zapewniają stabilność. Trzeba przyznać, że całość prezentuje się bardzo elegancko, choć nie da się ukryć, że podstawki są również jednym z elementów, na których producent postanowił dodatkowo zarobić. Cena 7198 zł za parę może wywołać lekki grymas nawet u kogoś, kto właśnie zdecydował się wydać ponad pięćdziesiąt tysięcy złotych na same monitory. Oczywiście można szukać zamienników, ale trudno oczekiwać, aby przypadkowe standy za kilkaset złotych zapewniły taki sam poziom stabilności, odpowiednią wysokość i równie spójny wygląd. W tej sytuacji najlepiej od razu potraktować firmowe podstawki jako część zestawu i pogodzić się z faktem, że komplet kosztuje prawie sześćdziesiąt tysięcy złotych. Przynajmniej nie trzeba później zastanawiać się, dlaczego piękne włoskie kolumny stoją na czymś, co kompletnie do nich nie pasuje. Nie trzeba będzie też gorączkowo szukać takich standów za kilka czy kilkanaście lat. Takie kolumny nawet po wielu latach zachowują znaczną część swojej pierwotnej wartości, a kiedy przechodzą z rąk do rąk, niemal zawsze pada pytanie o fabryczne podstawki. To coś, co zdecydowanie warto mieć. Ba! Nawet jeśli ktoś planuje ustawić Olympiki I G3 na dużej komodzie, biurku albo, nie wiem, powiesić je pod sufitem, radzę kupić dedykowane standy i trzymać je na strychu. Przyjdzie bowiem taki moment, kiedy bardzo się przydadzą.

Z tyłu każdej obudowy znajdziemy dwie pary terminali głośnikowych, pozwalających na standardowe podłączenie pojedynczym przewodem, bi-wiring lub bi-amping. W tej klasie cenowej nie jest to żadne zaskoczenie, ale warto zwrócić uwagę na sam sposób ich umieszczenia. Ze względu na nietypową geometrię tylnej części obudowy panel z gniazdami nie wygląda jak zwykła prostokątna płytka przykręcona do drewnianej skrzynki. Jest częścią większego, starannie opracowanego projektu, w którym nawet najmniej eksponowane elementy mają odpowiednie proporcje. Gniazda są rozmieszczone pionowo, więc z praktycznego punktu widzenia należy pamiętać o zapewnieniu przewodom odpowiedniej ilości miejsca, szczególnie jeśli korzystamy z grubych kabli zakończonych dużymi wtykami lub widełkami. W tak drogim systemie trudno byłoby zaakceptować sytuację, w której przewody są zbyt mocno zagięte albo niepotrzebnie naprężają terminale. Poza tym obsługa włoskich monitorów jest oczywiście banalnie prosta. To klasyczne kolumny pasywne, więc nie znajdziemy tu żadnych przełączników, regulatorów, wyświetlaczy ani funkcji wymagających konfiguracji. Właściciel musi jedynie zadbać o odpowiednie ustawienie, podłączenie i dobór wzmacniacza. Reszta należy już do sprzętu towarzyszącego i samej muzyki.

Czy można się do czegoś przyczepić? Oprócz ceny podstawek trudno znaleźć poważniejsze powody do narzekania. Oczywiście Olympika I G3 nie jest monitorem szczególnie małym i dyskretnym, a jej nietypowa głębokość sprawia, że wymaga więcej miejsca, niż sugerowałaby wąska przednia ścianka. Nie jest to również zestaw przeznaczony do ustawienia na biurku czy komodzie, choć teoretycznie nic nie stoi na przeszkodzie, aby ktoś spróbował takiej konfiguracji. W materiałach producenta znalazłem nawet zdjęcia "jedynek" stojących na biurku, więc dla chcącego nic trudnego. Musi to być jednak naprawdę spory mebel. Gdybym postawił je na tym, przy którym sam na co dzień pracuję, miałbym tweetery niemal przy samych uszach. A w firmowych materiałach znalazły się także zdjęcia opisywanych monitorów stojących w ogrodzie i wożonych taczką... Warto pamiętać, że duża ilość naturalnego drewna i starannie wykończonych powierzchni wymaga odpowiedniego traktowania. To nie są kolumny, które będą najlepiej czuły się obok kaloryfera, w bezpośrednim nasłonecznieniu albo w miejscu, gdzie co chwila ktoś będzie o nie zahaczał. Z drugiej strony trudno sobie wyobrazić, aby właściciel sprzętu za takie pieniądze nie potrafił zapewnić mu odpowiednich warunków. Jeśli już decydujemy się na tak luksusowy produkt, powinniśmy wiedzieć, że nie wszystko sprowadza się do podłączenia kabli i okazjonalnego wycierania kurzu.

Najważniejsze jest jednak to, że Sonusowi udało się zachować pewne charakterystyczne cechy swoich hi-endowych kolumn, unikając wrażenia, że kolejny raz oglądamy ten sam produkt. Olympica I G3 jest nowoczesna, elegancka i dopracowana w sposób, który trudno byłoby osiągnąć bez wieloletniego doświadczenia. Widać tu rękę projektantów mających własną wizję, a nie grupy specjalistów od marketingu próbujących za wszelką cenę stworzyć coś, co będzie dobrze wyglądało na reklamowych fotografiach. Można dyskutować o cenie i sensowności kupowania tak drogich monitorów, ale trudno odmówić im urody. Najzabawniejsze jest jednak to, że patrząc na nowe Olympiki, właściwie nic nie przygotowuje nas na to, jak będą grały. Spodziewamy się klasycznego włoskiego luksusu, ciepłych barw i muzycznej elegancji. Tymczasem po uruchomieniu systemu okazuje się, że Włosi przygotowali dla nas pewną niespodziankę...

Brzmienie

Gdyby ktoś kilka lat temu powiedział mi, że Sonus Faber zacznie produkować kolumny, których największymi zaletami będą dynamika, szybkość, przejrzystość, precyzja i bezpośredniość, prawdopodobnie uznałbym, że pomylił marki. Oczywiście włoska firma miała w swojej historii konstrukcje bardziej neutralne i analityczne, a niektóre z jej flagowych modeli potrafiły imponować rozmachem, ale ogólny charakter pozostawał dość łatwy do rozpoznania. Sonusy grały przede wszystkim... pięknie. Potrafiły nadać instrumentom odpowiednią masę, głosom odrobinę ciepła, a całemu przedstawieniu pewną miękkość, dzięki której nawet mniej udane realizacje stawały się przyjemniejsze. Nie był to dźwięk nastawiony na imponowanie za wszelką cenę. Jego zalety doceniało się raczej stopniowo, podczas dłuższych odsłuchów, kiedy człowiek przestawał zwracać uwagę na poszczególne elementy przekazu i po prostu słuchał muzyki. Olympica I G3 zrywa z tym schematem tak zdecydowanie, że początkowo można poczuć się trochę zdezorientowanym. Brzmienie jest naturalne, szybkie, przejrzyste, nasycone detalami, konkretne, skondensowane, a do tego bardzo, bardzo przestrzenne. Nie ma tu wiele miejsca na dawny romantyzm, a charakterystyczne ocieplenie zostało ograniczone do tego stopnia, że w pewnej ilości jest dostrzegalne jedynie w zakresie średnich i niskich tonów, ale też dopiero w drugiej czy trzeciej warstwie tego, co do nas dociera. Romantyczny klimat? Relaksujące granie, w którym pierwsze skrzypce grają takie aspekty jak barwa, wypełnienie czy wszechogarniający spokój? Najwyraźniej ten świat ma już pozostać przeszłością - wspomnieniem tego, z czego narodził się nowy Sonus. Włosi najwyraźniej uznali, że ich kolumny powinny nie tylko pięknie wyglądać, ale również potrafić zrobić na słuchaczu piorunujące wrażenie. I trzeba przyznać, że osiągnęli ten cel z nawiązką.

Pierwszą rzeczą, która zwraca uwagę, jest dynamika. Olympiki nie potrzebują kilku minut na rozkręcenie się ani odpowiednio dobranego repertuaru, aby pokazać, że potrafią grać z ogromną energią. Dźwięk jest szybki, zwarty i zdecydowany, a poszczególne impulsy mają wyraźnie zaznaczony początek i koniec. Nie chodzi przy tym wyłącznie o mocne uderzenia perkusji czy gwałtowne wejścia orkiestry symfonicznej. Włoskie monitory znakomicie radzą sobie również z drobnymi zmianami natężenia, które w cieplejszych systemach potrafią zginąć pod warstwą przyjemnej, lecz trochę jednostajnej barwy. Tutaj każdy akcent ma odpowiednią wagę, a zmiany artykulacji i tempa są czytelne bez konieczności szczególnego skupiania uwagi. Nie trzeba wytężać słuchu, aby poczuć, że muzyka żyje. Olympiki same wciągają nas w wydarzenia, a ich reakcja na impulsy jest tak szybka, że nawet stosunkowo spokojne nagrania zyskują odpowiednią energię. Co ciekawe, nie ma w tym przesadnego pośpiechu ani sztucznego podkreślania ataku. Włosi po prostu pozbyli się charakterystycznego dla wielu starszych modeli zmiękczenia, które potrafiło odbierać muzyce odrobinę spontaniczności.

Ważną rolę odgrywa tutaj bas. W przypadku dwudrożnych monitorów wyposażonych w pojedynczy, 165-mm przetwornik nisko-średniotonowy można byłoby spodziewać się odpowiedniej szybkości i kontroli, ale raczej bez wielkiej masy czy imponującego rozciągnięcia. Tymczasem Olympiki potrafią pokazać niskie tony, które w pierwszej chwili zupełnie nie pasują do ich gabarytów. Bas jest głęboki, solidny, dynamiczny i niezwykle dokładny. Nie sprawia przy tym wrażenia sztucznie napompowanego. Włoskie monitory nie próbują rekompensować ograniczeń niewielkiego głośnika poprzez mocne podkreślenie średniego basu, które początkowo daje poczucie potęgi, ale po pewnym czasie zaczyna drażnić swoją jednostajnością. Tutaj niskie częstotliwości mają wyraźną strukturę, odpowiednią szybkość i bardzo dobrą kontrolę. Każdy impuls pojawia się wtedy, kiedy powinien, a następnie wygasa bez niepotrzebnego przeciągania. Szczególnie imponująca jest zdolność do różnicowania basu. Olympica potrafi pokazać zarówno ciężar uderzenia, jak i jego strukturę, a przy tym nie gubi rytmu nawet w bardziej wymagającym materiale. Niskie tony nie ciągną się za muzyką, lecz stanowią jej integralną część, nadając odpowiednią energię stopie perkusyjnej, gitarze basowej i kontrabasowi. Taka kombinacja głębokości, szybkości i kontroli nie zdarza się często nawet wśród drogich monitorów.

Oczywiście nie oznacza to, że prawa fizyki przestały obowiązywać. Pojedynczy głośnik o średnicy 165 mm nie będzie w stanie zapewnić takiej samej skali i swobody reprodukcji najniższych częstotliwości jak kilka dużych wooferów pracujących w znacznie większej obudowie. Jeśli ktoś oczekuje monumentalnego basiska, które nie tylko słychać, ale również czuć całym ciałem, powinien zainteresować się podłogówkami. Warto jednak pamiętać, że subiektywne poczucie głębokiego basu nie wynika wyłącznie z tego, jak nisko sięga katalogowa charakterystyka. Równie ważne są kontrola, brak nadmiernych podbarwień, dynamika i umiejętność zachowania właściwych proporcji między poszczególnymi zakresami. Olympica I G3 ma te cechy w bardzo dobrych proporcjach, dlatego jej bas sprawia wrażenie tak dojrzałego. Dzięki odpowiedniemu zestrojeniu z resztą pasma nie przypomina osobnego elementu, który za wszelką cenę próbuje udowodnić, że mały monitor również potrafi mocno uderzyć. Jest po prostu częścią bardzo spójnego, szybkiego i przekonującego brzmienia. Co więcej, jego precyzja wpływa korzystnie na odbiór całej muzyki, ponieważ nic nie zamazuje informacji pojawiających się w niższej średnicy. To właśnie dlatego nowe Sonusy potrafią zabrzmieć tak czysto i przejrzyście nawet w bardzo gęstych aranżacjach.

Drugą wielką zaletą jest przejrzystość. Starsze modele włoskiej marki potrafiły przekazywać mnóstwo informacji, ale często robiły to w sposób subtelny, delikatnie wtapiając szczegóły w całość przedstawienia. W Olympice I G3 wszystko jest znacznie bardziej czytelne. Poszczególne instrumenty nie zlewają się w jednolitą masę, a ich kontury pozostają wyraźne nawet wtedy, gdy w nagraniu pojawia się wiele elementów jednocześnie. Co więcej, nie odbywa się to kosztem naturalnej ciągłości muzyki. Nie mamy wrażenia, że ktoś rozłożył nagranie na osobne ścieżki i odtwarza je z kilku niezależnych źródeł. Instrumenty nadal współpracują ze sobą, tworząc przekonującą całość, ale każdy ma własne miejsce, barwę i charakterystyczną strukturę. Wystarczy bardziej skomplikowany fragment muzyki orkiestrowej, dobrze zrealizowany koncert jazzowy albo rockowy utwór z kilkoma nakładającymi się partiami gitar, aby docenić, jak dobrze włoskie monitory radzą sobie z natłokiem informacji. Tam, gdzie część zestawów zaczyna upraszczać przekaz i eksponować przede wszystkim najgłośniejsze elementy, Olympiki zachowują porządek i pozwalają śledzić również to, co dzieje się na dalszych planach. Ich rozdzielczość jest wręcz imponująca, ale nie sprowadza się do zwiększania ilości drobnych detali. Chodzi raczej o sposób, w jaki wszystkie informacje są ze sobą powiązane i jak łatwo można je odczytać.

Średnica jest jednym z najbardziej interesujących elementów brzmienia nowej generacji. Nie znajdziemy w niej tak wyraźnego ocieplenia, jakie pamiętam z wielu starszych Sonusów. Wokale nie są sztucznie powiększane, nie dostają dodatkowej miękkości ani przyjemnie zaokrąglonej otoczki. Ich barwa jest bardziej neutralna, a sposób prezentacji bezpośredni i niezwykle czytelny. Znakomicie słychać różnice między głosami, technikami śpiewania i jakością realizacji. Jeśli wokalista brzmi szorstko, ostro lub agresywnie, Olympiki nie próbują tego ukrywać. Jeśli śpiewa delikatnie, z dużą ilością subtelnych zmian barwy i natężenia, również zostaje to pokazane z odpowiednią precyzją. W porównaniu z dawną filozofią włoskiej marki jest to wręcz zaskakująco bezkompromisowe podejście. Można powiedzieć, że Sonus Faber przestał traktować średnicę jak obszar, w którym powinno się przede wszystkim budować przyjemną atmosferę, a zaczął traktować ją jako najważniejsze źródło informacji o muzyce. Nie oznacza to oczywiście, że brzmienie stało się suche, pozbawione barw albo zbyt techniczne. Olympiki potrafią bardzo przekonująco oddawać charakter instrumentów akustycznych, ale nie robią tego poprzez dodawanie własnego kolorytu. Zastanawiając się nad tym któryś raz, doszedłem do wniosku, że zakres średnich tonów w wydaniu tych monitorów brzmi tak, jak wygląda odtwarzający go głośnik - czysta, biała kartka. Można na niej zapisać i narysować wszystko, co sobie wymyślimy. Bez rozwadniania, rozmazywania, przyciemniania czy dodawania własnych odcieni beżu. Jeżeli zaczniemy ciapać po kartce plamami, chcąc namalować impresjonistyczny pejzaż, z pewnością taki właśnie efekt osiągniemy. Ale jeśli weźmiemy ostry ołówek, aby cierpliwie, krok po kroku stworzyć fotorealistyczny portret, również nam się uda, a samo płótno nie popsuje naszych planów już na starcie. Ot, taka jest właśnie średnica w wykonaniu nowych Sonusów.

Wysokie tony znakomicie uzupełniają ten charakter. Jedwabna kopułka DAD Arrow Point nie próbuje przypominać nam o swoim istnieniu przy każdej okazji, ale też nie można powiedzieć, że jej brzmienie jest szczególnie miękkie czy łagodne. Góra pasma jest otwarta, szybka, czysta i bardzo szczegółowa. Talerze perkusyjne mają odpowiednią energię, wybrzmienia są długie i czytelne, a drobne informacje o akustyce nagrania pojawiają się bez żadnego wysiłku. Co ważne, nie ma tu wrażenia sztucznego wygładzania ostrzejszych fragmentów. Jeśli realizacja jest jasna, mocno skompresowana albo zwyczajnie nieprzyjemna, Olympiki nie będą udawały, że wszystko jest w porządku. W tym sensie są znacznie bardziej wymagające od wielu starszych konstrukcji Sonusa, które potrafiły znaleźć coś przyjemnego w niemal każdym nagraniu. Wysokie tony są więc naturalnym przedłużeniem średnicy, a całość zachowuje odpowiednią spójność mimo bardzo wysokiej przejrzystości. Nie nazwałbym tego brzmienia romantycznym ani przesadnie łagodnym, ale również nie jest ono agresywne w sposób prymitywny czy sztuczny. Po prostu producent wyraźnie przesunął akcenty w stronę dokładności i szybkości, nie próbując przy tym ukrywać niedoskonałości materiału muzycznego.

Równie duże wrażenie robi stereofonia. Zawsze uważałem, że dobre monitory mają w tym zakresie pewną naturalną przewagę, wynikającą między innymi z mniejszych wymiarów przedniej ścianki i ograniczonej liczby przetworników. Oczywiście nie jest to uniwersalna zasada, ale odpowiednio zaprojektowany dwudrożny zestaw podstawkowy potrafi niemal całkowicie zniknąć z pola widzenia słuchacza. Olympica I G3 wykorzystuje ten potencjał w sposób wyjątkowo przekonujący. Scena jest szeroka, głęboka i bardzo precyzyjna. Instrumenty nie sprawiają wrażenia rozciągniętych między dwiema kolumnami, ale zajmują konkretne miejsca w trójwymiarowej przestrzeni. Co więcej, nie mamy do czynienia wyłącznie z efektownym rozstawieniem skrajnych źródeł pozornych. Równie dobrze wypada wypełnienie środka sceny, stabilność wokali i rozróżnialność kolejnych planów. Jeśli realizacja zawiera dużo informacji o akustyce nagrania, kolumny potrafią przekazać je z imponującą dokładnością. Jeżeli mamy do czynienia z produkcją studyjną, w której przestrzeń została zbudowana za pomocą efektów i odpowiedniego miksu, również zostaje to pokazane bez większego upiększania. Szczególnie podoba mi się sposób łączenia precyzji lokalizacji z poczuciem swobody. Dźwięk nie jest przyklejony do dwóch niewielkich skrzynek, nie sprawia też wrażenia skupionego wyłącznie w wąskim obszarze między nimi. To cecha, którą kojarzyłbym raczej z najlepszymi konstrukcjami KEF-a czy Audio Physica niż ze starszymi Sonusami, w których przestrzeń bywała bardziej miękka, plastyczna i nastawiona na tworzenie odpowiedniej atmosfery.

Połączenie szybkości, dynamiki, przejrzystości i stereofonii sprawia, że nowe Sonusy są również zaskakująco uniwersalne repertuarowo. Nie ograniczałbym ich do jazzu, kameralistyki, muzyki wokalnej i spokojnych nagrań akustycznych, choć oczywiście w takich gatunkach potrafią znakomicie wykorzystać swoją rozdzielczość i naturalność. Równie dobrze odnajdują się w rocku, elektronice i materiale wymagającym zdecydowanego ataku. Można wręcz powiedzieć, że właśnie w bardziej energicznej muzyce najlepiej ujawnia się skala zmian wprowadzonych przez producenta. Starsze Sonusy potrafiły grać pięknie, ale czasami brakowało im bezpośredniości i odpowiedniego pazura. Olympiki I G3 nie mają z tym problemu. Szybka perkusja, mocna gitara, gęsta aranżacja i duża ilość nakładających się na siebie informacji nie powodują wrażenia spowolnienia czy utraty kontroli. Przeciwnie, kolumny lubią, kiedy coś się dzieje, a ich dźwięk potrafi nabrać wręcz ofensywnego charakteru. I właśnie w tym miejscu najlepiej widać, jak bardzo Sonus Faber zmienił swoje podejście do muzyki. Zamiast łagodzić ostre krawędzie i próbować za wszelką cenę zachować przyjemną atmosferę, pozwala nagraniom pokazać ich prawdziwą naturę. Jeśli materiał ma energię, będzie jej mnóstwo. Jeśli jest delikatny, otrzymamy odpowiednią subtelność. Jeśli natomiast został zrealizowany kiepsko, trudno liczyć na taryfę ulgową.

Olympica I G3 jest przy tym monitorem, który potrafi zrobić na słuchaczu ogromne wrażenie niemal natychmiast. Nie trzeba spędzać z nią kilku wieczorów, aby zrozumieć jej największe zalety. Dynamika, rozdzielczość, przestrzeń i kontrola basu są słyszalne od razu. Wystarczy dobrze zrealizowany, odpowiednio energiczny fragment muzyki, aby poczuć, że mamy do czynienia ze sprzętem naprawdę wysokiej klasy. Nie jest to jednak typowy efekt uzyskany poprzez przesadne wyeksponowanie wybranych fragmentów pasma. Olympiki imponują przede wszystkim tym, jak sprawnie i dokładnie radzą sobie z przekazywaniem sygnału. Ich bezpośredniość wynika ze znakomitej czytelności, szybkości i zdolności do zachowania kontroli nad wszystkimi elementami nagrania. Dzięki temu efekt pierwszego wrażenia nie musi znikać po kilkunastu minutach. Im więcej słuchamy, tym lepiej rozumiemy, że za spektakularną prezentacją stoją konkretne umiejętności, a nie kilka prostych zabiegów mających zaskoczyć klienta podczas demonstracji w salonie.

Nie jest jednak powiedziane, że wszyscy będą zachwyceni. Osoby, które przez lata kupowały Sonusy właśnie ze względu na ich szczególną muzykalność, mogą poczuć się trochę rozczarowane. Nowa generacja nie oferuje już tak wyraźnego poczucia ciepła, miękkości i romantyzmu. Nie próbuje sprawić, aby każde nagranie brzmiało pięknie, nie zamienia ostrej, agresywnej realizacji w przyjemną dla ucha wersję samej siebie. Dla części melomanów może to być poważna wada, szczególnie jeśli ich kolekcja obejmuje wiele starszych, przeciętnie zrealizowanych nagrań albo po prostu lubią słuchać muzyki przez wiele godzin, nie analizując każdego szczegółu. Pojawia się więc pytanie, czy Sonus Faber nie wylał dziecka z kąpielą. Czy dążąc do większej przejrzystości, dynamiki i neutralności, nie pozbył się części właściwości, które sprawiały, że jego kolumny były tak wyjątkowe? Myślę, że odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, czego oczekujemy od dobrego sprzętu. Jeśli za ideał uznajemy dźwięk przyjemny, ciepły, organiczny i pozwalający słuchać wszystkiego bez zmęczenia, starsza filozofia mogła rzeczywiście wydawać się bardziej atrakcyjna. Jeśli natomiast traktujemy zestawy głośnikowe jako narzędzie do możliwie wiernego odtwarzania nagrań, nowe Olympiki powinny wylądować na naszej liście kandydatów do odsłuchu. Dla wielu doświadczonych melomanów będą to prawdopodobnie pierwsze względnie osiągalne Sonusy, które "robią robotę".

Warto również zwrócić uwagę na to, jak takie brzmienie wpływa na dobór elektroniki. Olympica I G3 nie jest szczególnie łatwym obciążeniem z punktu widzenia skuteczności, dlatego do pełnego wykorzystania jej potencjału przyda się porządny wzmacniacz dysponujący odpowiednią rezerwą mocy i wydajnością prądową. Nie oznacza to, że trzeba od razu kupować potężną końcówkę mocy, ale trudno oczekiwać, aby niewielki wzmacniacz o skromnym zasilaniu zapewnił podobną kontrolę basu i swobodę dynamiczną. Co ciekawe, nowy charakter Sonusa sprawia, że przy wyborze elektroniki większe znaczenie może mieć również jej własna równowaga tonalna. Bardzo przejrzysty, szybki i bezpośredni wzmacniacz pozwoli wydobyć z włoskich kolumn maksimum precyzji, ale w połączeniu z równie bezkompromisowym źródłem może stworzyć system zbyt analityczny. Z drugiej strony urządzenie oferujące delikatne ocieplenie i nieco bardziej nasyconą barwę nie musi wcale ograniczać ich możliwości. Może jedynie pomóc znaleźć odpowiednie proporcje między szczegółowością i przyjemnością. Wybór powinien więc zależeć od osobistych preferencji, a nie od przekonania, że do włoskich kolumn najlepiej pasuje włoski wzmacniacz albo że miękka kopułka wysokotonowa z definicji wymaga szczególnie jasnej elektroniki. W przeciwieństwie do starszych Sonusów, które moim zdaniem wymagały mocnego, konkretnego wzmacniacza zdolnego tchnąć w nie odpowiednią dawkę energii, tutaj sprawa jest otwarta. Podczas testu Olympiki I G3 świetnie zgrały się zarówno z tranzystorowym Heglem H20, jak i z lampową integrą Fezz Audio Titania MK2.

Po dłuższym zastanowieniu dochodzę do wniosku, że Olympica I G3 jest jednym z tych produktów, które najlepiej pokazują, jak bardzo zmienił się rynek hi-endowego sprzętu audio. Kiedyś wystarczyło stworzyć kolumny o pięknym wyglądzie, nasyconej barwie, przyjemnej średnicy i dobrej stereofonii, aby wielu klientów uznało je za spełnienie marzeń. Dzisiaj to za mało. Za podobne pieniądze konkurencja oferuje niesamowitą rozdzielczość, błyskawiczną reakcję na impulsy, fantastyczne obrazowanie przestrzenne i bas, który potrafi zawstydzić niejeden subwoofer. Nie żeby wszyscy klienci kupujący takie głośniki kierowali się wyłącznie odsłuchem (domyślam się, że dla części z nich jakość i charakter brzmienia mają marginalne znaczenie), jednak nawet jeśli kupujemy kolumny dla wyglądu, to fajnie, jeśli potrafią zagrać imponująco, a przynajmniej nie gorzej niż brzydkie, tanie pudła, które w swoim salonie postawił kolega z pracy albo nowy narzeczony naszej córki. Starsze modele Sonusa nie potrafiły tego udowodnić w szybkim teście. Ich romantyczna natura sprawiała, że odkrycie ich zalet wymagało czasu. Dla postronnego obserwatora lub kogoś, kto nie słucha muzyki godzinami, tylko krótko, od czasu do czasu, był to najsłabszy element programu. Ot, piękne głośniki, którym brakuje energii, odwagi i kruszącego mury basu. Ale koniec z tym. Sonus Faber najwyraźniej doszedł do wniosku, że nie może w nieskończoność pozostawać producentem najpiękniejszych kolumn, które grają ciepło, miło i przytulnie. Postanowił zachować wszystko to, co związane z tradycją, ale od strony akustycznej wyraźnie przesunąć akcenty. Rezultat jest znakomity, choć dla wieloletnich miłośników marki może być trudny do zaakceptowania. Ja jednak nie widzę w tym nic złego. Jeżeli producent potrafi stworzyć kolumny tak dokładne, dynamiczne, szybkie i przestrzenne, a jednocześnie zachowujące bardzo dobrą równowagę tonalną i naturalność, trudno oczekiwać, aby celowo ograniczał ich możliwości tylko po to, aby nie rozczarować osób przyzwyczajonych do dawnego charakteru. Olympica I G3 jest po prostu nowoczesnym, niezwykle ambitnym monitorem. A to, że wygląda jak klasyczny Sonus Faber, czyni ją jeszcze ciekawszą.

Budowa i parametry

Sonus Faber Olympica I G3 to dwudrożny zestaw podstawkowy pracujący w obudowie wentylowanej systemem Stealth Ultraflex. Wbrew pozorom nie jest to jedynie zmodyfikowana wersja poprzedniej Olympiki Nova I z nową okleiną i trochę innymi przetwornikami. Włosi przeprojektowali szereg elementów układu elektroakustycznego, korzystając z doświadczeń zdobytych podczas opracowywania droższych modeli, między innymi referencyjnej Supremy. Do najważniejszych nowości należą udoskonalony głośnik nisko-średniotonowy, zmodyfikowany tweeter, nowe rozwiązania mechaniczne oraz zwrotnica zaprojektowana według filozofii Phase Coherent Crossover. Zachowano natomiast charakterystyczną asymetryczną obudowę, której historia sięga pierwszej generacji z 2013 roku. Takie podejście wydaje się rozsądne, ponieważ sama koncepcja skrzynki pozostaje jednym z najbardziej oryginalnych elementów całej serii, a jednocześnie daje konstruktorom spore możliwości w zakresie kontroli rezonansów i strojenia niskich częstotliwości.

Zacznijmy od głośnika wysokotonowego. Zastosowano tu 28-mm jedwabną kopułkę DAD Arrow Point, czyli rozwinięcie konstrukcji, którą Sonus Faber wykorzystuje od wielu lat. Skrót DAD oznacza Damped Apex Dome i odnosi się do charakterystycznego elementu tłumiącego umieszczonego przed membraną. W klasycznej miękkiej kopułce wraz ze wzrostem częstotliwości mogą pojawiać się niepożądane drgania jej centralnej części, związane z odkształceniami materiału i rozchodzeniem się fal po powierzchni membrany. Rozwiązanie włoskiej firmy polega na mechanicznym kontrolowaniu tego obszaru za pomocą niewielkiego elementu umieszczonego w centrum metalowego pałąka. Ma to ograniczać niekorzystne rezonanse i poprawiać zachowanie tweetera przy najwyższych częstotliwościach, bez rezygnowania z charakterystycznych właściwości jedwabnej kopułki. Producent deklaruje pasmo sięgające aż 40 kHz, choć oczywiście sama wartość graniczna nie przesądza o jakości reprodukcji wysokich tonów. Znacznie ważniejsze są liniowość, zniekształcenia, charakterystyki kierunkowe i integracja z głośnikiem nisko-średniotonowym.

Ten ostatni jest jedną z największych nowości. W poprzedniej generacji Olympica Nova I pracował przetwornik o średnicy 150 mm, natomiast obecnie zastosowano jednostkę 165-mm z papierową membraną i miedzianą nakładką. Producent wiąże jej konstrukcję z technologią Camelia, opracowaną pierwotnie na potrzeby flagowej Supremy. Nazwa pochodzi od kwiatu kamelii, którego charakterystyczny kształt stał się inspiracją dla nietypowej geometrii membrany. Idea polega na ograniczeniu niepożądanych rezonansów i bardziej równomiernym rozłożeniu drgań na jej powierzchni. W klasycznym głośniku dynamicznym membrana nie zachowuje się jak idealnie sztywny tłok w całym użytecznym zakresie częstotliwości. Przy wyższych częstotliwościach mogą pojawiać się lokalne odkształcenia i fale giętne, które wpływają na charakterystykę przetwornika. Odpowiedni dobór materiału, kształtu i konstrukcji zawieszenia pozwala ograniczać te zjawiska, a tym samym uzyskać bardziej wyrównaną odpowiedź i niższy poziom podbarwień. W dwudrożnym monitorze jest to szczególnie istotne, ponieważ pojedynczy głośnik musi odpowiadać zarówno za reprodukcję basu, jak i ogromnej części pasma średniotonowego.

Zwrócono również uwagę na elementy, których nie widać z zewnątrz. Jednym z rozwiązań rozwijanych w nowych konstrukcjach Sonus Fabera jest Organic Basket, czyli asymetryczny kosz odlewany z aluminium. W przeciwieństwie do typowych konstrukcji opartych na regularnie rozmieszczonych ramionach ma on nieregularną strukturę, która zapewnia odpowiednią sztywność mechaniczną, a jednocześnie ogranicza niekorzystne zjawiska związane z przepływem powietrza za membraną. To ważne, ponieważ praca przetwornika dynamicznego nie sprowadza się do ruchu jego przedniej powierzchni. Za membraną powstają zmiany ciśnienia, a powietrze musi przepływać między elementami kosza, układu magnetycznego i zawieszenia. Jeśli konstrukcja nie została odpowiednio opracowana, mogą pojawiać się dodatkowe turbulencje, kompresja i rezonanse. Nieregularny kształt ma pomagać w ograniczaniu tych problemów, zapewniając jednocześnie odpowiednią stabilność całego zespołu. Nie oznacza to oczywiście, że sam kosz odpowiada za imponujący bas Olympiki, ale jest jednym z elementów większej układanki, w której każdy szczegół ma znaczenie.

Bardzo interesująca jest również zwrotnica. W nowej generacji zastosowano rozwiązania określane przez producenta jako Phase Coherent Crossover, wykorzystujące topologię IFF Paracross. Ich podstawowym zadaniem jest odpowiednie zgranie pracy przetworników w zakresie częstotliwości podziału i zachowanie możliwie poprawnych relacji fazowych. Zwrotnica nie tylko rozdziela sygnał na poszczególne głośniki, ale również wpływa na ich charakterystyki amplitudowe i fazowe, a w konsekwencji na sposób sumowania promieniowanej energii. Jeśli oba przetworniki nie współpracują prawidłowo, w okolicy podziału mogą pojawić się nierównomierności charakterystyki, zmiany kierunkowości oraz problemy z lokalizacją źródeł pozornych. W Olympice I G3 częstotliwość podziału ustalono na 2300 Hz, czyli nieco niżej niż w poprzedniej generacji, gdzie wynosiła 2500 Hz. Nie jest to ogromna różnica, ale w połączeniu z zastosowaniem większego midwoofera i zmodyfikowanego tweetera może mieć istotny wpływ na końcowy rezultat. Deklarowana przez producenta poprawa spójności czasowej i stereofonii znajduje zresztą odzwierciedlenie w charakterze brzmienia, szczególnie jeśli chodzi o precyzję lokalizacji instrumentów i naturalne połączenie średnicy z wysokimi tonami.

Obudowa również zasługuje na kilka słów. Jej wymiary wynoszą 37 x 21 x 37 cm, a masa jednej kolumny to 11 kg. Konstrukcja wykorzystuje drewno i elementy aluminiowe, natomiast jej nieregularny przekrój nawiązuje do rozwiązań inspirowanych tradycyjnym lutnictwem. Zakrzywione ścianki mają ograniczać powstawanie określonych fal stojących wewnątrz skrzynki, a odpowiednio opracowany układ wentylacji umożliwia uzyskanie przekonującej charakterystyki niskich częstotliwości pomimo ograniczonej objętości. System Stealth Ultraflex, znany już z poprzednich Olympik, różni się od tradycyjnego bass-reflexu zarówno geometrią, jak i sposobem oddziaływania z otoczeniem. Zamiast krótkiego, okrągłego tunelu otrzymujemy podłużny kanał związany z asymetrycznym kształtem tylnej części obudowy. Producent opisuje to rozwiązanie jako system wentylacji o kontrolowanym przepływie powietrza, którego zadaniem jest między innymi ograniczenie szumów i poprawa zachowania basu. Nie oznacza to oczywiście, że sama nietypowa geometria gwarantuje lepsze brzmienie niż klasyczny tunel, ale w przypadku Olympiki została ona zintegrowana z całą koncepcją konstrukcyjną.

Warto przy okazji wspomnieć o specjalnym tłumieniu korkowym, które w materiałach producenta jest wymieniane jako jedna z najważniejszych technologii nowej generacji. Nie zastosowano go jednak w identycznej formie we wszystkich modelach. W większych Olympikach III G3 i V G3 wykorzystano osobne, zamknięte komory średnio-wysokotonowe, wyposażone w specjalnie ukształtowane elementy z naturalnego korka. Ich zadaniem jest kontrolowanie rezonansów i odbić wewnętrznych, które mogłyby niekorzystnie wpływać na pracę przetwornika średniotonowego. W podstawkowej Olympice I G3 nie ma jednak takiej osobnej komory, ponieważ pojedynczy głośnik odpowiada za bas i średnicę. Dlatego nie należy przypisywać jej wszystkich rozwiązań konstrukcyjnych obecnych w większych modelach. Wspólny pozostaje ogólny kierunek projektowania, oparty na coraz dokładniejszej kontroli rezonansów, drgań mechanicznych i współpracy przetworników.

Jeśli chodzi o podstawowe parametry, producent deklaruje pasmo przenoszenia 57 Hz - 40 kHz, skuteczność 87 dB oraz impedancję nominalną 4 Ω. Zalecana moc wzmacniacza mieści się w przedziale 30-250 W. Warto zwrócić uwagę na skuteczność, ponieważ przy impedancji 4 Ω napięcie 2,83 V odpowiada w uproszczeniu mocy około 2 W, a nie 1 W, jak w przypadku obciążenia ośmioomowego. Oznacza to, że Olympica I G3 nie należy do szczególnie efektywnych zestawów i powinna współpracować ze wzmacniaczem dysponującym odpowiednią wydajnością. Nie musi to być od razu potężna końcówka mocy, ale dobrze byłoby, aby urządzenie zachowywało stabilność przy niskiej impedancji i miało wystarczający zapas energii do odtwarzania silnych impulsów. Ciekawie wygląda również porównanie z Olympiką Nova I. Starszy model miał mniejszy głośnik nisko-średniotonowy, wyższą częstotliwość podziału i deklarowane pasmo sięgające 30 kHz. Skuteczność oraz impedancja nominalna pozostały na podobnym poziomie, ale zalecany zakres mocy wzmacniacza był węższy.

Werdykt

Muszę przyznać, że Olympica I G3 jest dla mnie jednym z największych zaskoczeń, jakie w ostatnich latach sprawił mi Sonus Faber. Nie dlatego, że spodziewałem się po włoskiej firmie czegoś przeciętnego. Wręcz przeciwnie - jej doświadczenie, pozycja na rynku, a także cena opisywanych monitorów pozwalały oczekiwać produktu naprawdę wysokiej klasy. Nie przypuszczałem jednak, że zmiana charakteru brzmienia będzie aż tak wyraźna. Włosi zachowali wszystko, za co można było podziwiać ich kolumny od strony wzornictwa i wykonania, ale pod względem dźwięku wyraźnie skierowali się w stronę rozwiązań kojarzonych z bardziej bezpośrednimi, dynamicznymi i analitycznymi konstrukcjami. Zamiast ciepła, romantyzmu i delikatnego wygładzania przekazu dostajemy neutralność, przejrzystość, znakomitą szybkość, precyzyjną stereofonię i bas, który potrafi zaskoczyć zarówno głębokością, jak i kontrolą. Olympiki nie starają się już przede wszystkim grać pięknie. Chcą grać dokładnie, dynamicznie i przekonująco, a jeśli dzięki temu muzyka zabrzmi pięknie, będzie to zasługa samego nagrania, a nie dodatkowej porcji przyjemnego kolorytu.

Czy taka zmiana wyjdzie Sonus Faberowi na dobre? Myślę, że tak, choć zapewne nie wszyscy wieloletni miłośnicy marki podzielą tę opinię. Dla części z nich nowe Olympiki mogą być zbyt bezpośrednie, zbyt analityczne i pozbawione tego szczególnego uroku, który sprawiał, że nawet po wielu godzinach słuchania nie chciało się wyłączać wzmacniacza. Rozumiem takie stanowisko, ponieważ sam doceniam właśnie te cechy starszych modeli. Trudno jednak nie zauważyć, że dzisiejsi klienci kupujący zestawy głośnikowe za kilkadziesiąt tysięcy złotych oczekują czegoś więcej niż pięknego wyglądu i przyjemnej barwy. Chcą sprzętu, który potrafi pokazać pełnię możliwości nowoczesnych nagrań, imponować szybkością, rozdzielczością i przestrzenią, a kiedy przyjdzie ochota na głośniejsze słuchanie, nie będzie zastanawiał się, czy wypada mu zagrać naprawdę mocno. Olympica I G3 doskonale odpowiada na takie potrzeby. Jest monitorem wyrafinowanym, ale nie przesadnie ugrzecznionym, eleganckim, ale potrafiącym pokazać pazur, a przede wszystkim niezwykle wszechstronnym.

Żaden opis nie odda w pełni uczuć, jakie towarzyszyły mi podczas tego testu. Oto bowiem jeden z najbardziej rozpoznawalnych i szanowanych producentów zestawów głośnikowych postanowił całkowicie zmienić swoją filozofię strojenia głośników, wykonać zwrot o sto osiemdziesiąt stopni, ze swojej starej szkoły brzmienia pozostawiając jedynie papierowe zabarwienie średnich tonów, eleganckie wykończenie góry pasma i ogólną spójność, a raczej konsekwencję w dążeniu do celu. Gdybym podczas odsłuchu miał zasłonięte oczy i miał odgadnąć markę kolumn, które właśnie grają, mogłoby to trwać całe wieki. Po podaniu wszystkich oczywistych propozycji, takich jak Bowers & Wilkins, Monitor Audio, Focal, Audio Physic, KEF, Audiovector, Triangle, Amphion, Klipsch, Atohm, Equilibrium czy TAD, mógłbym strzelać dalej, ale do głowy mi nie przyszło, żeby skojarzyć tak dynamiczny, szybki i precyzyjny dźwięk z marką Sonus Faber. Obawiałbym się, że w tym momencie zacznę już robić z siebie idiotę, który nie ma pojęcia, z jakim charakterem brzmienia włoska firma jest kojarzona praktycznie od samego początku swojego istnienia. To bezprecedensowa zmiana dotychczasowego paradygmatu. Coś, obok czego żaden doświadczony audiofil nie przejdzie obojętnie.

Czy to właściwy krok - to będzie można ocenić dopiero za jakiś czas. Intuicja podpowiada mi, że ta niezwykle odważna zmiana bardzo się włoskiej firmie opłaci. Nie można bowiem w nieskończoność uszczęśliwiać zagorzałych fanów marki, którzy są jej tak oddani, że... od lat używają trzydziestoletnich Guarneri Homage albo śledzą portale aukcyjne w poszukiwaniu pięknych monitorów Cremona Auditor z oryginalnymi podstawkami. Odnoszę wrażenie, że owa brzmieniowa rewolucja ma przyciągnąć dwie grupy klientów - audiofilów, którym Sonusy zawsze podobały się wizualnie, ale grały ich zdaniem zbyt ciepło i miękko, a także osoby zupełnie niezwiązane z tym środowiskiem, nieświadome całego kontekstu historycznego, ale odpowiednio zamożne i wymagające perfekcji na każdym polu. I tutaj ją dostaną. Nie zawiodą się ani podczas rozpakowywania nowego nabytku, ani na etapie odsłuchu. Jeśli można tak powiedzieć, w brzmieniu kolumn z serii Olympica G3 po prostu słychać pieniądze. Rezultat jest tak dobitny, tak spektakularny i imponujący, że wystarczy 15 sekund i już wiemy, że takiego dźwięku nie da się wyczarować z budżetowych głośników.

Abstrahując od tego, czy taki charakter brzmienia się komuś podoba, czy nie, nie da się także pominąć pewnej korzyści praktycznej - drzwi, które owa transformacja otwiera. Na takich kolumnach można owszem posłuchać muzyki dla czystej przyjemności, ale można też zrobić z nimi o wiele więcej. Nie wierzę, że to piszę, ale z odpowiednią elektroniką opisywane monitory mogą nawet stać się narzędziem do analitycznych odsłuchów, wyławiania drobnych detali z tła i rozkładania muzyki na czynniki pierwsze. Zarówno na etapie doboru sprzętu towarzyszącego, jak i ustawienia tych kolumn w pomieszczeniu warto się postarać, ponieważ są one zdecydowanie mniej ugodowe niż starsze Sonusy, ale ich przejrzystość sprawia, że zarówno zalety, jak i słabości źródła, wzmacniacza oraz samych nagrań stają się bardzo czytelne. Te piękne drewniane skrzynki potrafią pokazać pazur, wypełnić pokój energią i sprawić, że trudno oderwać się od muzyki. A fakt, że jeszcze kilka lat temu trudno byłoby wyobrazić sobie taki dźwięk wydobywający się z kolumn włoskiej manufaktury, jest chyba najlepszym dowodem na to, jak wiele się w niej zmieniło.

Dane techniczne

Rodzaj kolumn: podstawkowe, dwudrożne, wentylowane
Głośnik wysokotonowy: 28 mm, jedwabna kopułka DAD Arrow Point
Głośnik nisko-średniotonowy: 165 mm, membrana celulozowa
Częstotliwość podziału: 2300 Hz
Efektywność: 87 dB (2,83 V/1 m)
Impedancja: 4 Ω
Pasmo przenoszenia: 57 Hz - 40 kHz (-3 dB)
Zalecana moc wzmacniacza: 30-250 W
Wymiary (W/S/G): 37/21/37 cm
Masa: 11 kg (sztuka)
Cena: 51 998 zł (para) + 7198 zł (opcjonalne podstawki)

Równowaga tonalna

Dynamika

Rozdzielczość

Barwa dźwięku

Szybkość

Spójność

Muzykalność

Szerokość sceny stereo

Głębia sceny stereo

Jakość wykonania

Funkcjonalność

Cena

Nagroda

• nast. »