Kolejny wielki comeback - wraca moda na słuchawki przewodowe! Tylko gdzie je znaleźć?

Jeszcze kilka lat temu sprawa wydawała się przesądzona. Słuchawki przewodowe miały pozostać domeną audiofilów, muzyków i ludzi, którzy z jakiegoś powodu nie chcą pogodzić się z postępem, podczas gdy cała reszta świata miała przejść na Bluetooth i już nigdy nie oglądać się za siebie. Trudno było z tym dyskutować. Kabel zawsze był najbardziej irytującym elementem słuchawek - zahaczał o ubranie, plątał się w kieszeni, potrafił wyciągnąć pchełkę z ucha, a kiedy telefon zaczął pełnić rolę głównego źródła muzyki, dochodził jeszcze problem kompatybilności pilota na kablu z danym systemem operacyjnym. Wystarczyło raz pobiegać z przewodowymi dokanałówkami, aby brak tego ograniczenia zaczął jawić się jako oczywista przyszłość. Kiedy pojawiły się pierwsze naprawdę wygodne TWS-y, nikogo nie trzeba było już przekonywać. Wyjmujemy słuchawki z etui, wkładamy do uszu, muzyka gra, a telefon może zostać tam, gdzie był. Żadnego rozplątywania, żadnego przewodu pod kurtką, żadnej wtyczki. Kabel zaczął przypominać pozostałość z czasów, kiedy telefony miały fizyczne klawiatury, muzykę przenosiło się w formie plików między komputerem a odtwarzaczem, a aparat fotograficzny był osobnym urządzeniem, które zabierało się na wakacje razem z ładowarką i zapasem kart pamięci. Tymczasem w ubiegłym roku stało się coś dziwnego - sprzedaż słuchawek przewodowych zaczęła rosnąć! Co więcej, w tym roku gwałtownie przyspiesza. A przecież mamy audiofilskie kodeki, coraz lepsze akumulatory, multipointy i szereg innych argumentów, które powinny sprawić, że nikt nie zacznie na serio myśleć o powrocie do kabla. Niejeden zdziadziały miłośnik sprzętu hi-fi powie, że to tylko chwilowa moda. Ot, młodzi melomani i hipsterzy postanowili znów czymś się wyróżnić i teraz chcą, aby na szyi dyndał im cienki przewód, którego i tak nie mają do czego podłączyć. Ale nie. Trend jest bardzo wyraźny, a im głębiej wgryziemy się w temat, tym ciekawiej się robi.

Temat jest względnie świeży - na tyle, że spora część osób jeszcze nie jest świadoma, że renesans słuchawek przewodowych przybiera na sile i wkrótce może stać się zjawiskiem o dużym zasięgu. Takim, o którym z pewnym niedowierzaniem mówi się nawet w mediach głównego nurtu. Sam niemal to przeoczyłem, żyjąc w swojej bańce, zajmując się bieżącymi sprawami i po raz kolejny dyskutując o tym, czy po winylowym boomie przyszedł czas na płyty kompaktowe, kasety magnetofonowe, a może nawet inne zapomniane formaty. Tymczasem coraz więcej osób z mojego otoczenia pyta ostatnio o słuchawki przewodowe. Nie takie ogromne, hi-endowe, za miliony monet, tylko ciut mniejsze - do pracy przy komputerze, jazdy pociągiem albo spacerów po mieście. Powód? Mają serdecznie dość konstrukcji bezprzewodowych. Jedne się zepsuły, w drugich przetarły się pady, a z ulubionych dokanałówek została tylko jedna, samotna, bo druga wypadła z etui akurat przy wychodzeniu z windy albo wysiadaniu z pociągu i żegnaj, słuchaweczko za kilkaset złotych. Każdy ma swoją opowieść, ale najwyraźniej osiągnęliśmy punkt krytyczny i owe pojedyncze historie składają się w jeden spójny trend.

Nagle okazuje się bowiem, że słuchawki przewodowe nie tylko nie zniknęły, ale po kilku latach spadków zaczęły ponownie zyskiwać na popularności. I nie jest to wyłącznie subiektywne wrażenie wyniesione z przeglądania Instagrama. Circana, firma badawcza powstała z połączenia IRI i The NPD Group - dwóch instytucji od dziesięcioleci zajmujących się analizą sprzedaży detalicznej i zachowań konsumentów - podała, że na rynku amerykańskim po pięciu kolejnych latach spadków przychody ze sprzedaży słuchawek przewodowych wzrosły w 2025 roku o 3%, czyli około 15 milionów dolarów. Brzmi skromnie, dopóki nie spojrzymy na przebieg tego odbicia - między lipcem a grudniem wzrost wyniósł już 10%, a w pierwszych sześciu tygodniach 2026 roku przychody były o 20% wyższe niż rok wcześniej. Co istotne, wzrost dotyczył wielu marek i przedziałów cenowych, więc trudno tłumaczyć go sukcesem jednego produktu. Dodajmy, że Circana nie jest serwisem internetowym zbierającym suby i lajki - jej amerykańskie panele konsumenckie są oparte na rzeczywistych danych sprzedażowych pochodzących od ponad 1100 partnerów detalicznych. Nie są to oczywiście dane globalne i nie należy na ich podstawie ogłaszać światowej rewolucji, ale są wystarczająco solidne, aby stwierdzić, że coś rzeczywiście się dzieje.

Na razie o detronizacji Bluetootha nie ma oczywiście mowy. W tym samym zestawieniu Circany słuchawki true wireless odpowiadały w 2025 roku za 65% wartości całego amerykańskiego rynku słuchawkowego. Skala sprzedaży pozostaje ogromna, ale okres gwałtownej ekspansji wygląda na zakończony. Według najnowszych danych grupy Omdia, zajmującej się badaniami i doradztwem w dziedzinie technologii, globalne dostawy TWS-ów w drugim kwartale 2026 roku spadły o 0,7% rok do roku, do 82,1 miliona sztuk. Był to pierwszy taki spadek od drugiego kwartału 2023 roku. Jednocześnie widać tu inną ciekawą zależność - słuchawki bez kabla są przeciętnie znacznie droższe od swoich przewodowych odpowiedników. Innymi słowy, za wzrost przychodów nie odpowiadają audiofile kupujący wypasione nauszniki za grube pieniądze. Przeciwnie - ów trend napędzają osoby kupujące stosunkowo niedrogie słuchawki "na kablu". Liczby pokazują, że mamy do czynienia z kilkoma zjawiskami naraz. Część użytkowników może świadomie wracać do prostszych, bardziej trwałych i lepiej brzmiących konstrukcji, ale część odkrywa, że aby posłuchać muzyki w drodze do szkoły czy pracy, nie trzeba wydawać stu dolarów na kolejne urządzenie z baterią. Circana sama wiąże odrodzenie kabla z szerszą fascynacją prostszą technologią z przeszłości. W 2025 roku liczba sprzedanych w USA kompaktowych aparatów cyfrowych wzrosła aż o 93%, mimo że praktycznie każdy nabywca takiego urządzenia miał już w kieszeni smartfon robiący pod względem technicznym lepsze zdjęcia. Nie zawsze chodzi więc o to, żeby kupić rozwiązanie bardziej zaawansowane. Czasem kupujemy coś właśnie dlatego, że jest prostsze, tańsze, trochę staroświeckie i nie próbuje robić wszystkiego za nas.

Circana nie jest jedyną instytucją, która pokazuje w tej kwestii twarde dane. Istnieją inne raporty potwierdzające ten trend. Najciekawszy jest japoński BCN Ranking. Podobnie jak w przypadku Circany, nie jest to ankieta, lecz baza rzeczywistych danych zbieranych codziennie z dużych sieci sklepów i e-commerce, między innymi Amazon Japan, Bic Camera, Edion, Kojima i Joshin. W pierwszym kwartale 2026 roku najpopularniejszym przewodowym modelem w tej bazie był klasyczny Sony MDR-EX155 z jackiem 3,5 mm, który w statystykach sprzedaży uplasował się przed dwoma wersjami pchełek Apple EarPods. Analityk BCN wprost powiązał ten wynik ze wzrostem popytu na przewodowe słuchawki wśród pokolenia Z. To mocny głos w całej dyskusji, ponieważ pochodzi z drugiego rynku i innego systemu pomiarowego. Kolejny niezależny sygnał to Google Trends, według którego globalne zainteresowanie wyszukiwaniem hasła "wired earphones" osiągnęło w maju 2026 roku najwyższy poziom od pięciu lat. Intrygującą informację podało także BBC. Dziennikarze tej korporacji uzyskali od eBaya dane, według których w Wielkiej Brytanii sprzedaż przenośnych odtwarzaczy audio wzrosła w 2025 roku o niemal 50%. Kamyczek do ogródka wrzuca też ASInsight, firma analizująca sprzedaż na Amazonie, która szacuje, że 50 najlepiej sprzedających się ofert powiązanych z hasłem "wired headphones" w ciągu 12 miesięcy do lipca 2026 roku wygenerowało sprzedaż około 2,33 mln sztuk za 87,6 mln dolarów. W samym lipcu było to około 246 tysięcy sztuk, o 32,9% więcej niż miesiąc wcześniej, a liczba wyszukiwań hasła wzrosła wtedy o 114% miesiąc do miesiąca. Przypominam tylko, że gdy przychody ze sprzedaży płyt kompaktowych wzrosły o 3%, melomani i audiofile dostali pierdolca i zaczęli ogłaszać, że streaming się skończył, a ludzie w końcu "przejrzeli na oczy" i znów doceniają format gwarantujący, ich zdaniem, najlepszy dźwięk. Tymczasem z powyższych statystyk wynika, że sprzedaż słuchawek przewodowych rośnie o około 20-30%. I przyspiesza.

Co ciekawe, omawiany trend wyprzedziła, a może nawet przewidziała branża modowa. W 2019 roku magazyn Vogue szeroko rozpisywał się o modelce Belli Hadid, przyłapanej na spacerze z białymi, przewodowymi dokanałówkami. Cóż za odwaga! Cóż za stylowy dodatek do dresów i szarego płaszcza! Dwa lata później temat wrócił wraz z Lily-Rose Depp, Zoë Kravitz i viralem na TikToku, który doprowadził między innymi do powstania profilu Wired It Girls - archiwum zdjęć celebrytów, modelek i zwykłych użytkowników noszących charakterystyczne białe kabelki. Wtedy łatwo było uznać to za kolejny mikrotrend modowy, coś podobnego do powrotu spodni z niskim stanem czy pierwszych iPodów. I zapewne po części dokładnie tym było. Młodsze pokolenie potrafi z fascynacją odkrywać rzeczy, które dla nieco starszych użytkowników wcale jeszcze nie zdążyły stać się zabytkami. To, co dla jednych wygląda jak przewód dołączany kiedyś za darmo do telefonu, dla innych może już być przedmiotem z innej epoki, obdarzonym specyficznym charakterem i estetyką. Ważne jest jednak to, że po kilku latach do warstwy wizualnej dołączyła sprzedaż. Kabel najpierw odzyskał status rzeczy, którą można pokazać bez wstydu, a później zaczął odzyskiwać klientów.

Jeśli się nad tym zastanowić, zainteresowanie świata mody i szeroko rozumianej popkultury słuchawkami przewodowymi wcale nie jest takie niezrozumiałe. W tym jednym niepozornym akcesorium łączy się bowiem wiele wątków, z których połączenia wynika pewna, nazwijmy to, korzyść wizerunkowa. Nosząc słuchawki bezprzewodowe, choćby nawet był to model z górnej półki, tak naprawdę niczym się nie wyróżniamy. Przesiadka na dokanałówki lub nauszniki z kablem i jakiekolwiek współpracujące z nimi urządzenie pokazuje natomiast, że z jakiegoś powodu - może ze względu na brzmienie, może w imię wyglądu i jakości wykonania, a może dlatego, że po oddaniu do PSZOK-u trzeciej pary słuchawek bezprzewodowych znudziła nam się ta zabawa - dokonaliśmy świadomego wyboru i tak jest nam zwyczajnie lepiej. Pozostaje tylko czekać, aż temat stanie się naprawdę gorący - kolejne gwiazdy zaczną pokazywać się publicznie w słuchawkach takich jak Audio-Technica ATH-WP900 z drewnianymi muszlami, a młodzi odbiorcy i sprzętowi ignoranci zaczną się zastanawiać, co to za nietypowe JBL-e.

Przez pierwsze lata bezprzewodowej rewolucji patrzyliśmy głównie na to, co zyskujemy. Wygoda była bezdyskusyjna i natychmiast odczuwalna, więc wszystkie koszty znalazły się na drugim planie. Zresztą przez długi czas nie było ich nawet specjalnie widać. Kupujemy nowe słuchawki Bluetooth, bateria działa długo, aplikacja jest aktualna, telefon rozpoznaje urządzenie w sekundę, ANC działa coraz lepiej, a jakość dźwięku z generacji na generację staje się coraz lepsza. Problem pojawia się dopiero po kilku latach, kiedy produkt zaczyna się starzeć. Klasyczne słuchawki robią to bardzo powoli. Jeśli są dobrze wykonane, po dziesięciu czy piętnastu latach mogą wymagać wymiany padów albo kabla, ale sam ich rdzeń - przetworniki, obudowy, pałąk - może pozostawać w pełni sprawny. Nie obchodzi ich wersja systemu operacyjnego w telefonie, nie wiedzą, czym jest Bluetooth 5.4, nie potrzebują aplikacji i nie mają pojęcia, że na rynku pojawił się kolejny kodek. Otrzymują sygnał i zamieniają go na ruch membrany - po wielu latach robią dokładnie to samo, co w dniu zakupu. Beyerdynamiki DT 990 PRO, których regularnie używam, mają ponad 20 lat i nadal nie potrzebują "wsparcia" dla żadnego współczesnego standardu. Ich starzenie ma charakter czysto mechaniczny.

W przypadku słuchawek bezprzewodowych sytuacja jest zupełnie inna, ponieważ z prostego urządzenia elektroakustycznego zrobiliśmy de facto niewielki komputer. Do przetworników i obudowy dołożyliśmy moduł radiowy, procesor, DAC, wzmacniacz, akumulator, mikrofony, DSP, sterowanie, czujniki, oprogramowanie, a często także aktywną redukcję hałasu i funkcje zależne od aplikacji. To trochę tak, jakbyśmy do klasycznej pary kolumn przykręcili na stałe streamer, DAC, wzmacniacz i akumulator, a później po kilku latach zastanawiali się, czy opłaca się rozbierać wszystko dlatego, że jedna z tych rzeczy przestała działać. W TWS-ach dochodzi jeszcze etui z własną baterią i kolejną porcją elektroniki. Wszystko to daje ogromne możliwości, ale jednocześnie sprawia, że słuchawki zaczynają starzeć się tak jak telefon, smartwatch czy tablet - szybko i nieuchronnie. Więcej elementów to także większe ryzyko, że któryś z nich zawiedzie. A przecież wystarczy, żeby zawiódł jeden, aby słuchawki stały się bezużyteczne. Już nawet nie wspominam, gdzie w tym wszystkim jest ekologia. Bo wiadomo, że w dupie.

Słuchawkowi "kablosceptycy" mogliby podnieść argument, że istnieją takie konstrukcje jak Fairphone Fairbuds, którym serwis iFixit przyznał maksymalną ocenę 10/10, między innymi dlatego, że akumulatory w samych słuchawkach można wymienić bez specjalistycznych narzędzi, podobnie jak baterię w etui. Obecnie to samo proponuje na przykład Sennheiser, w modelu Momentum True Wireless 5. Ale takie naprawialne słuchawki to raczej wyjątki potwierdzające regułę, a nie rynkowy standard. Niestety, wiele oferowanych dziś modeli, zarówno dokanałowych, jak i nausznych oraz wokółusznych, to produkty jednorazowe - działające do pierwszej awarii, a potem nadające się tylko do recyklingu. Nie ma do nich części zamiennych, oficjalne serwisy nie dysponują żadnymi instrukcjami naprawy, a pierwszą barierą może być już dostanie się do wnętrza muszli, ponieważ pokrywy przetworników często nie są przykręcane, tylko sklejane "raz a dobrze". Szczegółowo analizowałem ten temat w felietonie "Cena wygody, czyli maleńki problem ze sprzętem bezprzewodowym", do lektury którego serdecznie zachęcam.

Producenci słuchawek bezprzewodowych wymyślają teraz, jak obejść pewne problemy. Jednym z rozwiązań mają być wymienne akumulatory. Fajnie, ale mam takie pytanie do osób, którym takie nauszniki się zepsuły - winny był akumulator, czy coś innego? Bo ja mam na tym polu pewne doświadczenia i problem leżał gdzie indziej. Zresztą jak się zmienią kodeki i aplikacje, jak słuchawki nie będą otrzymywały aktualizacji oprogramowania, to co wtedy? Zaraz ktoś zrobi bezprzewodowe słuchawki modułowe i ogłosi, że zbawił świat, uratował planetę i w ogóle. A realnie będą po prostu za drogie. Kupi je tylko garstka zapaleńców, a większość dostępnych na rynku modeli będzie wciąż "jednorazówkami". Swoją drogą, od 18 lutego 2027 roku zacznie być stosowany art. 11 unijnego rozporządzenia bateryjnego. Akumulatory w urządzeniach mają być możliwe do wymiany przez użytkownika, a zamienniki mają pozostawać dostępne przez co najmniej pięć lat po zakończeniu sprzedaży danego modelu. Super, tyle że Komisja przyjęła dodatkowe wyjątki, między innymi dla urządzeń noszonych, gdy dostęp użytkownika do baterii kolidowałby z miniaturyzacją, trwałością lub odpornością na wodę. Stosowanie wymiennych akumulatorów w słuchawkach wciąż będzie więc wyłącznie oznaką dobrej woli producenta, a nie normą wynikającą z przepisów prawa.

W tym kontekście zabawny wydaje się fakt, że równolegle producenci smartfonów zdążyli zrobić wszystko, aby korzystanie z przewodowych słuchawek nam utrudnić. W zbiorowej pamięci momentem przełomowym pozostaje premiera iPhone'a 7 we wrześniu 2016 roku, ale historia jest odrobinę bardziej interesująca. Apple nie było pierwszą firmą, która zdecydowała się na taki krok. Już 20 kwietnia 2016 roku chińska marka LeEco zaprezentowała modele Le 2, Le 2 Pro i Le Max 2 bez analogowego wyjścia słuchawkowego, stawiając na USB-C. W czerwcu Motorola pokazała Moto Z - telefon o absurdalnej jak na tamte czasy grubości 5,19 mm, z którego jack zniknął właśnie w imię odchudzania obudowy. Dopiero 7 września nadszedł iPhone 7. Apple nie wymyśliło więc tej koncepcji, ale zrobiło coś znacznie ważniejszego - pokazało, że można usunąć najbardziej rozpowszechnione złącze audio z jednego z najlepiej sprzedających się produktów świata i zmusić rynek, aby się dostosował. Phil Schiller, odpowiadający wówczas w Apple za globalny marketing, mówił o "odwadze", starym, jednofunkcyjnym porcie i konieczności ruszenia dalej. Sformułowanie to zostało oczywiście wyśmiane, ale z dzisiejszej perspektywy trudno odmówić Apple skuteczności - branża rzeczywiście ruszyła w tę stronę.

Oficjalne argumenty miały rzekomo podłoże konstrukcyjne. Gniazdo zajmuje miejsce, wymaga konkretnego ułożenia elementów, dodatkowej mechaniki i toru analogowego, a w smartfonie każdy milimetr sześcienny może zostać przeznaczony na baterię, aparat czy system chłodzenia. W przypadku iPhone'a 7 usunięciu jacka towarzyszyły między innymi większy nacisk na odporność na wodę i kurz, dłuższy czas pracy oraz rozbudowa innych elementów urządzenia. Wszystko to brzmi sensownie, ale czy naprawdę tłumaczy pozbycie się gniazda, z którego korzysta się od dziesięcioleci i które w przeciwieństwie do wielu innych złącz było takie samo we wszystkich urządzeniach? Asus ROG Phone 9 ma obudowę o grubości 8,9 mm, akumulator 5800 mAh, rozbudowany system chłodzenia, stopień ochrony IP68 i zwykłe gniazdo 3,5 mm. Co więcej, producent równolegle oferuje aptX Adaptive i aptX Lossless. Nowoczesny, wodoodporny, wydajny telefon może więc mieć jacka i zaawansowany Bluetooth jednocześnie.

Wychodzi na to, że usunięcie gniazda 3,5 mm było decyzją czysto biznesową, dla której po prostu szukano wymówki. A jakie korzyści miałoby przynieść? To proste - firma sprzedająca telefon może przecież sprzedać klientowi także słuchawki. Nie oznacza to, że Apple usunęło jacka wyłącznie po to, aby wypchnąć AirPodsy, ani że cała branża zawiązała spisek przeciw miłośnikom przewodów. Rzeczywistość była zapewne znacznie bardziej prozaiczna. Projektanci odzyskali miejsce w obudowie, marketing dostał wyraźny sygnał "przyszłość jest bezprzewodowa", a dział sprzedaży zyskał kategorię akcesoriów, którą klient może wymieniać wraz z kolejnymi urządzeniami. Na dodatek użytkownik naprawdę dostał coś wartościowego w zamian. TWS-y nie zdobyły rynku dlatego, że milionom ludzi wmówiono bzdurę. Są piekielnie wygodne. ANC w samolocie czy pociągu potrafi zmienić komfort podróży, tryb kontaktu z otoczeniem przydaje się codziennie, multipoint ułatwia pracę, mikrofony pozwalają prowadzić rozmowy, a brak przewodu podczas treningu jest zwyczajnie lepszym rozwiązaniem niż plączący się przewód. Jeżeli ktoś twierdzi, że świat powinien był zostać przy przewodowych pchełkach tylko dlatego, że tor analogowy jest prostszy, opowiada tylko połowę historii.

Nie można jednak pominąć drugiej połowy, czyli jakości transmisji. Tutaj przez lata narosło wyjątkowo dużo marketingowego zamieszania, przede wszystkim wokół określeń "hi-res" i "lossless", które nie oznaczają tego samego. LDAC może przesyłać materiał o parametrach 24 bit/96 kHz, ale transmisja nadal jest stratna. aptX Lossless idzie dalej. Qualcomm zaprojektował go tak, aby w odpowiednich warunkach dostarczać bit-perfect materiał 16 bit/44,1 kHz, czyli jakość płyty CD. Jeżeli warunki radiowe się pogarszają, system adaptuje przepływność, aby uniknąć przerw. Sam Qualcomm rozróżnia zresztą dwa tryby - bezstratne 16/44,1 i stratne 24/96. Do tego potrzebujemy jednak zgodności po obu stronach. Sam fakt, że nasze słuchawki obsługują aptX Lossless, nie daje nic, jeśli telefon go nie wysyła. Apple jest dobrym przykładem, bo katalog Apple Music może być zapisany w ALAC nawet do 24 bit/192 kHz, lecz Apple wprost zaznacza, że standardowe połączenie Bluetooth nie jest bezstratne. Oznacza to, że możemy płacić za streaming lossless, pobrać bezstratny plik i skompresować go na etapie wysyłania sygnału do słuchawek. Idiotyzm, prawda? Tylko czy przeciętnego klienta to interesuje? Wydaje się, że niespecjalnie. A jeśli zadbamy o oba elementy i ich zgodność, to czy świetne słuchawki Bluetooth mogą grać lepiej od przeciętnych przewodowych? Oczywiście, że tak. Kabel ma jednak jedną zaletę, której nie trzeba specjalnie interpretować - usuwa cały etap transmisji bezprzewodowej z równania. Nie ma problemów z kodekami, bo nie ma kodeków. Piękne.

Jest jeszcze jeden argument, który dla niektórych osób może mieć nawet większe znaczenie niż jakość dźwięku, trwałość czy cena. Chodzi o zdrowie. I nie mam tu na myśli wyłącznie słuchania muzyki ze zbyt wysoką głośnością, pocenia się uszu czy innych problemów, które mogą dotyczyć także słuchawek przewodowych. Chodzi o to, że w modelach bezprzewodowych nosimy na głowie nie tylko dwa głośniczki, ale także całkiem rozbudowane urządzenie elektroniczne, wyposażone we własne zasilanie, procesor czy nadajnik i odbiornik fal radiowych. Coś w rodzaju maleńkiej krótkofalówki albo telefonu komórkowego. A przecież o potencjalnym wpływie takich urządzeń na mózg, płodność czy ryzyko nowotworów dyskutuje się od lat. Czy jest się czego obawiać? Tutaj radziłbym zachować daleko idącą ostrożność, żebyśmy przypadkiem nie skończyli w aluminiowych czapeczkach. Dotychczasowe badania nie wykazały, aby korzystanie ze słuchawek Bluetooth powodowało tego rodzaju problemy zdrowotne, a moc ich nadajników jest zazwyczaj znacznie niższa niż w telefonach komórkowych. Nie oznacza to jednak, że nauka może zagwarantować nam całkowity brak jakichkolwiek skutków wieloletniego korzystania z takich urządzeń. Nie zamierzam się w ten temat bardziej zagłębiać, bo zasługuje na osobny artykuł, a gdybyśmy zaczęli roztrząsać wszystkie badania, hipotezy i kontrowersje, mielibyśmy zapewne materiał na niezłą gównoburzę. Każdy zainteresowany może zresztą sam poszukać informacji i wyrobić sobie zdanie. Zwracam jedynie uwagę, że skoro rozważamy różne argumenty przemawiające za powrotem do kabla, kwestie zdrowotne również powinny znaleźć się na naszej liście. Jeśli ktoś uzna, że nie chce przez kilka godzin dziennie nosić przy głowie kolejnego urządzenia emitującego fale radiowe, nawet jeśli nie udowodniono ich szkodliwości przy takim zastosowaniu, ma do tego pełne prawo. I nie widzę powodu, aby przekonywać go, że koniecznie powinien zmienić zdanie.

No dobrze, panie mądraliński - powiecie - w takim razie do czego mamy włożyć tę wtyczkę 3,5 mm od naszych staroświeckich słuchawek przewodowych? Na to pytanie producenci sprzętu audio próbują udzielić odpowiedzi od wielu, wielu lat, ale ostatnio mocno przyspieszyli. Widzieliśmy już inwazję kompaktowych przetworników z wyjściem słuchawkowym, takich jak AudioQuest DragonFly czy Chord Mojo, równolegle rozwijały się wysokiej klasy odtwarzacze przenośne takich marek jak Cowon, Iriver, Questyle, iBasso, Sony czy Astell&Kern, a dziś możemy wybierać spośród setek modeli wpisujących się w jedną z tych kategorii lub będących swego rodzaju hybrydami - urządzeniami wielofunkcyjnymi. Przez długi czas takie produkty były kierowane do ludzi skłonnych pogodzić się z pewnymi kompromisami i świadomie budujących swój mobilny system hi-fi. Telefon, DAC, wzmacniacz, kilka krótkich przewodów, czasem wszystko spięte gumkami - trudno było uznać taki zestaw za naturalną alternatywę dla zwyczajnych słuchawek. Obecnie sytuacja wygląda zupełnie inaczej, a duża część tej zmiany nie ma nawet związku z audio. USB-C stało się wspólnym standardem komputerów, tabletów i telefonów. Apple przeszło na USB-C wraz z iPhonem 15 w 2023 roku, a od 28 grudnia 2024 roku przepisy Unii Europejskiej wymagają USB-C w nowych telefonach, tabletach, aparatach, słuchawkach, głośnikach przenośnych i szeregu innych urządzeń. Paradoksalnie więc w chwili, gdy analogowy jack niemal zniknął, po raz pierwszy dostaliśmy naprawdę powszechne cyfrowe złącze, do którego można podpiąć ten sam DAC używany z telefonem, tabletem i komputerem. Do kategorii słuchawek przewodowych mogą więc zaliczać się także te z wtyczką USB-C (według raportu BCN za pierwszy kwartał 2026 roku Apple EarPods USB-C były trzecim najlepiej sprzedającym się przewodowym modelem w Japonii). Jeżeli zaś chcemy trzymać się tradycyjnego gniazda 3,5 mm, dzisiejsze przetworniki wielkości zapalniczki oferują parametry i moc, które kilkanaście lat temu wymagały znacznie większego urządzenia.

Zacznijmy od rozwiązania najprostszego i najtańszego, czyli zwykłego adaptera USB-C na jack 3,5 mm. Takie przejściówki kosztują dosłownie kilkanaście złotych. Baseus, Ugreen i podobne marki oferują je za 15-40 zł, nieco bardziej zaawansowane modele kupimy za 60-80 zł, a jeśli mamy trochę wyższe wymagania, możemy sięgnąć chociażby po FiiO KA11 za 199 zł. Jest tylko jeden szczegół, o którym wiele osób chyba nie wie. Otóż taka przejściówka wcale nie jest zwykłym kawałkiem przewodu, na którego końcach zamontowano dwa różne złącza. USB-C przesyła sygnał cyfrowy, a słuchawki z analogowym jackiem potrzebują sygnału analogowego, więc gdzieś po drodze musi znaleźć się kompletny układ audio - przetwornik cyfrowo-analogowy, wzmacniacz słuchawkowy i elektronika odpowiedzialna za ich działanie. Całe to ustrojstwo najczęściej ukrywa się w celowo pogrubionej wtyczce albo niewielkim walcu zwisającym z telefonu, pobierając zasilanie z portu USB. Krótko mówiąc, kupujemy miniaturową zewnętrzną kartę dźwiękową, tylko sprzedawaną jako "przejściówka". Czy to działa? Oczywiście. Czy jest wygodne? Jak najbardziej. Ale czy za 19, 35 albo 59 zł dostajemy przy okazji znakomity przetwornik i wysokiej klasy wzmacniacz słuchawkowy? No, tutaj radziłbym już trochę ostudzić entuzjazm. Do podłączenia słuchawek - proszę bardzo. Do odkrywania nowych szczytów jakości brzmienia - niekoniecznie.

Najciekawszymi moim zdaniem urządzeniami rozwiązującymi problem braku gniazda jack w telefonie są te łączące w sobie przetwornik i odbiornik Bluetooth, a czasami nawet odtwarzacz plików. Spójrzmy choćby na ewolucję jednej rodziny urządzeń FiiO. BTR13 waży niespełna 29 gramów, ma dwa przetworniki CS43131, wyjścia 3,5 i 4,4 mm oraz Bluetooth z LDAC i aptX Adaptive. BTR15 ma już dwa ES9219MQ, osobny układ XMOS, a przez USB obsługuje 32 bit/384 kHz oraz DSD256. BTR17 idzie jeszcze dalej - dwa ES9069Q, osobne stopnie THX AAA 78+, Bluetooth 5.4 z aptX Lossless, wyjścia 3,5 i 4,4 mm i nawet 650 mW na kanał przy 32 omach z wyjścia zbalansowanego. Khadas Tea rozwija podobny pomysł w inny sposób, przyczepiając się magnetycznie do smartfona. Można powiedzieć, że to taka nakładka na telefon, która dodaje wyjście jack, nie zajmując zbyt wiele miejsca. Kiedy jej nie używamy, można ją zdjąć jednym ruchem i schować do torby. Model Tea Pro łączy wysokiej klasy przetwornik ES9039Q2M z wyjściami 3,5 i 4,4 mm. Ale zaraz, czy przy połączeniu Bluetooth nie pojawia się znowu problem z kodekami? Owszem, ale i na to jest rozwiązanie, takie jak chociażby iFi Audio UP Play i UP Play Max - niewielkie transmitery, które wystarczy wpiąć do gniazda USB-C, aby nasz smartfon zyskał możliwość nadawania sygnału z wykorzystaniem kodeków LDAC, aptX HD, aptX Adaptive czy aptX Lossless. Jaki jest koszt takiej zabawy? FiiO BTR13 kosztuje 399 zł, Khadas Tea - 549 zł, a iFi Audio UP Play - 299 zł. Przywrócenie gniazda 3,5 mm do naszego muzycznego świata kosztuje więc mniej niż przeciętne słuchawki bezprzewodowe, a jeśli mamy nieco wyższe wymagania, za 1000-2000 zł bez problemu zmontujemy całkiem mocarny zestaw, który napędzi nawet wymagające nauszniki.

W pierwszej chwili taki pomysł może wydać się trochę absurdalny. Po co pozbywać się kabla między telefonem a słuchawkami, skoro inny nadal biegnie od małego pudełka do głowy? Wystarczy jednak chwilę z takim zestawem pożyć, aby zrozumieć, że problemem nigdy nie był sam przewód zwisający ze słuchawek. Problemem był długi przewód łączący głowę z urządzeniem, które co chwilę wyciągamy z kieszeni, odkładamy na biurko, bierzemy do ręki, chowamy do torby i używamy do dziesięciu innych rzeczy. Jeśli odbiornik przypniemy do kurtki albo wrzucimy do kieszeni na piersi, kabel biegnący do słuchawek może mieć kilkadziesiąt centymetrów i praktycznie przestaje przeszkadzać. Możemy również wybrać, co jest dla nas w danej chwili ważniejsze. W metrze korzystamy z Bluetootha, a przy biurku podłączamy to samo urządzenie przez USB i omijamy transmisję radiową, jednocześnie ładując baterię, aby urządzenie było gotowe na kolejny wypad.

Jeżeli ktoś woli klasyczne rozwiązania, powinien przyjrzeć się odtwarzaczom przenośnym. Tu także nie trzeba inwestować majątku, aby uzyskać sensowną jakość brzmienia. Szczególnie interesującą propozycją wydaje się FiiO M21, który kosztuje - co zupełnie przypadkowo pasuje do powyższego wyliczenia - 1599 zł. Już go testuję, a wnioskami podzielę się wkrótce. Z ostatnich nowości całkowicie rozwalił mnie Snowsky Echo Nano - kieszonkowy playerek, który stylistycznie wygląda jak przybysz z początku XXI wieku, ale wewnątrz ma całkiem współczesną elektronikę. Urządzenie mierzy około 82 x 20 x 11 mm i waży zaledwie 33,5 g, więc bardziej przypomina pendrive'a albo dużą zapalniczkę niż typowy współczesny przenośny odtwarzacz audio. Co więcej, nie ma żadnej formy łączności bezprzewodowej. Producent wręcz podkreśla, że zależało mu na stworzeniu odtwarzacza, który pozwoli nam odciąć się od telefonu. Idea jest prosta - mamy włożyć kartę pamięci z muzyką, podłączyć słuchawki i na jakiś czas zapomnieć o komunikatorach, powiadomieniach, mediach społecznościowych i wszystkim, co zwykle walczy o naszą uwagę. Im dłużej się nad tym zastanawiam, tym bardziej mi się to podoba. Aha - cena tej przyjemności to 319 zł. Dlaczego jeszcze go nie zamówiłem? Ech, Karasiński, ty matole! Na nowe trampki to miałeś, a i tak chodzisz w starych...

Za modelem "słuchawki przewodowe + urządzenie do ich napędzania" przemawia czysta kalkulacja ekonomiczna. Powiedzmy, że mamy trzy lub cztery pary słuchawek do różnych zastosowań, bo choć producenci starają się nas przekonać, że jedne będą dobre do wszystkiego, jest to zwyczajna bujda. Kompletujemy więc duże, wygodne nauszniki do pracy przy komputerze i do słuchania muzyki w domu, nieco mniejsze słuchawki nauszne, idealne do biura lub do przejazdów komunikacją miejską, następnie małe, lekkie nauszniki do takich aktywności jak spacer czy przejażdżka na rowerze oraz dokanałówki do biegania lub "skrytego noszenia", kiedy nie chcemy zwracać na siebie uwagi. Złóżmy taki przykładowy pakiet, sięgając po modele bezprzewodowe. Sennheiser HDB 630 - 2149 zł, Beyerdynamic Aventho 300 - 1299 zł, Koss Porta Pro Wireless 2.0 - 419 zł, Sennheiser IE 100 Pro Wireless - 499 zł. A teraz weźmy ich przewodowe odpowiedniki. Sennheiser HD 620S - 1499 zł, Beyerdynamic Aventho Wired - 799 zł, Koss Porta Pro - 199 zł, Sennheiser IE 100 Pro - 389 zł. W pierwszym przypadku suma wynosi 4366 zł, w drugim - 2886 zł. 1480 zł różnicy! Za każdym razem dopłacamy kilkaset złotych za akumulatory i elektronikę, które robią to samo, tylko siłą rzeczy muszą zostać wepchnięte w każdą z posiadanych przez nas par słuchawek. Tymczasem za tysiąc pięćset złotych moglibyśmy kupić wysokiej klasy transmiter Bluetooth FiiO BTR17 i podczepianego do telefonu Khadasa Tea. A potem powiększać swoją kolekcję słuchawek przewodowych o kolejne modele bez poczucia, że znów wraz z pałąkiem, muszlami i przetwornikami kupujemy ten sam elektroniczny szmelc, który pewnie za dwa lata i tak odmówi posłuszeństwa.

W tym momencie na scenę wjeżdża jeszcze jeden istotny element równania. No bo skoro do telefonu albo laptopa musimy dołożyć kolejne urządzenie, aby mieć do czego podłączyć słuchawki przewodowe, to czy nie wprowadzamy kolejnego ogniwa, które może się zepsuć tak samo jak słuchawki bezprzewodowe? Tak, ale po pierwsze takie urządzenia są z reguły bardziej bezproblemowe i długowieczne, a po drugie taki system oddziela rzeczy starzejące się bardzo powoli od tych, które starzeją się szybko. Dobre słuchawki mogą zostać z nami co najmniej kilkanaście lat. Bluetooth, akumulator, DAC i wzmacniacz znajdują się w oddzielnym pudełeczku. Jeżeli za pięć lat pojawi się lepszy standard transmisji, bateria odbiornika straci pojemność albo zwyczajnie zapragniemy poszukać lepszego brzmienia, wymieniamy sam "moduł". Słuchawki zostają. To właściwie logika klasycznego hi-fi przeniesiona do urządzeń mobilnych. Nikt przecież nie wyrzuca kolumn dlatego, że jego streamer nie obsługuje nowej usługi. Wymieniamy źródło albo wzmacniacz, a głośniki pozostają na swoim miejscu. Tymczasem w słuchawkach bezprzewodowych przez lata robiliśmy coś odwrotnego - pakowaliśmy wszystkie elementy systemu do jednej obudowy i godziliśmy się na to, że będą starzeć się razem (padną wtedy, kiedy zawiedzie ich najsłabsze ogniwo, choćby coś tak malutkiego jak układ scalony odpowiadający za wzmocnienie sygnału). To znaczy, my pakowaliśmy... My tylko kupujemy takie słuchawki, bo najpierw zachłysnęliśmy się wygodą, a potem, kiedy z telefonów wyparowało gniazdo 3,5 mm, uznaliśmy, że nie ma innego wyjścia. A potem wyrzucamy je i kupujemy nowe. Droższe. Porządniejsze. Innej marki. Takiej, której słuchawki na pewno tak szybko się nie zepsują. Bo te droższe działają dłużej, prawda? Prawda?!

Kiedy zbierzemy wszystkie te argumenty, okaże się, że powrót do słuchawek przewodowych to wcale nie chwilowa moda, która wybuchła dlatego, że znana modelka wyszła na miasto z białymi pchełkami podłączonymi do różowego telefonu. W świecie nieustannej walki z oprogramowaniem i tandetnych produktów psujących się tuż po upływie terminu gwarancji słuchawki przewodowe zaczynają wyglądać niemal odświeżająco. Leżały pół roku w szufladzie? Nieważne. Podłączamy i działają. Nie trzeba ich ładować, resetować ani przekonywać, żeby zamiast z laptopem połączyły się z telefonem. Nie istnieje coś takiego jak "nieaktualny firmware słuchawki pasywnej". Kabel można nawet uznać za jedną z nielicznych funkcji, które po trzydziestu latach nadal działają dokładnie tak samo. Ta prostota jeszcze niedawno wyglądała jak ograniczenie. Dziś, kiedy praktycznie każdy przedmiot ma swój akumulator, aplikację i proces aktualizacji, zaczyna wyglądać jak zaleta. A jeśli dbamy o swój sprzęt, nauszniki kupione pięć, dziesięć, a nawet dwadzieścia lat temu są tak samo dobre jak te, które wzbogaciły naszą kolekcję w zeszły wtorek.

Tyle teoria, technika i kalkulator, jednak jest w tym całym renesansie jeden element, który nie pasuje do optymistycznej opowieści - dostępność fajnych słuchawek przewodowych. Krótko mówiąc, jest kiepsko. Kiedy zaczniemy przeglądać dzisiejszą ofertę słuchawek przewodowych, szybko zauważymy, że rynek jest bogaty tylko w określonych miejscach. Jeśli szukamy IEM-ów, wybór jest wręcz absurdalny. W ostatnich latach, głównie dzięki producentom azjatyckim, segment dokanałówek eksplodował i praktycznie w każdym przedziale cenowym możemy przebierać między konstrukcjami dynamicznymi, armaturowymi, planarnymi i różnego rodzaju hybrydami. Jeżeli szukamy dużych słuchawek do domu, również nie mamy powodów do narzekania. Sennheiser, Beyerdynamic, Focal, HiFiMAN, Audeze, Meze Audio i wiele innych firm nadal rozwija przewodowe konstrukcje bez kompleksów. Znacznie gorzej jest pośrodku, czyli tam, gdzie kiedyś istniała cała klasa lekkich, składanych słuchawek przeznaczonych po prostu do chodzenia po mieście.

Kilkanaście lat temu taki sprzęt był czymś zupełnie normalnym. Dzisiaj niemal cały ten segment został zajęty przez konstrukcje Bluetooth. Jeżeli szukamy kompaktowych, składanych słuchawek nausznych, większość firm od razu proponuje ANC, aplikację i akumulator. Jeśli natomiast postawimy warunek, że żadnych akumulatorów i "blututów" ma nie być, wyszukiwarka zaczyna kierować nas w stronę modeli profesjonalnych albo większych, droższych konstrukcji wokółusznych do użytku domowego. Pozostały oczywiście takie pomniki poprzedniej epoki jak Koss Porta Pro, ale współczesnych odpowiedników dawnych lekkich słuchawek "mobilnych" nadal jest zaskakująco mało. Jeśli właśnie takie nam się marzą, pozostaje albo przeglądać oferty sklepów w poszukiwaniu ostatnich reprezentantów tego rzadkiego gatunku, takich jak Sony MDR-ZX110AP, Yamaha HPH-150, Beyerdynamic DT 275 PRO czy Grado SR60x, albo uzbroić się w cierpliwość i polować na dobrze zachowane egzemplarze z drugiej ręki.

Cała ta historia zrobiła się dla mnie jeszcze ciekawsza, kiedy przeszedłem od teorii do praktyki i zacząłem szukać dawnych modeli, w tym takich, które pamiętałem z własnych testów. To dość osobliwe doświadczenie, bo człowiek nagle trafia w ogłoszeniach na słuchawki, które dziesięć lat wcześniej rozpakowywał jako nowość, a chwilę później odnajduje własną recenzję i próbuje sobie przypomnieć, jakie odczucia mu wtedy towarzyszyły. I nagle dociera do nas coś, czego w momencie rynkowej premiery danego modelu nie dało się przewidzieć - jak sprawy potoczyły się w kolejnych latach. Podczas testu niemal zawsze zakładamy, że za rok albo dwa w sklepach pojawi się następca. Lepszy, bardziej dopracowany, może nawet tańszy. Czasami rzeczywiście tak się dzieje, ale bywa też, że druga generacja jest świetna, ale już trzecia idzie w zupełnie innym kierunku. A jeśli następcy nie ma wcale, bo w międzyczasie cały segment rynku zostaje zmieciony przez nową technologię? W przypadku lekkich słuchawek przewodowych dokładnie to się wydarzyło. Gdy testowałem niektóre z nich jako świeże produkty, nawet przez myśl mi nie przeszło, że za kilka lat będę patrzył na nie jak na ostatnich przedstawicieli gatunku, który niemal całkowicie wymarł.

Przekopywanie się przez rynek wtórny jest pod tym względem znacznie bardziej pouczające niż stare katalogi producentów. Katalog pokazuje, co istniało, a ogłoszenia na portalach aukcyjnych pokazują, co przetrwało i ile jest obecnie warte. Widać tu bardzo ciekawy mechanizm, trochę podobny do rynku klasycznych samochodów. Kiedy dany model był nowy, najtańszych wersji mogło jeździć najwięcej, ale po dwudziestu czy trzydziestu latach właśnie one bywają najtrudniejsze do znalezienia, bo nikt specjalnie ich nie oszczędzał, nie opłacało się ich naprawiać i kolejne egzemplarze po prostu znikały. Ze słuchawkami jest podobnie. Znalezienie dziś zadbanych Sennheiserów PX 100 - jednych z moich ulubionych słuchawek przenośnych - jest trudniejsze niż upolowanie znacznie droższych modeli. HD 25, HD 598, HD 650, a nawet HD 800 znajdziemy w ogłoszeniach bez problemu, ale PX 100 albo bliźniacze, zamknięte PX 200, szczególnie w wersji drugiej, to prawdziwe białe kruki. A przecież w swoim czasie były to słuchawki popularne, niedrogie, dla każdego. Co się stało z moimi? Szczerze mówiąc, nie pamiętam. Przesadnie się z nimi nie pieściłem, bo wydawało mi się, że za dwieście albo trzysta złotych będę mógł kupić nowe. Teraz dałbym i więcej, ale niestety - brak towaru. W ogłoszeniach prędzej natkniemy się na modele, które w swoim czasie były dość drogie. Denon AH-MM200 (999 zł), Bowers & Wilkins P5 (1199 zł), Sennheiser Momentum On-Ear (849 zł), Bang & Olufsen BeoPlay H6 (1299 zł), Musical Fidelity MF-100 (799 zł), Philips Fidelio M1 (899 zł) - takie konstrukcje z reguły wyglądają zaskakująco dobrze. Po części dlatego, że były solidniej wykonane, ale zapewne również dlatego, że właściciele traktowali je z większym szacunkiem. Jeżeli ktoś wydał na słuchawki połowę swojej ówczesnej pensji, zwykle nie wrzucał ich luzem do plecaka i nie pozbywał się ich po pojawieniu się pierwszego drobnego problemu. Oczywiście wszystkie wymienione wyżej modele to tylko przykłady, bo zarówno godnych uwagi słuchawek, jak i urządzeń, które mogą z nimi współpracować, jest znacznie, znacznie więcej. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie ich szukać.

Z perspektywy czasu widać także coś, o czym wielokrotnie wspominam w testach - wyższa cena to coś więcej niż opłata za rozpoznawalny "znaczek". Często wiąże się z nią również pewna "nadwyżka jakości", która po dziesięciu czy piętnastu latach zaczyna być widoczna znacznie lepiej niż w dniu premiery. W serwisach ogłoszeniowych można oczywiście znaleźć nieprodukowane już słuchawki w stanie niemal sklepowym - takie, które ktoś najwyraźniej przymierzył, schował do pudełka i przypomniał sobie o nich wiele lat później. Znacznie częściej trafiają się jednak nauszniki regularnie użytkowane - zadbane, ale też dobrze wygrzane i noszące pewne ślady tego, że ich życie nie polegało wyłącznie na staniu w gablotce. Najlepsze jest to, że często wyglądają lepiej niż nowe słuchawki bezprzewodowe po dwóch miesiącach w rękach jednej rozsądnej osoby. Nie chcę brzmieć jak stary zgred, który twierdzi, że kiedyś wszystko było lepsze, ale spójrzcie tylko, jak wyglądały i z jakich materiałów były wykonane takie modele jak Bowers & Wilkins P5, Sennheiser Momentum On-Ear i Momentum M2 AEi albo Sonus Faber Pryma, a następnie spróbujcie znaleźć coś podobnego wśród dzisiejszych modeli bezprzewodowych. Loewe leo? Focal Bathys? Sorry, ale moim zdaniem to wciąż nie ta liga. Poza tym ładne muszle czy metalowy pałąk nie sprawiają, że możemy zapomnieć o wszystkich innych problemach, a te w modelach z najwyższej półki są dokładnie takie same jak w tych za trzysta złotych. Jeżeli coś się zepsuje, to zamiast pięknych nauszników z metalu i naturalnej skóry będziemy mieli drogie, markowe, luksusowe... wyrzuty sumienia. I być może jeszcze silniejsze postanowienie, aby wrócić do kabla.

Czy naprawdę sugeruję, że warto zainteresować się kupnem słuchawek nieprodukowanych od co najmniej dziesięciu lat? Jak najbardziej. I trzeba się pospieszyć, bo karuzela już ruszyła. Nawet jeśli wzrost sprzedaży napędzany jest przez klientów kupujących przewodowe nauszniki i dokanałówki za sto, dwieście, może trzysta złotych, wkrótce mogą dołączyć do nich bardziej wymagający melomani szukający czegoś, czego w sklepach już od dawna nie ma. Zostały jeszcze pojedyncze perełki, takie jak Beyerdynamic Aventho Wired, ale jeśli rozglądamy się za czymś naprawdę oryginalnym, zostają serwisy typu OLX, Vinted i eBay. Co można tam znaleźć? Bowers & Wilkins P5, a także mniejsze P3 oraz większe P7, Sennheisery Momentum i Momentum On-Ear generacji pierwszej i drugiej (z zawiasami umożliwiającymi składanie pałąka do wewnątrz), Bang & Olufsen H2 i H6, Philipsy z rodziny Fidelio, a nawet takie ciekawostki jak Musical Fidelity MF-100 w fabrycznie zafoliowanym pudełku. Jak kształtują się ceny? Bardzo przyzwoite słuchawki wymagające kosmetycznych napraw można dostać już za 100-150 zł. Na te w doskonałym stanie, wyglądające tak, jakby dopiero co zostały odebrane ze sklepu, wydamy 300-600 zł. Dokładamy zatem 399 zł na FiiO BTR13 i mamy świetny zestaw za mniej niż tysiąc złotych. Innymi słowy, to znacznie mniej niż trzeba zapłacić za nowe bezprzewodowe nauszniki, które pod względem jakości wykonania i brzmienia wypadają wręcz żałośnie, nie wspominając o długowieczności. W ogłoszeniach spokojnie można znaleźć nawet takie modele, które nie mają 5 czy 10, ale raczej 30-40 lat. Nie próbowałem i nikogo nie będę zachęcał do takich eksperymentów, ale kiedy zobaczyłem Pioneery SE-L40 z 1972 roku albo Sennheisery HD 414 z 1968 roku z oryginalnym pudełkiem, trochę kusiło. To daje pewne pojęcie o tym, jak dobre wciąż są słuchawki, które wyprodukowano "zaledwie" dwanaście lat temu.

Jak taki zakup wygląda w rzeczywistości? Po wielu latach pracy wcale nie zawodzą elementy, o które pierwotnie najbardziej się martwiliśmy. Przetworniki działają, zawiasy się nie rozlatują, metalowe części wyglądają dobrze, a skórzane obszycia potrafią być w zadziwiająco dobrym stanie. Poddają się natomiast rzeczy znacznie bardziej banalne - zamsz na futerale, pianka pod pałąkiem, gumowana powłoka, klej albo jakiś dekoracyjny materiał, który po latach zaczyna się kruszyć. Ale i na to jest sposób - nierzadko takie elementy eksploatacyjne można po prostu wymienić. Pady do Sennheiserów Momentum? Żaden problem. A do Bowersów P5? Ze względu na sposób montażu (sztywna ramka z magnesami i tunelem na kabel) są trochę droższe, ale dostępne w różnych wersjach - skórzane, zamszowe, welurowe albo wykonane z typowo "sportowej" siateczki. W Musical Fidelity MF-100 po kilku latach poduszka pałąka rozsypuje się od samego patrzenia, nawet jeśli słuchawki przeleżały cały ten czas w pudełku. Ale i na to jest patent - idealnie pasuje ta przeznaczona dla gamingowego zestawu słuchawkowego HyperX Cloud Stinger Core. Kosztuje 12,39 zł. Takie modele jak HD 25 są pod tym względem wręcz wzorcowe, bo tego typu części można dostać bez większego problemu. Totalnym zaskoczeniem było dla mnie to, że można kupić nowe pady do słuchawek Sonus Faber Pryma. Kto je pamięta, ten wie, jak niepowtarzalna była to konstrukcja. Prawdopodobnie najbardziej stylowe nauszniki, jakie kiedykolwiek stworzono. Nie dziwi mnie, że egzemplarze w dobrym stanie kosztują praktycznie tyle samo, ile trzeba było zapłacić za Prymy w momencie ich rynkowej premiery w 2015 roku. Wydawałoby się, że ich właściciele muszą na nie chuchać i dmuchać, ale nie - za 50-60 zł mamy pady jak nowe (zdaniem wielu użytkowników nawet lepsze niż fabryczne). Nie należy więc skreślać fajnych nauszników tylko dlatego, że mają spłaszczone lub poprute poduszki.

To cenna lekcja również dla dzisiejszych projektantów. Trwałość sprzętu często nie zależy od najbardziej skomplikowanego technicznie elementu, lecz od najtańszego materiału, który ma bezpośredni kontakt z głową. Najlepszą polisą na przyszłość okazuje się zwyczajna standaryzacja. Jeśli producent zastosował normalne pady albo przynajmniej taki sposób ich mocowania, który producenci zamienników potrafią odtworzyć, jesteśmy w dobrej sytuacji. Jeśli coś można rozebrać, jeszcze lepiej. To samo dotyczy przewodów. Egzotyczne złącza, blokady i firmowe mechanizmy mogą wyglądać efektownie, dopóki producent sprzedaje części. Po piętnastu latach zwykły jack 2,5 lub 3,5 mm zaczyna wyglądać bardziej atrakcyjnie niż oryginalny przewód z nietypową wtyczką. Właśnie tutaj najwyraźniej widać przewagę prostych słuchawek nad sprzętem, którego najważniejsze elementy są zamknięte i nierozbieralne. Jeżeli przed zakupem używanych słuchawek sprawdzimy dostępność części eksploatacyjnych i wybierzemy konstrukcję, której podstawowe elementy da się zastąpić, możemy dostać sprzęt mający za sobą dziesięć lat życia i spokojnie liczyć, że posłuży przez następnych dziesięć albo i więcej. Nie jest to już nostalgia. To całkiem racjonalny argument za tym, aby na dobre przewodowe słuchawki spojrzeć nie jak na eksponat muzealny, lecz jak na przedmiot, który po prostu nie starzeje się w tym samym tempie co reszta współczesnego sprzętu.

Przez ostatnią dekadę byliśmy przekonani, że największym problemem słuchawek jest kabel. Możliwe, że po prostu źle zidentyfikowaliśmy przeciwnika. Kabel bywa niewygodny, plącze się i przeszkadza, ale nie trzeba go ładować, aktualizować ani wyrzucać po kilku latach razem z resztą urządzenia. Być może więc świat wcale nie zatęsknił za przewodami. Po prostu po latach zachwytu bezprzewodowością zaczynamy ponownie dostrzegać rzeczy, które zgubiliśmy, zachłyśnięci nową technologią - prostotę, trwałość, naprawialność, niższą cenę i możliwość oddzielenia dobrych słuchawek od elektroniki starzejącej się znacznie szybciej niż ich przetworniki. Niektórzy pewnie nawet zbyt długo się nad tym nie zastanawiali, bo niby co tu analizować - kiedyś nosiliśmy w kieszeni przenośne kaseciaki i kanciasty ołówek (gimby nie znajo…), a teraz mamy drogie smartfony i bezprzewodowe nauszniki, które od czasu do czasu trzeba podłączyć do ładowarki. Ot, postęp i nowoczesność. Nikt nie będzie przecież chodził po domu z telefonem na długim kablu albo zabierał ze sobą osobnego aparatu fotograficznego, bo robi odrobinę lepsze zdjęcia niż iPhone, a na jego ekranie nie wyskakują powiadomienia o nowej paczce, mailu od księgowej czy promocji na płyn do płukania.

Z każdym nowym modelem, który potrafi coraz więcej, ale też coraz więcej kosztuje, z każdym urządzeniem, które może napędzić nauszniki, nie kosztując majątku, a także z każdą parą bezprzewodowych słuchawek, która po dwóch latach pracy przestała działać i której nie da się naprawić, rośnie grupa osób, dla których powrót do kabla nie jest takim głupim pomysłem. Jeśli tak właśnie wygląda obecny, jeszcze raczkujący boom na słuchawki przewodowe, to paradoksalnie nie ma w nim niczego szczególnie nostalgicznego. W gruncie rzeczy jest to całkiem nowoczesny pomysł - coś jak powrót do fizycznych przycisków i normalnych klamek w samochodach. A co będzie dalej? Czy temat wybuchnie, w sklepach pojawią się nowe wersje albo reedycje kultowych słuchawek przewodowych, pokazywanie się na ulicy w 12-letnich Sennheiserach Momentum podłączonych do "empetrójki", takiej jak Snowsky Echo Nano, będzie szczytem szpanu, a dziennikarze technologiczni będą komentowali ten niesamowity trend w "Pytaniu na Śniadanie" i "Dzień dobry TVN"? Nie wiem, choć się domyślam.

• nast. »