Zarówno zakup, jak i użytkowanie gramofonu oraz płyt winylowych wymaga od właściciela pewnej wiedzy o sprzęcie analogowym. Należy znać chociażby podstawowe zasady obsługi sprzętu, wiedzieć jak dbać o swoją kolekcję fonogramów, a od czasu do czasu sprawdzić ustawienia posiadanego gramofonu. Nie da się ukryć, że w porównaniu do szlifierek, użytkowanie płyt i odtwarzaczy kompaktowych to istna sielanka, co ma swoje niewątpliwe zalety. Jednak w przypadku próby polepszenia czy też zmiany brzmienia swojego systemu, z kompaktami możemy co najwyżej zmienić cały odtwarzacz, ewentualnie poddać go kompleksowemu tuningowi w jednym z wyspecjalizowanych zakładów. W systemie gramofonowym mamy o wiele więcej możliwości poprawy brzmienia systemu. Wymiana wkładki, przedwzmacniacza lub chociażby maty antypoślizgowej to kroki, które nie są przykładem tuningu ingerującego w samą budowę urządzenia, a mogą znacząco zmienić brzmienie. W niniejszym poradniku zostaną opisane działania, które pozwolą gramofonowi zagrać najlepiej jak potrafi. Postaramy się również wytłumaczyć krok po kroku jak postępować z nowo zakupionym adapterem i co w nim poustawiać.

W naszym cyklu poradników analogowych zastanawialiśmy się już nad tym, czy warto kupić gramofon i dlaczego, a także czym się kierować podczas wyboru gramofonu w ogóle. Tym razem zajmiemy się problemem bardziej szczegółowym - w jaki sposób wybrać i zainstalować w systemie swój pierwszy gramofon i w jakie akcesoria się zaopatrzyć. Oczywiście wszystko będzie zależało od kwoty, jaką zamierzamy na ten cel przeznaczyć i wyposażenia naszego systemu stereo. Pierwszy gramofon jest jednak w pewien sposób szczególny, niezależnie od stopnia skomplikowania, ceny czy rodzaju wkładki. Dla wielu melomanów będzie to sprzęt, na którym nauczą się sposobu ustawiania ramienia, a także samej obsługi szlifierki jako takiej. Wcale nie oznacza to, że na tym etapie nie można sobie jeszcze zaszaleć, ale warto robić to z głową.

Decyzja zapadła. Kupujemy gramofon. Wszyscy dookoła zachwycają się pięknym, analogowym dźwiękiem, więc decydujemy się na rozpoczęcie naszej winylowej wycieczki. A że, jak mawia przysłowie, każda podróż zaczyna się od pierwszego kroku, to w naszym przypadku tym pierwszym ruchem będzie wybór szlifierki, jak nazywają swoje maszyny miłośnicy płyty winylowej. Jak zacząć, na co zwrócić uwagę, co tak naprawdę będzie potrzebne aby móc delektować się muzyką z czarnej płyty? O tym właśnie będzie traktował nasz kolejny poradnik. Tak naprawdę pierwszą rzeczą, jaką powinniśmy sprawdzić jest to czy wzmacniacz naszego istniejącego systemu audio posiada wejście do podłączenia gramofonu. Praktycznie zawsze będzie ono opisane jako Phono. Gdzie go szukać? Na szczęście nie zawsze trzeba odsuwać szafki lub stolik ze sprzętem - często wystarczy poszukać na przednim panelu, czy selektor źródeł umożliwia przełączenie na wejście dla gramofonu.

No właśnie - po co to komu? Nie dość, że płyty są strasznie delikatne, to na dodatek co dwadzieścia kilka minut trzeba je obracać żeby usłyszeć dalszy ciąg albumu. Jaki to ma sens w czasach, kiedy na komputerowej playliście można mieć miliony utworów, przełączać je w dowolny sposób jednym kliknięciem albo w ogóle nie ruszać i słuchać godzinami. Użytkownicy serwisów streamingowych do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego prawdopodobnie nie odkryją nawet ułamka zgromadzonej tam muzyki. Komu więc potrzebny jest gramofon? Jeśli podejdziemy do tematu w ten sposób, rzeczywiście może się okazać, że jest on właściwie zbędny. Jednak coraz więcej melomanów, po początkowej fascynacji plikowym wygodnictwem, zaczyna szukać innego charakteru brzmienia, innego rodzaju obcowania ze sprzętem i sztuką jako taką. Nie da się ukryć, że słuchanie muzyki z tego nośnika ma swoje wady i zalety. O niektórych wadach już wspomnieliśmy, a co z plusami? Przecież jakieś muszą być, skoro ze szlifierek korzysta coraz więcej osób i nie jest to tylko i wyłącznie chwilowa moda na audiofilskie retro. Rozpoczynamy więc cykl poradników, w których postaramy się wytłumaczyć niektóre kwestie techniczne, polityczne i filozoficzne.

Były już poradniki o tym jak wybierać słuchawki, jak podłączyć komputer do systemu audio i jak wybrać przetwornik cyfrowo-analogowy. Postanowiliśmy więc zrobić coś lżejszego, w miejszym stopniu naładowanego specjalistyczną wiedzą. Tym razem nie będzie więc o wyborze czy ustawianiu czegokolwiek. Bardziej o tym, jakich produktów i zachowań się wystrzegać, aby audiofilskie hobby nie przerodziło się w chorobę psychiczną. O ile podczas spotkań ze znajomymi możemy już otwarcie mówić o tym, że interesujemy się sprzętem grającym i mamy w domu srebrne kable, o tyle opowieści o magicznych cegłach czy suszarkach do zdejmowania ładunków elektrostatycznych z płyt mogą zagęścić atmosferę. No chyba, że ktoś chce zrezygnować ze znajomych i całkowicie poświęcić się wciągającej, audiofilskiej pasji. Tytuł niniejszego poradnika może wydać się prowokujący i cóż - tak jest w istocie.

Do niedawna słuchanie muzyki z telefonów komórkowych kojarzyło się bardziej z jazgotem z głośniczków dumnie dzierżonych przez młodzież w autobusach, niż faktycznie przyjemnym doświadczeniem muzycznym. Jednak w dobie smartfonów ta sytuacja zaczyna się zmieniać. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest co najmniej kilka. Zacznijmy od tego, że współczesne telefony już nie korzystają z fikuśnych wejść słuchawkowych wymyślonych specjalnie przez producenta. Zamiast nich niemal wszędzie mamy już standardowe gniazda 3,5 mm. Nie jesteśmy przez to zmuszeni do używania drogich i paradoksalnie fatalnych jakościowo oficjalnych zestawów słuchawkowych. Niektórzy producenci nawiązują zresztą współpracę z firmami skupiającymi się przede wszystkim na sprzęcie muzycznym, przez co pod maską takiego smartfona możemy znaleźć układy Wolfsona czy Yamahy.

W ciągu całej historii audio było wiele momentów, które stanowiły kamień milowy w rozwoju technologii zapisu i odtwarzania dźwięku. Niewątpliwie pierwszym był rok 1877, kiedy to Thomas Edison skonstruował fonograf - pierwszą maszynę zdolną do zapisu i odtwarzania muzyki. Rozpoczęła się era analogowej rejestracji audio, która na dobre rozkwitła dopiero po wynalezieniu i rozpowszechnieniu gramofonu, który był niejako kolejnym krokiem w historii odtwarzania muzyki za pomocą igły wędrującej w rowku wyrytym w nośniku. W fonografie miał on kształt walca, a w przypadku gramofonu przybrał formę okrągłej płyty. Kolejnym rewolucyjnym wynalazkiem było wynalezienie taśmy magnetofonowej, a zwłaszcza zamknięcie jej w plastikowym pudełku, które zaproponowała w 1963 roku firma Philips (mimo, że nie była pierwsza, która zastosowała takie rozwiązanie). Wyjątkowy sukces kasety magnetofonowej typu Compact Cassette, mimo niezbyt wysokiej jakości dźwięku, zapewniło publiczne udostępnienie patentu na produkcję kaset i urządzeń do ich nagrywania i odtwarzania, co pozwoliło innym firmom na ich produkcję bez opłat licencyjnych. Zauważmy, że wszystkie powyższe urządzenia były maszynami analogowymi. Prawdziwa rewolucja nadeszła dopiero pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to Sony i Philips podpisały porozumienie stanowiące o stworzeniu jednego standardu nośnika, który miał na zawsze zmienić cały rynek audio.

Wtargnięcie plików do świata wysokiej klasy sprzętu audio zostało odebrane przez konserwatystów jako zjawisko szkodliwe, całkowicie niepożądane i zabijające dotychczasowy sposób słuchania muzyki, pełen rytuałów podkreślających wyjątkowość audiofilskiego hobby. Że niby zamiast karmienia odtwarzacza płytami lub czyszczenia płyt winylowych i obserwowania, jak ramię gramofonu powoli opuszcza się na wirujący talerz, będziemy słuchać ulubionych wykonawców z dysku, z komputera, z jakiejś chmury? A może z tej samej sieci, która jest siedliskiem rozmaitego syfu, dyskusji o wyższości srebrnych kabli nad miedzianymi, zdjęć kotów i brudnych łazienek? Pojawienie się plików było odbierane jako kolejny krok w kierunku wygody, który jednocześnie oddala nas od wysokiej jakości brzmienia. Zupełnie jakby jedno musiało się nierozerwalnie wiązać z drugim. Niektórzy dostrzegli jednak potencjał tego rozwiązania, jeszcze zanim zaczęło ono dojrzewać i przeobrażać się z chwilowej ciekawostki w coś poważniejszego.

Mimo upływu lat, winyle i płyty kompaktowe utrzymują się na rynku i nic nie wskazuje na to, by w najbliższym czasie miały zupełnie zniknąć. Powód jest chyba bardzo prosty – fizyczne nośniki są bardzo wdzięczne i bezproblemowe. Można je kupić w większych sklepach albo zamówić przez internet, a potem wystarczy położyć taki krążek na tacce odtwarzacza lub talerzu gramofonu i słuchać. Wystarczy wieża, komputer, kino domowe, radio samochodowe czy jakikolwiek inny sprzęt wyposażony w napęd optyczny. W porównaniu z cedekami, świat odtwarzania plików jest bardzo skomplikowany. Niektórzy audiofile mówią, że słuchanie muzyki z dysku to po prostu kolejny krok w kierunku wygody, a ludzie upraszczając sobie życie po raz kolejny spychają jakość dźwięku na dalszy plan. Wystarczy jednak zajrzeć na jakiekolwiek forum, aby zrozumieć skalę zjawiska. Setki pytań dotyczących formatów, zgrywania płyt, pozyskiwania plików, podłączania przetworników i streamerów, odtwarzania bez przerw, plików wysokiej rozdzielczości, sterowników, konwerterów i kabli USB. Dyskusje dotyczące odtwarzaczy CD opierały się zazwyczaj na tym, który z nich kupić. A teraz? Cały proces słuchania muzyki stał się bardziej skomplikowany. Aby rozjaśnić sytuację, publikujemy kolejną odsłonę cyklu poradników o PC Audio.

Jeszcze dziesięć lat temu przetworniki stanowiły zupełnie marginalną grupę urządzeń w świecie sprzętu audio. Nawet dla audiofilów były czymś w rodzaju niepotrzebnej ekstrawagancji, ponieważ ich jedynym zastosowaniem było poprawianie brzmienia odtwarzaczy CD. Niektórzy producenci oferowali dzielone źródła lub przetworniki zaprojektowane z myślą o współpracy z dowolnym kompaktem wyposażonym w cyfrowe wyjście optyczne lub koaksjalne. Takie operacje były jednak postrzegane jako dziwactwo. Po co rozdzielać odtwarzacz na dwa urządzenia? Tylko nieliczni widzieli w tym sens i nie zniechęcała ich nawet konieczność zakupu specjalnego kabla cyfrowego. Sytuacja zmieniła się dramatycznie, kiedy audiofile sięgnęli po muzykę z komputera. Wielu melomanów doszło do wniosku, że skoro już dysponują własną kolekcją plików, słuchają muzyki bezpośrednio z sieci lub zwyczajnie mają czasem ochotę obejrzeć jakiś film z YouTube'a, należałoby podłączyć peceta do systemu stereo. Komputer może nie być wymarzonym partnerem dla wzmacniacza i kolumn za kilka średnich krajowych, ale porządny system audio jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem, niż para plastikowych głośników. W tej sytuacji audiofile szybko przypomnieli sobie o przetwornikach. Dodanie gniazd USB uczyniło z nich idealny łącznik między światem plików a sprzętem grającym.