Mimo błyskawicznego rozwoju nowych technologii, historia sprzętu audio w pewnym sensie zatoczyła koło. Wciąż odkrywamy, że tradycyjne rozwiązania mają swój niezaprzeczalny urok. Kto by pomyślał, że w epoce streamingu Western Electric uruchomi fabrykę kultowych lamp 300B, Ballfinger wprowadzi pierwszy od wielu lat nowo zaprojektowany gramofon szpulowy, a takie legendy hi-endu, jak McIntosh, Mark Levinson i Technics wprowadzą na rynek luksusowe adaptery dla wymagających melomanów? Gdyby tylko wiedziały o tym firmy, które zdecydowały się zamknąć ten rozdział w czasach dominacji płyty kompaktowej, być może dziś szybko odbudowałyby swoją pozycję na tym rynku. Dziś już mało kto o tym pamięta, ale jednym z producentów, którzy oryginalnie specjalizowali się w wytwarzaniu gramofonów jest ELAC. Niemiecka firma powstała w 1926 roku w Kilonii i początkowo zajmowała się badaniem rozchodzenia się fal w różnych ośrodkach. Naturalną konsekwencją tych prac była produkcja sonarów montowanych między innymi na okrętach podwodnych. Co ciekawe, manufaktura kojarzona dziś głównie z głośnikami, nigdy nie porzuciła tej działalności. ELAC Nautik jest obecnie częścią fińskiej korporacji Wärtsilä, a z jego systemów elektronicznych korzystają prawie wszystkie okręty marynarki wojennej państw NATO i wielu innych klientów z krajów, które firma nazywa przyjacielskimi. Nie zmienia to faktu, że tuż po wojnie zapotrzebowanie na sonary było niezauważalne, dlatego ELAC wziął się za produkcję sprzętu audio i już w 1948 roku zaprezentował swój pierwszy gramofon o nazwie PW1. Lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte można nazwać złotą erą w historii firmy. Niemcy naprawdę rządzili, jednak wprowadzenie płyty kompaktowej było ciosem, który można porównać chyba tylko z wojenną klęską. Wielu ludzi na ich miejscu zapewne zamknęłoby fabrykę i zajęło się sprzedażą komputerów lub czymś podobnym, jednak w Kilonii nikt nie miał zamiaru zamykać fabryki na kłódkę. ELAC znów przerzucił się na inny rodzaj elektroniki i w krótkim czasie wyrósł na jednego z liderów europejskiego rynku głośnikowego. Niemieccy inżynierowie nie bali się oryginalnych pomysłów. W 1984 roku powstały więc kolumny elektrostatyczne, rok później wprowadzono dookólny tweeter 4Pi, a w 1993 roku w zestawach ELAC-a po raz pierwszy zagościły wstęgowe JET-y, uważane przez wielu audiofilów za jedne z najlepszych głośników wysokotonowych na świecie. Dwa lata temu firma obchodziła swe dziewięćdziesiąte urodziny. Z tej okazji zaprezentowano dwie nowe linie kolumn (Debut i Uni-Fi), serwer muzyczny Discovery i wzmacniacz Element EA101EQ-G. Swoim wiernym fanom firma miała jednak zrobić jeszcze jeden prezent - jubileuszowy gramofon Miracord 90 Anniversary.

Jeszcze kilkanaście lat temu audiofile narzekali, że rynek podbijają tanie systemy kina domowego, klasyczny sprzęt stereo staje się coraz droższy, a młodzi melomani poświęcają jakość dźwięku w imię wygody. Minęło trochę czasu i co? Ogromną popularnością cieszą się słuchawki, które kiedyś uznalibyśmy za hi-endowe, producenci smartfonów wypuszczają modele dla audiofilów, a rynek płyt winylowych i gramofonów galopuje jak szalony. Badania pokazują, że za rosnącą popularność czarnych płyt odpowiadają głównie młodzi melomani, którzy winyle pamiętają z czasów dzieciństwa lub wczesnej młodości, a po latach postanowili odkurzyć temat. Ciężko powiedzieć czy chodzi o słynne, analogowe brzmienie czy może inne atrakcje związane z kolekcjonowaniem i odtwarzaniem winyli. Niektórzy mówią, że nowe pokolenie melomanów odziedziczyło nagrania po rodzicach, ale jak w takim razie wytłumaczyć popularność winyli na giełdach i w sklepach, w tym nawet dużych supermarketach z elektroniką? Jeśli chodzi o sprzęt, największym wzięciem cieszą się modele budżetowe, co wykorzystują firmy takie, jak Pro-Ject, Thorens, Rega czy Audio-Technica. Do gry błyskawicznie włączyli się też inni gracze, jak chociażby Denon, Onkyo, Dual, Pioneer, Reloop, NAD, Elipson czy Sony. Prawdziwe zamieszanie zrobił jednak TEAC, wprowadzając model TN-300. Jak na swoją cenę, to naprawdę elegancka i porządnie wykonana szlifierka. Fabrycznie zamontowana wkładka Audio-Technica AT95E VM, wbudowany phono stage, wyjście USB, podstawa dostępna w wielu wersjach kolorystycznych... Nic dziwnego, że firma postanowiła pójść za ciosem i stworzyć kilka innych modeli - zarówno dla mniej, jak i bardziej wymagających klientów.

Za sprawą rosnącej popularności płyt winylowych, gramofony stały się ostatnio obiektem zainteresowania nie tylko audiofilów, ale i melomanów, którzy już dawno nie słuchali czarnych krążków albo nie słuchali ich nigdy wcześniej. Na fali powracającej mody wiele osób odkurzyło swoje kolekcje winyli i poddało je szybkiej rewitalizacji, a i kupno nowych płyt nie jest już takim wyzwaniem, jak kiedyś. Pozostaje jednak podstawowy problem - na czym odtwarzać te wszystkie płyty? W naszych testach gramofony goszczą rzadko, a przyczyna takiego stanu rzeczy jest banalnie prosta. Drogie szlifierki to zabawki dla mocno wkręconych pasjonatów, którzy nawet bez opinii fachowców dobrze wiedzą co kupić i jak się z takim sprzętem obchodzić, natomiast tanie gramofony są po prostu nudne. Tak, dobrze przeczytaliście - nudne! Okej, na zdjęciach nawet niedrogie modele prezentują się świetnie, a my sami uwielbiamy słuchać muzyki nawet z podstawowych modeli za tysiąc złotych z kawałkiem, ale jeżeli popatrzymy na sprawę z perspektywy kupującego... No nuda! Jeśli chcemy się zmieścić w 2000 zł, po odrzuceniu różnych dziwactw i produktów zupełnie nieznanych marek zostają nam budżetowe gramofony Pro-Jecta i Regi plus parę ciekawostek takich, jak Onkyo CP-1050, Pioneer PL-30, Teac TN-300 czy podstawowy Thorens TD 158. Alternatywą dla tego typu gramofonów zawsze były niedrogie modele DJ-skie Technicsa, Reloopa czy Audio-Techniki. Są całkiem porządne, mają fajne "bajery" i podobnie, jak budżetowe szlifierki dla audiofilów, nie sprawiają większych problemów w trakcie codziennej eksploatacji. Z punktu widzenia audiofila takie profesjonalne gramofony mają jednak dwa problemy. Pierwszym jest wygląd - nie do końca pasujący do stylistyki domowego sprzętu hi-fi. Drugi to napęd bezpośredni, który wielu melomanów odpycha. Reloop postanowił więc załatwić te dwie sprawy za jednym zamachem, wypuszczając na rynek piękny, klasyczny gramofon o nazwie Turn 3 z wbudowanym przedwzmacniaczem korekcyjnym, elektroniczną regulacją prędkości, wkładką zainstalowaną na headshellu, wyjściem USB i napędem paskowym. Cena? 1999 zł. Sami rozumiecie, że musieliśmy go przetestować.

Większość naszych czytelników pewnie zna markę Unitra - w czasach PRL-u nazwa ta była zarezerwowana dla Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego i Teletechnicznego i pod tą wspólną marką produkowane były różne urządzenia domowego audio. Gramofony były produkowane w Łodzi, w zakładach Fonica, należących do wspomnianego Zjednoczenia, a wielu z nas posiadało pewnie w swoich domowych "wieżach" takie modele, jak Artur, Adam czy Daniel. Na tle światowych producentów nie były to urządzenia zbyt dobrej jakości, ale po naszej stronie żelaznej kurtyny i tak były najlepsze. Po zmianie ustroju sprzedaż Foniki, jak i całej Unitry, spadła niemal do zera, a firma została zlikwidowana. Jednak sentyment do obu marek pozostał...

Zabierając się do napisania niniejszego testu przejrzałem historię testów, które się pojawiły na StereoLife i okazało się, że to pierwsza recenzja sprzętu Onkyo. Nie jest to może nic nadzwyczajnego, w końcu istnieje wielu innych uznanych producentów, których sprzętu jeszcze nie testowaliśmy. W tym przypadku sytuacja jest jednak o tyle ciekawa, że ostatnimi laty Onkyo jest znane przeze wszystkim jako producent uznanych na całym świecie amplitunerów kina domowego i komponentów hi-fi, a gramofon CP-1050 stał się na obecną chwilę jedynym przedstawicielem tego typu urządzenia w ofercie firmy. Można by rzec, że jej historia zatoczyła koło, ponieważ na początku swojego istnienia Onkyo zajmowało się produkcją wkładek oraz ramion gramofonowych. A nie jest to młody gracz na rynku audio, lecz jeden ze starych wyjadaczy, istniejący od 1946 roku i, jak łatwo obliczyć, obchodzący w tym roku swoje siedemdziesiąte urodziny.

Sprzęt firmy Encore Seven, której dzieckiem jest testowany dziś przedwzmacniacz gramofonowy Egg-Shell Prestige PS5, jest już znany uważnym czytelnikom StereoLife. Na łamach naszego magazynu prezentowany był wzmacniacz lampowy Prestige 12WKT, później ukazał się także wywiad z założycielem firmy - Krzysztofem Grabowskim. Encore Seven to nie tylko wzmacniacze, ale także szeroko rozumiana działalność okołomuzyczna. Z powyższych informacji wyłania się obraz młodej, ale już prężnie działającej firmy, której działania nie ograniczają się do produkcji sprzętu audio, choć zapewne ta część jest dla naszych czytelników najważniejsza. A ów sprzęt to wyłącznie stylowe wzmacniacze lampowe sygnowane marką Egg-Shell i logiem odręcznie, lekko karykaturalnie narysowanej lampy.

[English version] Ingenium to podstawowy model gramofonu w ofercie AVID-a. Tym zdaniem można by zarówno rozpocząć niniejszy wstęp, jak i nim zakończyć. Jednak, mimo, że jest to tak zwana najprawdziwsza prawda, może wprowadzić w błąd czytelników, którzy techniką analogową do tej pory raczej się nie interesowali, lub którym najzwyczajniej w świecie nazwa AVID niewiele mówi. Dlaczego? Ponieważ pojęcie "model podstawowy" kojarzy się przede wszystkim z konstrukcjami, które nie dość, że są mocno budżetowe, to na dodatek zostały obdarte dosłownie ze wszystkiego, co może podnieć koszty produkcji. W ten sposób powstają modele kosztujące co prawda raptem kilkaset złotych, ale kosztem zarówno jakości samych materiałów wykorzystanych do produkcji, jak i dźwięku. W tym przypadku jest inaczej, bo w katalogu tej marki po prostu nie ma budżetowych gramofonów wyglądających jak kawałek deski z talerzem, ramieniem i miniaturowym silniczkiem. Pojęcie "najtańszy AVID" niesie więc mniej więcej takie przesłanie, jak "najtańszy Bentley" i ma jak najbardziej pozytywny wydźwięk.

Ten test będzie trochę nietypowy. Mam bowiem opisać urządzenie, które stanowi od pewnego czasu część mojego referencyjnego systemu odsłuchowego. Z jednej strony powinno pójść szybko, bo w sumie bardzo dobrze je znam. Z drugiej jednak trudno czasem opisać cechy elementu układanki brzmieniowej, do którego się przyzwyczailiśmy i w zasadzie przestaliśmy go zauważać. Dlatego też miałem wiele różnych koncepcji wzięcia się za ten temat, a niniejszy tekst jest chyba piątym podejściem do opisu. Ale dość marudzenia - czas zapoznać się z bohaterem recenzji - przedwzmacniaczem gramofonowym iFi Audio iPhono Micro. Myślę, że nie muszę już nikogo zapoznawać z samą firmą. Jej produkty goszczą na łamach StereoLife i innych pism branżowych dość regularnie i zdążyły już nieźle namieszać na rynku audio. Nie inaczej jest z iPhono Micro. Kiedy pojawił się na rynku, był chyba najtańszym przedwzmacniaczem gramofonowym pozwalającym na zaawansowaną konfigurację, i z tego co się orientuję, do dziś nie uległo to zmianie.

Niezbyt często zdarzają się mi testy urządzeń wyprodukowanych w Polsce. Wynika to po części z tego, że nadal w naszym kraju jest stosunkowo niewielu producentów, a dystrybutorzy firm zagranicznych mają większą siłę przebicia. Dlatego jestem zawsze bardzo zadowolony, kiedy w moje ręce trafia jakieś urządzenie oznaczone naklejką "Made in Poland". Urządzenia proponowane przez rodzimych producentów są bardzo różne. Są firmy wytwarzające sprzęt z najwyższej półki, dla zasobnych w gotówkę miłośników muzyki, często fantastycznie zaprojektowane i wykonane. Są urządzenia dopasowane do indywidualnych życzeń klientów, jednostkowe, produkowane na konkretne zamówienie. Jest też spora grupa produktów, gdzie konstruktorzy stawiają jedynie na brzmienie, całkowicie ignorując sferę wizualną, co moim zdaniem nie jest najlepszym rozwiązaniem. I w końcu jest całkiem duża grupa produktów dopracowanych wizualnie, dobrze grających i do tego jeszcze wycenionych w sposób bardzo rozsądny. Może trochę uprzedzę fakty, ale testowany przedwzmacniacz plasuje się w tej ostatniej kategorii.

Patrząc na rozwój współczesnego świata urządzeń audio, bardzo często można dojść do wniosku, że jedyną słuszną drogą jest powolna acz nieunikniona przesiadka na komputerowe pliki tworzone w coraz to gęstszych formatach pożerających takie ilości miejsca na dyskach, że aż strach pomyśleć, co to będzie za 10 lat. Na szczęście w tym zwariowanym, zero-jedynkowym świecie jest jeszcze fragment rzeczywistości, w której nie można słuchać muzyki byle gdzie i byle jak, ze słuchawek wciśniętych do uszu i podłączonych do maleńkich pudełek nabitych cyfrową muzyką. Ten świat to spokojna kraina analogowego relaksu, która już nie raz wydawała się być skazana na zagładę, a jednak wciąż trwa i na dodatek od kilku lat sukcesywnie rośnie w siłę.