Flagowa seria z poprawkami, które widać nawet pod mikroskopem - Bowers & Wilkins 800 D5

Bowers & Wilkins to brytyjska marka założona w 1966 roku, specjalizująca się w kolumnach głośnikowych, słuchawkach, instalacjach custom installation i samochodowych systemach audio. Firma przez niemal sześć dekad budowała swoją pozycję wokół idei precyzyjnej reprodukcji dźwięku, a jej produkty zdobywały uznanie zarówno wśród użytkowników domowych, jak i w środowisku profesjonalnym. Teraz firma wprowadza nową generację swojej flagowej serii kolumn głośnikowych - 800 Series Diamond D5. To jedna z tych premier, której znaczenia w świecie hi-endu nie trzeba tłumaczyć, bo seria 800 od lat jest dla brytyjskiej marki czymś więcej niż najwyższą linią w katalogu. To techniczna wizytówka firmy, punkt odniesienia dla jej konstruktorów, a także rodzina kolumn, która funkcjonuje równolegle w systemach domowych, instalacjach wielokanałowych oraz środowisku profesjonalnym. Nowa generacja pojawia się w roku, w którym Bowers & Wilkins świętuje swoje sześćdziesiąte urodziny, dlatego producent przedstawia ją jako efekt sześciu dekad doświadczeń, pomiarów, eksperymentów i konsekwentnego dopracowywania jednego celu - możliwie wiernego odtwarzania nagrań.

Nowa 800 Series Diamond D5 jest piątą generacją tej serii wykorzystującą diamentową kopułkę wysokotonową. Bowers & Wilkins nie zmienił tu fundamentów, które od dawna definiują tę linię. Wciąż mamy do czynienia z kolumnami z odseparowanym modułem wysokotonowym Solid Body Tweeter-on-Top, przetwornikami średniotonowymi Continuum Cone FST, membranami basowymi Aerofoil, zawieszeniem Biomimetic Suspension, systemem Matrix, portami Flowport i, w większych konstrukcjach podłogowych, charakterystycznymi głowami Turbine Head. Generacja D5 nie zrywa więc z poprzednikami, ale rozwija i porządkuje rozwiązania, które przez lata stały się znakiem rozpoznawczym serii 800. Najwięcej zmian wprowadzono tam, gdzie w kolumnach tej klasy toczy się najtrudniejsza walka o dźwięk - w obudowach, sposobie mocowania przetworników, tłumieniu drgań, zwrotnicach, okablowaniu i detalach wykonania. W skład nowej gamy wchodzi siedem modeli. Serię otwiera dwudrożny monitor 805 D5, przeznaczony do pracy na dedykowanych podstawkach FS-805 D5. Powyżej znajdują się cztery kolumny podłogowe - 804 D5, 803 D5, 802 D5 i flagowy 801 D5. Ofertę uzupełniają dwa głośniki centralne - HTM81 D5 i HTM82 D5 - przygotowane z myślą o systemach kina domowego i instalacjach wielokanałowych opartych na tej samej rodzinie technologii. HTM81 D5 zaprojektowano jako naturalnego partnera dla 801 D5 i 802 D5, natomiast HTM82 D5 ma współpracować przede wszystkim z 803 D5 i 804 D5.

Jednym z najważniejszych wątków nowej generacji jest wykorzystanie rozwiązań opracowanych wcześniej dla modeli 800 Series Signature. Bowers & Wilkins informuje, że tam, gdzie było to możliwe, sięgnięto po komponenty i doświadczenia z wersji Signature, aby poprawić otwartość brzmienia, obniżyć zniekształcenia, zwiększyć rozdzielczość i dynamikę. Równolegle prowadzono prace pomiarowe i symulacyjne w ośrodku Southwater Research Establishment, skupiając się szczególnie na tym, jak jeszcze bardziej ograniczyć wpływ samej obudowy na dźwięk. To ważne, bo w kolumnie tej klasy obudowa nie może być tylko efektowną skrzynką dla przetworników. Musi być sztywną, przewidywalną i dobrze kontrolowaną strukturą, która nie dodaje od siebie własnych rezonansów i nie rozmywa informacji zapisanych w nagraniu.

Najbardziej wyrazistym technicznym elementem tego podejścia jest Space Frame Bracing. To nowy system aluminiowych szyn wzmacniających, zamontowanych w tylnej części obudowy i połączonych bezpośrednio ze strukturą Matrix. Szyny są dodatkowo usztywniane wzdłużnie i poprzecznie, dzięki czemu tylna część skrzyni nie pracuje jak podatna na drgania powierzchnia, lecz staje się częścią większego, sztywnego układu mechanicznego. Rozwiązanie to działa podobnie jak aluminiowe wzmocnienia stosowane z przodu kolumny - usztywnia wnętrze obudowy i ogranicza wpływ wibracji oraz rezonansów przenoszonych przez panele. Producent twierdzi, że dzięki szerokiemu użyciu aluminium, w tym właśnie systemowi Space Frame Bracing, obudowy nowych modeli D5 są najbardziej mechanicznie "ciche" ze wszystkich, jakie Bowers & Wilkins stworzył dotąd w serii 800. Z tym rozwiązaniem współpracuje Enhanced Matrix, czyli rozwinięcie klasycznego systemu wzmocnień, od lat kojarzonego z kolumnami Bowers & Wilkins. W generacji D5 szczególną uwagę poświęcono przedniej części obudowy, a dokładniej obszarom wokół otworów dla poszczególnych przetworników. Zastosowano tam grube, profilowane sekcje aluminium, które obejmują miejsca montażu głośników i są dodatkowo wzmacniane żebrami od tyłu. Chodzi o to, aby ograniczyć lokalne ugięcia i podbarwienia właśnie tam, gdzie przetworniki najmocniej przekazują energię mechaniczną do konstrukcji kolumny. Enhanced Matrix, Space Frame Bracing i nowa aluminiowa płyta górna tworzą w D5 jeden spójny system kontroli mechanicznej - z przodu, z tyłu i w górnej części obudowy.

W modelach podłogowych przeprojektowano aluminiowe podstawy. Każda z nich została dopasowana do kształtu konkretnej kolumny, a nie potraktowana jako uniwersalny element pasujący do całej serii. Nowa konstrukcja wykorzystuje tłumienie warstwowe oraz tuned-mass damping, czyli masy dostrojone do właściwości danego modelu. Ich zadaniem jest ograniczenie niepożądanej energii mechanicznej i poprawa stabilności całej kolumny. Bowers & Wilkins dopracował także detale użytkowe. Nogi pod kolumnami otrzymały metalowe wykończenie, dolna krawędź podstawy została przedłużona w dół, aby częściowo ukryć kółka i kolce, a stabilizujące podpory zaprojektowano tak, by mieściły się wewnątrz samej podstawy. To pozornie drobna zmiana, ale w praktyce łączy mechanikę, wygodę instalacji i bardziej czyste wzornictwo.

Kolejna nowość dotyczy górnej części obudowy. W generacji D5 zastosowano przeprojektowaną aluminiową płytę górną, opracowaną z wykorzystaniem doświadczeń z modelu 801 D4 Signature. Płyta ma grubsze żebrowanie, większą liczbę punktów mechanicznego połączenia z obudową oraz zmienione elementy odsprzęgające, na których opiera się Turbine Head albo moduł Solid Body Tweeter-on-Top. W praktyce oznacza to lepszą kontrolę mechaniczną jednego z najważniejszych fragmentów kolumny, czyli miejsca, w którym pracują elementy odpowiedzialne za średnie i wysokie tony. Każda aluminiowa płyta została dodatkowo wykończona kołnierzem obszytym skórą Connolly i wytłumiona materiałem wywodzącym się z modeli 800 Series D4 Signature. Celem było ograniczenie niepożądanych drgań samej płyty, do której fizycznie mocowane są kolejne elementy konstrukcji.

Jedną z najważniejszych nowych technologii w całej gamie otrzymał model 804 D5. To najdyskretniejsza kolumna podłogowa w serii, ponieważ jako jedyna z większych konstrukcji zachowuje bardziej tradycyjną sylwetkę i nie ma zewnętrznej głowy Turbine Head. W nowej generacji zastosowano jednak wewnętrzną aluminiową komorę dla przetwornika Continuum Cone FST. Rozwiązanie to wywodzi się koncepcyjnie ze sztywnej struktury Turbine Head używanej w większych modelach podłogowych. Aluminiowa komora izoluje sekcję średniotonową od reszty obudowy i tworzy stabilniejsze warunki pracy dla samego przetwornika. Według producenta ma to pozwolić uzyskać bardziej swobodną, otwartą średnicę i przestrzenność bliższą modelom z oddzielną głową, ale bez rezygnacji z klasyczniejszego wyglądu 804 D5.

Zmiany objęły także sekcję wysokotonową. Wszystkie modele 800 Series Diamond D5 korzystają z najnowszej wersji siatki ochronnej dla diamentowej kopułki, opracowanej wcześniej dla 801 D4 Signature. Nowa siatka zachowuje sztywność potrzebną do ochrony delikatnego przetwornika, ale jest bardziej przezroczysta akustycznie. Ma to zwiększać rozdzielczość i poprawiać zachowanie poza osią odsłuchu. Ten drugi element jest szczególnie ważny w realnych pomieszczeniach, bo wysokie tony nie docierają do słuchacza wyłącznie bezpośrednio z kopułki, lecz także przez odbicia od ścian, podłogi, sufitu i wyposażenia pokoju. Równomierna praca poza osią wpływa więc na odbiór przestrzeni, powietrza i naturalności, a nie tylko na ilość detali słyszanych w idealnym punkcie odsłuchowym. Dużo pracy wykonano także przy zwrotnicach i okablowaniu. Każdy model D5 otrzymał ulepszone komponenty zwrotnic wywodzące się z rozwiązań Signature, nowe wiązki przewodów, lepsze okablowanie i wyższej jakości łączniki terminali. W modelach stereofonicznych zwrotnica jest umieszczona na aluminiowej płycie, sztywno połączonej zarówno z obudową, jak i z systemem Space Frame Bracing z tyłu kolumny. Do montażu wykorzystano mocowania M8 i M4. Nie chodzi więc wyłącznie o poprawę samego układu elektrycznego, ale również o jego mechaniczne osadzenie. Bowers & Wilkins traktuje płytę zwrotnicy jako kolejny element usztywniający konstrukcję, a mocowania ukryto za tabliczkami z oznaczeniem marki i modelu, aby techniczne rozwiązanie nie zakłócało wyglądu tylnej części obudowy.

Bowers & Wilkins zmodyfikował również układy napędowe przetworników średniotonowych, nisko-średniotonowych i niskotonowych. W całej serii zastosowano silniki o niższych zniekształceniach, bazujące na komponentach klasy Signature. W połączeniu z membranami Continuum i Aerofoil, zawieszeniem Biomimetic Suspension oraz korkami Anti-Resonance Plug ma to zapewnić czystszy dźwięk, lepszą odpowiedź impulsową, większą rozdzielczość i swobodniejszą dynamikę. Warto zauważyć, że technologie są wspólne dla całej serii, ale skala układów głośnikowych zmienia się w zależności od modelu. 801 D5 wykorzystuje 150-mm przetwornik średniotonowy Continuum Cone FST i dwa 250-mm woofery Aerofoil, 802 D5 ma ten sam 150-mm średniotonowiec i dwa 200-mm głośniki niskotonowe, 803 D5 korzysta ze 130-mm średniotonowca i dwóch 180-mm wooferów, a 804 D5 ze 130-mm średniotonowca i dwóch 165-mm głośników niskotonowych. 805 D5 jest konstrukcją dwudrożną, w której 165-mm przetwornik Continuum Cone pełni funkcję głośnika nisko-średniotonowego.

Odświeżenie D5 dotyczy również estetyki i jakości wykonania. Producent podkreśla, że zmieniono płyty górne, tylne "kręgosłupy", podstawy, obudowy przetworników, korpusy tweeterów, pierścienie ozdobne i maskownice. Wszystkie wykończenia zostały zrewidowane względem serii D4. Do wyboru są cztery wersje - Stealth Black, Warm White, Light Walnut i Dark Walnut. Nowy Dark Walnut został zainspirowany limitowanym modelem 801 Abbey Road Limited Edition i zastępuje wcześniejszy Satin Rosenut. Łączy ciemny fornir z ciemnymi metalowymi detalami i czarną skórą Connolly. Stealth Black także otrzymał ciemne detale, dzięki czemu wszystkie powierzchnie i materiały tworzą bardziej jednolitą całość. Warm White jest cieplejszą, nowocześniejszą interpretacją bieli, z elementami w kolorze szampańskim. Light Walnut wykorzystuje podobne szampańskie detale i dopasowane kolorystycznie elementy głowy Turbine Head. Nawet subwoofery DB Series w czarnej i białej wersji otrzymały wykończenia Stealth Black oraz Warm White, aby można było łatwiej dopasować je wizualnie do nowych kolumn. W nowej generacji poprawiono również tolerancje produkcyjne. Bowers & Wilkins informuje o mniejszych szczelinach między panelami, mniej widocznych przejściach między powierzchniami, ukrytych mocowaniach i udoskonalonym procesie lakierowania. Szczególnie w wersji Stealth Black lakier ma być głębszy i bardziej nasycony. Wszystkie kolumny 800 Series Diamond D5 są produkowane w Worthing w Wielkiej Brytanii, co w przypadku tej serii ma znaczenie nie tylko wizerunkowe, ale także praktyczne. Przy tak skomplikowanych obudowach, wielu elementach aluminiowych, skórzanych wykończeniach i precyzyjnym montażu kontrola wykonania staje się częścią samego projektu.

Najwyższym modelem pozostaje 801 D5, który producent traktuje jako punkt odniesienia dla innych kolumn high-endowych. To trójdrożna konstrukcja wentylowana z diamentową kopułką 25 mm, 150-mm przetwornikiem średniotonowym Continuum Cone FST i dwoma 250-mm wooferami Aerofoil. Według danych technicznych pasmo przenoszenia wynosi 15 Hz - 28 kHz, skuteczność to 90 dB, impedancja nominalna wynosi 8 Ω, a rekomendowana moc wzmacniacza mieści się w zakresie 50 - 1000 W. 802 D5 korzysta z podobnej architektury jak model flagowy i tego samego 150-mm przetwornika średniotonowego FST, ale zamiast dwóch 250-mm wooferów wykorzystuje dwa głośniki basowe o średnicy 200 mm. Producent pozycjonuje ją jako konstrukcję oferującą dużą część charakteru 801 D5 w nieco bardziej przystępnej formie. Pasmo przenoszenia wynosi 17 Hz - 28 kHz, skuteczność to 90 dB, impedancja nominalna wynosi 8 Ω, a rekomendowana moc wzmacniacza mieści się w zakresie 50 - 500 W. 803 D5 jest smuklejszą kolumną podłogową z oddzielną głową średniotonową. Bowers & Wilkins opisuje ją jako model, który pozwala skorzystać z zalet takiej konstrukcji przy mniejszej powierzchni zajmowanej w pomieszczeniu. Zastosowano tu diamentowy tweeter, 130-mm przetwornik Continuum Cone FST oraz dwa 180-mm woofery Aerofoil. Pasmo przenoszenia wynosi 19 Hz - 28 kHz, skuteczność to 90 dB, a rekomendowana moc wzmacniacza mieści się w zakresie 50 - 500 W. 804 D5 zachowuje bardziej klasyczną estetykę niż modele z głową średniotonową, ale w nowej generacji została wyraźnie dopracowana technicznie. To trójdrożna konstrukcja z diamentową kopułką, 130-mm przetwornikiem Continuum Cone FST, dwoma 165-mm wooferami Aerofoil, systemem Matrix, zawieszeniem Biomimetic Suspension i portem Flowport. Najważniejszą nowością jest wspomniana wewnętrzna aluminiowa komora średniotonowa, która ma zbliżyć przestrzenność i swobodę średnicy do modeli z Turbine Head. Pasmo przenoszenia wynosi 19 Hz - 24 kHz, skuteczność to 89 dB, a rekomendowana moc wzmacniacza mieści się w zakresie 50 - 200 W.

805 D5 to jedyny monitor w gamie i najprostsza konstrukcja pod względem układu głośnikowego, ale nie oznacza to rezygnacji z kluczowych technologii serii. Dwudrożny 805 D5 wykorzystuje diamentowy tweeter w module Solid Body Tweeter-on-Top, 165-mm przetwornik Continuum Cone pracujący jako głośnik nisko-średniotonowy, system Matrix, Anti-Resonance Plug i Flowport. Pasmo przenoszenia wynosi 42 Hz - 28 kHz, skuteczność to 88 dB, impedancja nominalna wynosi 8 Ω, a rekomendowana moc wzmacniacza mieści się w zakresie 50 - 120 W. Modele centralne mają pozwolić na budowę systemów wielokanałowych bez wychodzenia poza rodzinę 800 Series Diamond D5. HTM81 D5 jest większą konstrukcją centralną dla systemów z 801 D5 i 802 D5. To trójdrożny głośnik z diamentowym tweeterem, 150-mm przetwornikiem Continuum Cone FST i dwoma 200-mm wooferami Aerofoil. HTM82 D5 jest mniejszy i przeznaczony do współpracy przede wszystkim z 803 D5 oraz 804 D5. Wykorzystuje 130-mm średniotonowiec Continuum Cone FST i dwa 165-mm woofery Aerofoil. Oba modele korzystają z systemu Matrix, zawieszenia Biomimetic Suspension, modułu Solid Body Tweeter-on-Top i portu Flowport, a dla obu przewidziano dedykowaną podstawę FS-HTM D5.

Europejskie ceny nowej serii zaczynają się od 12 000 euro za parę monitorów 805 D5. Model 804 D5 kosztuje 18 000 euro za parę, 803 D5 - 30 000 euro, 802 D5 - 37 000 euro, a flagowy 801 D5 - 50 000 euro za parę. Głośnik centralny HTM82 D5 wyceniono na 10 000 euro za sztukę, natomiast HTM81 D5 kosztuje 12 000 euro za sztukę. Podstawy FS-805 D5 do monitorów 805 D5 kosztują 1800 euro za parę, a FS-HTM D5 do modeli centralnych - 1300 euro za sztukę. Ceny podane przez producenta obejmują także rynek brytyjski i amerykański, ale dla polskiego czytelnika najbliższym punktem odniesienia pozostają kwoty w euro. Polskie ceny nie zostały jeszcze skalkulowane.

Źródło: Bowers & Wilkins

• nast. »