Kiedy rozmawiam z ludźmi nie znającymi rynku audio, często pada pytanie o polskich producentów sprzętu. Czy w ogóle istnieją, jak sobie radzą i czy ich produkty są dobrze odbierane poza granicami naszego kraju. Opowiadam wówczas o manufakturach, w których powstają kable, listwy zasilające, kolumny, wzmacniacze, często nawet bardzo kosztowne. Zauważyłem, że ludzie spoza kręgu audiofilów są zwykle mile zaskoczeni tym, że buduje się u nas tak różnorodne urządzenia, a niektóre firmy mają po kilkunastu czy kilkudziesięciu dystrybutorów na całym świecie. Ostatnio padło jednak pytanie, czy któraś z tych firm za kilka czy kilkanaście lat może stać się potęgą pokroju Marantza, Focala lub Audioquesta. I wiecie co? W głowie miałem pustkę. Przedsiębiorstwa, których produkty lubię i szanuję, z tego czy innego powodu raczej zawsze będą funkcjonowały jako manufaktury. Ja przynajmniej nie widzę w nich potencjału na sukces tak dużego kalibru. Ostatnio trafiłem jednak na firmę Pylon Audio, której kolumny zrobiły na mnie dobre wrażenie już podczas ubiegłorocznej wystawy Audio Show. Dowiedziałem się trochę o produktach, historii i filozofii firmy, porozmawiałem chwilę z jej szefami i w pewnym momencie przeszło mi przez głowę, że może za jakiś czas to właśnie Pylon Audio będzie najbardziej rozpoznawalną marką spośród polskich producentów sprzętu audio? Skąd ten powiew optymizmu?

W listopadzie zeszłego roku do naszej redakcji zawitała para niepozornych, ręcznie wykonanych kolumn podłogowych Euphony 50 pochodzących z litewskiej manufaktury AudioSolutions. Skromnie wyglądające zestawy szybko ujęły nas swoją uniwersalnością, przestrzenią i zrównoważeniem pasma. Był to nasz pierwszy kontakt z produktami tej młodej marki. Udało nam się wówczas również zamienić kilka zdań z jej założycielem. Gediminas Gaidelis pomimo młodego wieku okazał się być istną kopalnią wiedzy i doświadczenia na temat strojenia głośników. Trudno się temu dziwić, ponieważ budowaniem kolumn zajmuje się od 10 lat. To wszystko sprawiło, że postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej tej marce. Tym razem trafiły do nas monitory z serii Rhapsody, których mieliśmy okazję posłuchać już podczas ostatniej edycji warszawskiego Audio Show.

Pro-Ject to przykład firmy, która zbudowała swoją potęgę na gruncie skazanym przez wielu na zapomnienie. Jej założyciele zobaczyli potencjał drzemiący w technice analogowej i przewidzieli jej renesans. Kiedy u nas powoli upadały wielkie fabryki z Tonsilem na czele, u naszych południowych sąsiadów przeprowadzono reaktywację zakładów gramofonowych. I to nie na zasadzie manufaktury wypuszczającej pojedyncze sztuki szlifierek dla wąsatych dziwaków, ale przedsiębiorstwa produkującego duże ilości gramofonów w przystępnych cenach. Dodajmy do tego rozbudowaną i błyskawicznie działającą sieć dystrybucyjną i sukces murowany. Pomysł chwycił do tego stopnia, że dziś nie ma chyba winylowców, którzy nie kojarzyliby loga austriackiej marki (siedziba firmy mieści się w Wiedniu). W katalogu stopniowo zaczęły się pojawiać droższe i bardziej zaawansowane konstrukcje, a obok gramofonów wyrosła druga grupa produktów - małe pudełeczka do różnych zastosowań.

Z katalogu niemieckiej firmy Audium przerobiliśmy już podstawkowe zestawy Comp 3 oraz podłogówki Comp 7 i Comp 8. Wszystkie zbudowano w oparciu o oryginalny głośnik szerokopasmowy stanowiący już wizytówkę firmy. Niemcy uważają, że dzielenie pasma na części - jak to ma miejsce w większości dostępnych na rynku kolumn - jest błędem i powoduje, że muzyka nigdy nie będzie brzmiała naturalnie. Postanowili więc stworzyć przetwornik, który może swobodnie pracować od 150 Hz aż do 20 kHz, pokrywając niemal cały zakres częstotliwości odbieranych przez ludzkie ucho. Konstruktorzy supertweeterów zapewne kłóciliby się z tym mówiąc, że wyższe dźwięki również wpływają na to, co słyszymy, ale to już temat na dłuższe dywagacje. Faktem jest, że w Audiumach niemal cały dźwięk dociera do nas z jednej membrany, co nie tylko eliminuje problemy ze spójnością, ale też korzystnie wpływa na wrażenia przestrzenne. Zalety kolumn wykorzystujących koncepcję punktowego źródła dźwięku są przecież ogólnie znane. Aby nie brakowało nam niskich tonów, w każdym z modeli głośnik szerokopasmowy został uzupełniony zamontowanym w podstawie wooferem, pokrywającym najniższy przedział częstotliwości.

Gdyby spośród producentów sprzętu audio wybrać tych, którzy zawsze chodzili własnymi ścieżkami, a teraz mają grono oddanych fanów, Naim z pewnością znalazłby się gdzieś na szczycie listy. Urządzenia tej marki zawsze należały do kategorii "kochaj albo rzuć". Co więcej, jeszcze nie tak dawno trzeba było kochać je w komplecie, ponieważ koncepcja systemowa i gniazda DIN praktycznie uniemożliwiały łączenie brytyjskich klocków z innymi. W pewnym momencie firma otworzyła się na świat, najpierw wprowadzając złącza RCA (nie zamiast DIN-ów, ale obok nich), a później odważnie wchodząc w świat plików, serwerów i streamerów. Naim był jedną z pierwszych audiofilskich firm, które przyjęły nowe źródła i sposoby słuchania muzyki z otwartymi ramionami. Historia pokazała, że była to dobra decyzja. Skoro już jesteśmy przy historii, firma została założona w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku, ale nie przez elektronika czy pianistę, ale kierowcę wyścigowego. Pewnego razu zamiast ścigać się na torze, postanowił on rejestrować koncerty w miejscowym pubie.

Cyrus to jedna z tych firm, które zawsze miały własne pomysły na różne rozwiązania techniczne i całą koncepcję domowego sprzętu audio. Firma w tym roku obchodzi okrągły jubileusz - 30 lat działalności. Jej założycielom pewnie nawet nie przyszło do głowy, że po tym czasie nazwa ich przedsiębiorstwa będzie się kojarzyła z amerykańską gwiazdką bujającą się nago na metalowej kuli. Miley Cyrus zdecydowanie wyprzedza brytyjską firmę w najpopularniejszej internetowej wyszukiwarce. Inna sprawa, że w momencie założenia firmy mało komu mieściło się w głowie to, jak wielką rolę w naszym życiu będą pełniły komputery. Niektórzy wciąż zdają się tego nie zauważać, ale Cyrus najwyraźniej nadąża za postępem technicznym, czego najlepszym dowodem jest testowany Lyric 09.

Hegel to marka, która szturmem wdarła się na polski rynek. Niemal natychmiast po pierwszych sygnałach o jej wprowadzeniu posypały się entuzjastyczne recenzje, a na internetowych forach zaczęły się żywe dyskusje. Teraz wszyscy oswoili się z produktami norweskiej firmy, a po kilku latach można śmiało powiedzieć, że Hegel to coś więcej, niż chwilowa moda. Szczególnie dobrze radzą sobie przetworniki i wzmacniacze zintegrowane tej marki, choć odtwarzacze, przedwzmacniacze i końcówki mocy też są niczego sobie. Najnowsza integra H80 to jedno z pierwszych urządzeń tego typu z pełnowymiarowym przetwornikiem na pokładzie. Jednak o ile w wejściach cyfrowych norwescy projektanci widzą przyszłość, to jakoś nigdy nie podchodzili entuzjastycznie do montowania w swoich integrach przedwzmacniaczy gramofonowych czy gniazd słuchawkowych. Amatorzy nauszników musieli szukać szczęścia gdzie indziej. Na szczęście załatano tę lukę urządzeniem o skromnej nazwie SUPER, łączącym w jednej obudowie wzmacniacz słuchawkowy i przetwornik.

[English version] Niedawno na naszym rynku pojawiły się produkty marki Audel. Głównym celem firmy jest zainteresowanie ludzi wysokiej jakości dźwiękiem. Włosi nie robią tego jednak przez organizowanie kampanii społecznych, ale tworzenie oryginalnie prezentujących się zestawów głośnikowych i akcesoriów, które mogą wylądować praktycznie wszędzie. Każdy z modeli ma być raczej czymś w rodzaju dzieła sztuki, niż kolejnego sprzętu elektronicznego stojącego obok telewizora i amplitunera. Kolumny są budowane ręcznie przez mistrzów rzemieślniczych. Ma to zwrócić uwagę klientów, którzy cenią wysokiej jakości materiały i przedmioty z duszą. Obudowy wszystkich kolumn włoskiej firmy są wykonane z klejonych warstwowo elementów z drewna brzozowego, wycinanych przy pomocy maszyn sterowanych komputerowo. Nie są to skrzynki składane z kolejnych ścianek, ale coś w rodzaju układanki, której każda warstwa tworzy konkretny przekrój. Kolumny klejone w ten sposób charakteryzują się znacznie wyższą sztywnością, niż podobne konstrukcje z MDF-u. Nie mamy tu standardowych łączeń, bo cały profil to tak naprawdę jeden element. Gotowe skrzynki są wykańczane poprzez ręczne polerowanie z użyciem naturalnego wosku. Co by nie mówić, wygląda to cudnie.

Rynek sprzętu audio pozostaje zdominowany przez firmy europejskie, amerykańskie i japońskie. Konsumenci zaczynają zapominać o czymś, co jeszcze niedawno stanowiło swego rodzaju gwarancję jakości. Maleńki napis "Made in..." na opakowaniu lub z tyłu urządzenia mówił właściwie wszystko. Dalej mogło być USA, Germany, UK, Japan lub Italy, ale przynajmniej było wiadomo, że klocek nie wyjechał z fabryki położonej w dżungli, do której codziennie rano dojeżdżają autobusami synowie rolników, przyuczeni na szybko do lutowania kabli czy trawienia płytek drukowanych. W pewnym momencie te napisy zaczęły znikać. Niektórzy zamiast tego pisali "Designed in..." zachowując nazwę swej ojczyzny. Inni uznali, że informacja ta jest całkowicie zbędna. Dziś za ten głupi napis trzeba płacić grubą kasę, bo tylko prawdziwi patrioci i hi-endowcy zdołali oprzeć się pokusie przeniesienia produkcji na Daleki Wschód. Chińczycy robią wiele rzeczy taniej, a niektóre nawet lepiej, niż europejskie firmy, których szefom i pracownikom poprzewracało się w głowach od dobrobytu. Szybko nauczyli się kopiować pewne rozwiązania, a nawet podrabiać kompletne produkty. Ludzie wciąż nie mają najlepszego zdania o chińskich produktach. Dochodzi nawet do tego, że dystrybutor chińskich kolumn ma do recenzenta pretensje o to, że napisał w teście, że są chińskie. Pamiętajmy jednak, że nie każdy zakład w Państwie Środka to moloch produkujący dziennie setki kontenerów z podróbkami. Jeżeli u nas powstają manufaktury oferujące audiofilski sprzęt, to dlaczego u nich miałoby ich nie być?

Cardas to jedna z najlepiej rozpoznawalnych marek jeśli chodzi o globalny rynek audiofilskiego okablowania. Oferta amerykańskiej firmy jest tak rozbudowana, że przejechanie się po samym cenniku zajmuje dłuższą chwilę. Jeżeli ktoś ma na tyle samozaparcia, żeby przebrnąć przez zamieszczone na stronie materiały informacyjne, dowie się czegoś na temat akustyki pomieszczeń odsłuchowych, a także wyboru i wygrzewania kabli. George Cardas najwyraźniej nie boi się publikowania danych technicznych, szkiców i dokładnych zdjęć kabli w przekroju, a nawet fotografii przedstawiających różnice w strukturze miedzianych drucików wyciąganych różnymi metodami. Może dlatego, że część z jego rozwiązań chronią już patenty. Kluczem do sukcesu nie są tu kosmiczne materiały ani miedź czystsza niż miłość Bożenki i Miłosza z "Klanu", ale geometria splotu drutów, zapobieganie efektowi naskórkowemu, gra średnicami przewodników i inne tego typu zabiegi. Wiązki kabli nakładane na siebie i skręcane w przeciwnych kierunkach w przekroju wyglądają nieraz jak wnętrze turbiny silnika odrzutowego. We wszystkim widać też ogromne zamiłowanie do natury, szukanie inspiracji w jej uniwersalnych prawach, a także tym, co udało się odkryć matematykom, fizykom i artystom. W swoich projektach Cardas stosuje między innymi zasadę złotego podziału, znaną z architektury i stosowaną już w starożytności.