W świecie sprzętu audio wzmacniacze lampowe są otaczane szczególnym kultem, podobnie jak gramofony czy hi-endowe monitory. Uważa się, że są to urządzenia dla wtajemniczonych. Dla koneserów, którzy dla osiągnięcia możliwie najlepszego brzmienia są w stanie uporać się z pewnymi trudnościami - poświęcić nie tylko swój czas i pieniądze, ale także wygodę aby rozkoszować się prawdziwie audiofilskim dźwiękiem. O ile jednak posiadanie gramofonu wymaga od użytkownika pewnej wiedzy na temat jego prawidłowego ustawiania, wykonywania wielu dodatkowych czynności takich, jak chociażby czyszczenie płyt i igły z kurzu, a także zdobywania nowych płyt, które mimo ponownego upowszechnienia wciąż tanie nie są, ze wzmacniaczami lampowymi sprawa wygląda o wiele prościej. Nie oszukujmy się - konieczność zapewnienia piecykowi odpowiedniej wentylacji, doboru odpowiednich kolumn i wymiany lamp mocy raz na jakiś czas to nie są rzeczy przerastające średnio ogarniętego melomana. Wszystko da się zrobić jeśli tylko wzmacniacz faktycznie zrewanżuje się nam brzmieniem, jakiego nie da żadna inna konstrukcja. Wielu audiofilów uważa, że lampy to potrafią, co szczególnie dobrze widać na hi-endowych wystawach. Ponadto wiele firm produkujących takie wzmacniacze stara się maksymalnie ułatwić życie swoim klientom i przekonać ich, że lampy nie gryzą. Jedną z takich firm jest Unison Research. Włosi budują wzmacniacze lampowe od wielu, wielu lat i uchodzą za prawdziwych artystów w swoim fachu. Nie tylko ze względu na nieprzeciętne wzornictwo swoich produktów, ale również ich brzmienie i niezawodność. Spośród wielu, wielu modeli, jakie firma wypuściła na rynek w trakcie trzydziestu lat działalności, kilka zyskało w audiofilskim środowisku status kultowych. Włosi wyróżniają tu swoje trzy największe hity - Simply Two, Triode 20 i Absolute 845. Triode 25 to nic innego, jak nowoczesna reinkarnacja modelu Triode 20, stworzona dla uczczenia trzydziestych urodzin Unisona.

Zastanawiające jak rzadko przenikają się światy domowego sprzętu hi-fi i profesjonalnej aparatury audio. W teorii przecież technologia używana do nagrywania i odtwarzania muzyki powinna być bardzo podobna, a jednak wiedza większości audiofilów na temat urządzeń pro audio - i odwrotnie - jest niewielka. Studyjnego sprzętu raczej nie używa się w normalnych systemach stereo, a jeśli już, to są to wyjątkowe przypadki - kolumny inspirowane profesjonalnymi monitorami lub przetworniki, których używał jeden z dźwiękowców przy produkcji jakiejś płyty. Poza pojedynczymi przypadkami i kilkoma firmami chwalącymi się swym profesjonalnym rodowodem, nie ma tego zbyt wiele, a kiedy już sprzęt wywodzący się z rynku pro rzeczywiście sprawdza się w domowych systemach hi-fi, szybko zyskuje status kultowego i... Zazwyczaj znika z rynku. Jedną z firm, które faktycznie zajmują się zarówno produkcją sprzętu profesjonalnego, jak i audiofilskiego jest PMC - brytyjska fabryka zestawów głośnikowych. Studyjne monitory nie pełnią w jej katalogu jedynie funkcji dekoracyjnej. Professional Monitor Company, jak sama nazwa wskazuje, dostarcza sprzęt do najlepszych studiów nagraniowych na świecie. Z jej kolumn korzystają lub korzystali między innymi John Newman, Elbow, Sade, Prince, Coldplay, Kraftwerk, Peter Gabriel, Robiie Williams czy Marillion. Monitory PMC pracują w studiach Sony Music, Universal Music, Deutsche Grammophon, EMI, Decca, Warner Music, BBC, Capitol Studios czy Chesky Records. Na zestawach tej marki zrealizowano ścieżki dźwiękowe do takich filmów, jak "Skyfall", "Sherlock Holmes", "Incepcja", "Tron", "Mroczny Rycerz", "Dzień Niepodległości", "Szósty Zmysł", "Planeta Małp" czy "American Beauty". Grubo, prawda? Chyba więc trudno się dziwić audiofilom, którym ślinka cieknie na widok kolumn do użytku domowego, bazujących na tych samych rozwiązaniach, ale wykończonych elegancką okleiną i przygotowanych do włączenia w audiofilski system stereo. Takie zestawy PMC oferuje od dawna, a jedną z najnowszych propozycji brytyjskiej manufaktury jest seria Twenty 5.

Składając swój zestaw stereofoniczny najczęściej skupiamy się na wzmacniaczu zintegrowanym i odtwarzaczu. Bardziej zaawansowani audiofile wybierają nieco bardziej skomplikowane rozwiązania w postaci przedwzmacniacza i końcówki mocy, z zamysłem poprawy jakości dźwięku. Nie ma jednak oczywistej odpowiedzi na pytanie który wybór jest bardziej korzystny. Opinie audiofilów są podzielone, chociaż w katalogach producentów sprzętu z najwyższej półki widać dość wyraźną tendencję - po przekroczeniu pewnego poziomu cenowego wychodzimy już z rejonów zajmowanych przez integry i zaczynamy buszować prawie wyłącznie w konstrukcjach dzielonych. Złośliwi twierdzą, że wybór dwóch klocków zamiast jednego oznacza tylko tyle, że będziemy musieli kupić jeszcze jeden interkonekt i kabel zasilający, ale patrząc na rynek wzmacniaczy trudno nie zauważyć, że hi-endowa czołówka to niemal wyłącznie zestawy pre/power. Firmy takie, jak Krell, Mark Levinson czy McIntosh wzmacniacze zintegrowane produkują tak naprawdę "od niedawna", przynajmniej z ich perspektywy. Wytrawni audiofile zawsze lubili rozdzielać poszczególne elementy systemu, co jest niemalże zupełnym zaprzeczeniem panujących obecnie trendów. Dziś przecież trzeba wszystko minimalizować, upraszczać i łączyć wiele funkcji w jednym urządzeniu, co jednak często prowadzi do całkowitego zaniku radości z robienia czegokolwiek. Ale brak dzielonek w segmencie budżetowym ma też podłoże czysto ekonomiczne - dwa klocki to dwie obudowy, a w sprzęcie audio obudowa odpowiada niestety za znaczną część całkowitych kosztów produkcji. Na szczęście nawet tutaj zdarzają się wyjątki, a jednym z nich jest system Atolla, który mam okazję przetestować.

Wielu audiofilów wyobraża sobie swój idealny system stereo jako hi-endową wieżę złożoną z kilkunastu klocków ustawionych na dwóch albo trzech stolikach z wymyślnymi kolcami lub tłumikami olejowymi, do tego kolumny wysokie na dwa metry i plątanina grubych kabli leżących na specjalnych, drewnianych klocuszkach. Wszystko to oczywiście w specjalnie zaadaptowanym pomieszczeniu wyłożonym panelami akustycznymi i wyposażonym w komplet foteli tłumiących niepożądane rezonanse od spadających z nóg kapci. Niektórym udaje się nawet wybudować sobie w domu taką muzyczną świątynię, ale większość melomanów musi pogodzić się z wieloma ograniczeniami lub po prostu od czegoś zacząć. A złożenie fajnego systemu audio w cenie porządnego telewizora jest niestety o wiele większym wyzwaniem, niż zbudowanie zestawu marzeń bez ograniczeń budżetowych. Jak zatem powinna wyglądać dobra, budżetowa wieża stereo? Wielu klientów stawia tutaj trzy podstawowe wymagania - system ma być prosty, najlepiej gdyby zamiast trzech pudełek było jedno, do tego możliwie duże kolumny, a całość w cenie nie przekraczającej 5000-6000 zł. Przy rosnących cenach elektroniki audio, zadanie to staje się coraz trudniejsze, ale na szczęście wciąż można w tej cenie wykombinować coś lepszego niż miniwieża lub jednoczęściowy głośnik, jeśli tylko się chce.

[English version] Kilka miesięcy temu znajomy audiofil pracujący dla jednej z dużych korporacji świadczących usługi audytorskie wpadł na pomysł przygotowania raportu na temat polskiego rynku audio. Sprawa mogłaby się wydawać prosta, ale z tego błędu wyprowadziło nas już pierwsze pytanie - jaki jest polski sprzęt audio? Hmm... Różny? Po głębszym zastanowieniu doszliśmy do wniosku, że rodzime firmy zajmujące się produkcją wzmacniaczy, kabli, kolumn, mebli, akcesoriów zasilających i innych urządzeń można podzielić na te duże, wytwarzające stosunkowo spore ilości sprzętu mającego podobać się każdemu, oraz mniejsze, wyspecjalizowane manufaktury, których produkty są zwykle bardziej oryginalne, specyficzne i odjechane. To właśnie ci mniejsi zajmują się tworzeniem zaawansowanych wzmacniaczy w indywidualnie wykańczanych obudowach, kolumn wykorzystujących przedziwne głośniki, gramofonów w kształcie klucza wiolinowego czy rozgałęziaczy z jednym gniazdkiem z przodu i jednym z tyłu. Takie wynalazki są z definicji tworzone z myślą o wkręconych melomanach i koneserach. Nie są budowane w fabrykach, ale raczej mniejszych pracowniach. Prawie nigdy nie są projektowane "dla każdego", lecz "dla kogoś". Czasami bardziej ogólnie - dla ludzi, którzy docenią tak wysmakowany sprzęt, a nierzadko dla konkretnej osoby - klienta, który zamówił kolumny lub wzmacniacz w konkretnym kolorze lub pewnymi modyfikacjami technicznymi. Eryk S Concept należy właśnie do tej kategorii producentów. Tutaj każde jedno urządzenie jest nieszablonowe, a prawie każdy jeden element konstrukcji wzmacniacza czy kolumn zasługuje na szczególną uwagę. Doskonałym przykładem tej filozofii jest lampowy wzmacniacz Red King Premium.

Za sprawą rosnącej popularności płyt winylowych, gramofony stały się ostatnio obiektem zainteresowania nie tylko audiofilów, ale i melomanów, którzy już dawno nie słuchali czarnych krążków albo nie słuchali ich nigdy wcześniej. Na fali powracającej mody wiele osób odkurzyło swoje kolekcje winyli i poddało je szybkiej rewitalizacji, a i kupno nowych płyt nie jest już takim wyzwaniem, jak kiedyś. Pozostaje jednak podstawowy problem - na czym odtwarzać te wszystkie płyty? W naszych testach gramofony goszczą rzadko, a przyczyna takiego stanu rzeczy jest banalnie prosta. Drogie szlifierki to zabawki dla mocno wkręconych pasjonatów, którzy nawet bez opinii fachowców dobrze wiedzą co kupić i jak się z takim sprzętem obchodzić, natomiast tanie gramofony są po prostu nudne. Tak, dobrze przeczytaliście - nudne! Okej, na zdjęciach nawet niedrogie modele prezentują się świetnie, a my sami uwielbiamy słuchać muzyki nawet z podstawowych modeli za tysiąc złotych z kawałkiem, ale jeżeli popatrzymy na sprawę z perspektywy kupującego... No nuda! Jeśli chcemy się zmieścić w 2000 zł, po odrzuceniu różnych dziwactw i produktów zupełnie nieznanych marek zostają nam budżetowe gramofony Pro-Jecta i Regi plus parę ciekawostek takich, jak Onkyo CP-1050, Pioneer PL-30, Teac TN-300 czy podstawowy Thorens TD 158. Alternatywą dla tego typu gramofonów zawsze były niedrogie modele DJ-skie Technicsa, Reloopa czy Audio-Techniki. Są całkiem porządne, mają fajne "bajery" i podobnie, jak budżetowe szlifierki dla audiofilów, nie sprawiają większych problemów w trakcie codziennej eksploatacji. Z punktu widzenia audiofila takie profesjonalne gramofony mają jednak dwa problemy. Pierwszym jest wygląd - nie do końca pasujący do stylistyki domowego sprzętu hi-fi. Drugi to napęd bezpośredni, który wielu melomanów odpycha. Reloop postanowił więc załatwić te dwie sprawy za jednym zamachem, wypuszczając na rynek piękny, klasyczny gramofon o nazwie Turn 3 z wbudowanym przedwzmacniaczem korekcyjnym, elektroniczną regulacją prędkości, wkładką zainstalowaną na headshellu, wyjściem USB i napędem paskowym. Cena? 1999 zł. Sami rozumiecie, że musieliśmy go przetestować.

Saul Marantz był człowiekiem wielowymiarowym - fotografem, gitarzystą, grafikiem, kolekcjonerem chińskiej i japońskiej sztuki. Od wczesnych lat był zafascynowany elektroniką. Jego pasja zaowocowała stworzeniem pierwszego urządzenia audio w 1952 roku w Brooklynie. W latach 50-60 nazwa Marantz stała się synonimem sprzętu, który był łatwy w użyciu i solidnie wykonany, a do tego zapewniał wysokiej jakości brzmienie. Pracując z inżynierami takimi, jak Sidney Smith i Richard Sequerra, Marantz stworzył serię komponentów audio, które stały się kamieniami milowymi raczkującego przemysłu hi-fi. Wiele z tych produktów, jak wzmacniacz Model 9 czy tuner Model 10B, stały się klasyką wartą nawet 20000 dolarów. Kolejne wysiłki aby odtworzyć jak najlepszy dźwięk w swoim pokoju gościnnym doprowadziły Marantza do przełomu. Składając poszczególne części, wcześniej zakupione w sklepie Harvey Radio na Manhattanie, Saul buduje swój pierwszy przedwzmacniacz o nazwie Consolette. Wkrótce jego muzyczne urządzenia zaczynają rozchodzić się jak świeże bułeczki, a sam Marantz nagle z garażowego przedsiębiorcy staje się biznesmenem tworzącym swoją pierwszą firmę razem z Sidneyem Smithem. W roku 1964 Marantz zostaje sprzedany firmie Superscope. Saul Marantz pozostaje prezesem do 1968 roku, a potem w 1972 roku zakłada Dahlquist - firmę zajmującą się tworzeniem wysokiej jakości głośników. Superscope w 1980 roku sprzedaje markę Marantz wraz z siecią dystrybucyjną oraz wszystkimi zagranicznymi aktywami Philipsowi, który zapowiada wprowadzenie zbliżonych do oryginału produktów pod nazwą Marantz Classics.

Bryston to doskonały przykład marki kierującej się najbardziej audiofilskimi wartościami. Kanadyjscy konstruktorzy mają jasno określone priorytety i nie zmieniają ich od lat. Na pierwszym miejscu jest zawsze jakość brzmienia i wykonania, następnie niezawodność, stabilność parametrów, jakość użytych podzespołów i funkcjonalność, a dopiero potem takie drobiazgi, jak wygląd czy zastosowane nowinki techniczne. Bryston nie robi sprzętu dla ludzi, którzy kupują oczami i chcą słuchać muzyki z telefonu z wykorzystaniem najnowszego protokołu jakiegoś tam... Tak mogą działać dalekowschodnie firmy rzucające się na każdą nową kość i wypuszczające na rynek gotowe urządzenie w ciągu miesiąca, natomiast u Brystona prace nad nowym wzmacniaczem czy przetwornikiem mogą trwać nawet kilka lat. W tym czasie cierpliwie dobiera się podzespoły, projektuje obwody elektroniczne, a następnie przeprowadza dziesiątki prób odsłuchowych i testów niezawodności. Inżynierowie co chwila mierzą kluczowe parametry elektryczne, sprawdzają sprzęt pod kątem zakłóceń elektromagnetycznych i badają jego stabilność termiczną aby mieć pewność, że w chwili wypuszczenia nowego modelu na rynek wszystko będzie dopięte na ostatni guzik. Przy takim podejściu jest w miarę oczywiste, że firma nie może plasować się w czołówce jeśli chodzi o szybkość wprowadzania nowych rozwiązań, gniazd i formatów, ale tak naprawdę nie musi. Wizytówką Brystona są opinie zadowolonych audiofilów, a także profesjonalistów - muzyków, realizatorów nagrań i specjalistów od masteringu. Wielu z nich pracuje na sprzęcie Brystona nawet kilkadziesiąt lat. I to nie na zasadzie "stałej rotacji"... Najczęściej są to sytuacje typu "jak kupiłem wzmacniacz dwadzieścia lat temu, tak już nie potrzebowałem żadnego innego, bo mój Bryston wciąż sprawuje się świetnie". W wielu przypadkach jedynym powodem do zmiany jest pojawienie się lepszego Brystona, ale i to zdarza się niezwykle rzadko, bo raz wprowadzony model pozostaje w produkcji nawet kilka czy kilkanaście lat. Teraz jednak doczekaliśmy się dużej, hurtowej zmiany. Po wielu latach Kanadyjczycy wymienili całą serię końcówek mocy, zastępując modele z "dwójką" w potędze modelami "sześciennymi". Do naszego testu trafił piec, który do tej pory był prawdopodobnie jednym z najbardziej popularnych w ofercie Brytsona - wzmacniacz 4B w wersji "do trzeciej potęgi". A żeby było jeszcze bardziej hi-endowo, wystąpił w towarzystwie flagowego przedwzmacniacza BP26 z zewnętrznym zasilaczem MPS-2.

Na temat firmy Pylon Audio napisaliśmy już chyba wszystko. Oczywiście nie mogliśmy przetestować każdego jej produktu, ale te, z którymi mieliśmy do czynienia, wypadały zawsze albo dobrze albo wręcz wyśmienicie. Nie powinno to dziwić osób, które wnikliwie zapoznały się z profilem działalności jarocińskiej manufaktury lub miały przyjemność porozmawiać z jej założycielami. Firma działa na naszym rynku od 2011 roku, a jej akcjonariusze, włącznie ze ścisłym kierownictwem, traktują ją jako długoterminowy, rodzinny biznes, co wielokrotnie podkreślali. Pierwsza siedziba firmy mieściła się w Przyborkach koło Wrześni, jednak już po dwóch latach konieczna była przeprowadzka. Niewielkie dotąd przedsiębiorstwo zaczęło rosnąć jak na drożdżach, a to głównie za sprawą dobrze przemyślanej oferty i rozsądnie skalkulowanych cen. Dziś Pylon Audio produkuje kilka serii zestawów głośnikowych w rozmaitych wersjach wykończeniowych, od niedawna montuje w nich przetworniki własnego autorstwa, a niejako przy okazji dostarcza obudowy i komponenty innym firmom zajmującym się produkcją kolumn.

[English version] Za każdym razem, kiedy dowiaduję się o możliwości przetestowania kolumn Xaviana, cieszę się niejako z przyzwyczajenia. Dla miłośników sprzętu audio produkty takich firm są tym, czym dla entuzjastów motoryzacji może być przejażdżka egzotycznym, sportowym autem albo przynajmniej rzadką, zabytkową limuzyną. To kolumny, które z założenia mają wyróżniać się na tle masówki, ale na tym ich historia się nie kończy. O początkach Xaviana można przeczytać w praktycznie każdym teście kolumn tej marki, więc wybaczcie, ale daruję sobie już klepanie opowieści o charyzmatycznym audiofilu, który dla swej małżonki przeprowadził się z Włoch do czeskiej Pragi, zatrudnił utalentowanych stolarzy i... Ach, no tak, miało być zupełnie nie o tym. Jednak wystarczy odwiedzić oficjalną witrynę Xaviana lub poznać bliżej jakikolwiek produkt tej manufaktury, aby zdać sobie sprawę z tego, że jest to bardzo wyspecjalizowana, na wskroś audiofilska działalność. Nie ma tu plastiku, taniochy, głośników kupowanych w hurcie za pół dolara i drewnopodobnej okleiny, która wychodzi spod drukarki i w życiu nawet nie widziała kawałka prawdziwego drewna. Roberto Barletta nie robi kolumn do amplitunera, a strojenie nowego modelu zajmuje mu średnio kilka lat. Być może dlatego każda nowość i każda większa zmiana w katalogu jest prawdziwym wydarzeniem. Właśnie z taką zmianą mieliśmy do czynienia w momencie wprowadzenia monitorów Perla i Orfeo. Teraz dołączyła do nich kolejna konstrukcja będąca "czymś pomiędzy" i to właśnie ją mam przyjemność testować. Oto Ambra.