Bez pana Nakazawy, człowieka z niezwykłą pasją, Japończycy jak i cały świat byliby ubożsi o produkty firmy CSR, a tego nikt by nie chciał. Nikt, kto choć raz posłuchał jej sprzętu. Po ukończeniu nauki na uniwersytecie, Norinaga Nakazawa rozpoczął pracę w firmie Standard Radio Corporation, konstruującej amatorskie i profesjonalne urządzenia bezprzewodowe oraz sprzęt radiowy. Zatrudniony jako inżynier, był odpowiedzialny za rozwój i innowację. W roku 1982 zgodnie ze swoim powołaniem, udoskonalił konstrukcję magnetofonu kasetowego wysokiej klasy. W 1971 roku amerykańska firma Superscope, współwłaściciel amerykańskiego Marantza, wykupiła 50% udziałów w Standard Radio Corporation. W ramach nowych wyzwań firma zajęła się nadzorowaniem prac badawczo-rozwojowych nad wieżami i amplitunerami niższej i średniej klasy. Została również ich wyłącznym dystrybutorem w Japonii, do której przeniesiono również większość produkcji. W 1975 roku Standard Radio Corporation zmieniła nazwę na Marantz Japan. W 1980 roku firma Superscope sprzedała część swoich aktywów holenderskiemu gigantowi Philips Corporation. I jak to zwykle bywa przy przemieszaniu dobrego z jeszcze lepszym, jedni dostali więcej, a drudzy jeszcze więcej. Wszyscy skorzystali ponieważ podniesiony został status produktów Marantza z klasy budżetowej do poziomu luksusowego, a z drugiej strony technologia skwapliwie chroniona przez Philipsa sprawdziła się znakomicie w produktach Marantza. Pierwszym dzieckiem tej fuzji był odtwarzacz płyt kompaktowych CD63. Przy kreowaniu tegoż najważniejszą osobą okazał się pan Nakazawa.

Sennheiser to prawdziwa legenda w świecie słuchawek i mikrofonów, nie tylko domowych czy ogólnie mówiąc amatorskich, ale też profesjonalnych. Ze sprzętu oznaczonego charakterystyczną, mocno pochyloną literą "S" korzystają zarówno melomani, jak i artyści, DJ-e, prezenterzy telewizyjni, a nawet piloci. Dla nich wszystkich porządne nauszniki i mikrofony są nie są tylko fajnymi gadżetami, ale niezbędnymi narzędziami pracy. Niezwykle ciekawa jest także historia samej marki. Jej założyciel był nie tylko przedsiębiorcą, ale także naukowcem badającym różne zjawiska związane z dźwiękiem i szeroko pojętą elektroakustyką. Nie dość, że stworzył fabrykę dostarczającą sprzęt dla amatorów, profesjonalistów, a nawet wojska, to jeszcze wykształcił i zaraził pasją do dźwięku całe pokolenia młodych inżynierów. Jeśli chcecie wiedzieć, jaki zasięg ma dzisiaj niemiecka firma, wybierzcie sobie dowolnego artystę i przeprowadźcie małe śledztwo - czy uda Wam się znaleźć zdjęcie tej osoby używającej sprzętu Sennheisera, na scenie lub nawet w jakimś programie telewizyjnym. Mało prawdopodobne aby się nie udało - nawet mniej znani muzycy muszą w którymś momencie natknąć się na mikrofony lub słuchawki z "S-ką", a z tych najpopularniejszych możecie wybrać praktycznie każdego artystę. Madonna, Bruno Mars, Lady Gaga, Beyoncé, Ed Sheeran... Można tak wymieniać bez końca.

Nazwa firmy T+A oznacza "Theorie und Anwendung", co oznacza teorię i zastosowanie na polu związanym z technologią audio. Inżynierowie pracujący nad sprzętem T+A sami określają się mianem naukowców, którzy wymyślają, tworzą oraz dostrajają wysokiej jakości komponenty stereo mając na celu tylko jedno - dostarczyć w pełni dojrzałe produkty swoim klientom. Od 1978 roku firma ma siedzibę w miasteczku Herford we wschodniej Westfalii. Miejsce to stało się swoistym centrum rozwoju, gdzie rozwiązania teoretyczne spotykają się z praktycznymi. Niemcy uważają, że przy tworzeniu sprzętu audio liczy się nie tylko brzmienie, ale także długi cykl życia każdego produktu, jego użyteczność oraz praktyczne udogodnienia. Ludzie pracujący w T+A to nie sami muzycy i artyści, ale głównie eksperci z dziedziny fizyki i elektroniki, inżynierowie oraz specjaliści od technologii. Sam założyciel firmy, Siegfried Amft, ukończył fizykę na politechnice w Hanowerze oraz elektroakustykę, której uczył się pod czujnym okiem samego Fritza Sennheisera. Założenie własnej firmy wspomina jako duże wyzwanie, ale może właśnie dlatego miał i wciąż ma mnóstwo energii do dalszej pracy. Dzisiejsza oferta T+A jest w zasadzie kompletna - w katalogu znajdziemy zarówno kolumny, jak i komponenty elektroniczne. Raz wprowadzone urządzenia i linie produktowe rzadko wypadają z obiegu. Najczęściej są poddawane mniej lub bardziej zaawansowanym modyfikacjom. Taki upgrade przeszła też po raz kolejny seria E - pierwsza linia zawierająca pełnowymiarowe komponenty stereo. W nowej serii E 1000 mamy tylko trzy urządzenia - wszechstronny odtwarzacz MP 1000 E, wzmacniacz zintegrowany PA 1000 E oraz system R 1000 E, łączący cechy obu tych urządzeń. Do naszego testu trafiła wersja "pełna", lub jak kto woli - "dzielona".

Francja jest ojczyzną wielu uznanych producentów sprzętu audio i zarazem jednym z krajów, które wciąż dość mocno trzymają się własnej, charakterystycznej szkoły brzmienia. Osłuchani audiofile mniej więcej wiedzą czego można się spodziewać po urządzeniach z danego zakamarku naszej planety. Stereotypowy dźwięk brytyjski różni się of francuskiego, niemieckiego, japońskiego, włoskiego czy amerykańskiego, chociaż mam wrażenie, że wspomniane podziały od pewnego czasu zaczęły się mocno rozmywać. Dla mnie na przykład włoskie brzmienie to naturalność, spójność, lekkie ocieplenie i mocna koncentracja na muzyce, w co wpisują się kolumny Sonusa i wzmacniacze Unisona, ale już Audia czy Albedo - niekoniecznie. Przyjęło się, że brytyjska szkoła brzmienia to coś w rodzaju połączenia Harbethów z Creekiem, ale przecież mnóstwo firm wyłamuje się z tego schematu - wystarczy wymienić Exposure'a, Cambridge'a, Monitor Audio i Cyrusa. Francuzi natomiast mocno trzymają się swoich priorytetów - dla nich dźwięk musi być szybki, świeży, przejrzysty i pełen detali. Z reguły nie przeszkadza im nawet mniej lub bardziej zauważalne rozjaśnienie czy ochłodzenie prezentacji. Przykłady francuskiego sprzętu grającego w zupełnie inny sposób można policzyć na palcach jednej ręki. Jadis? Lavardin? No dobrze, o ile w dziedzinie elektroniki jeszcze coś się znajdzie, to czy potraficie wymienić francuskiego producenta kolumn idącego wyraźnie pod prąd? Triangle, Cabasse, Focal, Atohm, Waterfall, Jean-Marie Reynaud - to wszystko różne interpretacje tej samej brzmieniowej filozofii. Zawsze znajdzie się jednak ktoś, kto postanowi pójść własną drogą i zrobić wszystko trochę inaczej. Tak właśnie narodziły się kolumny marki Apertura, a jeden z jej najpopularniejszych modeli dostaliśmy właśnie do testu.

Yamaha zawsze lubiła chodzić własną drogą. W przypadku systemu MusicCast pokazała, że można zaproponować nowe podejście do bezprzewodowych instalacji multiroom. Na ekosystem MusicCast składa się cała rodzina różnego typu urządzeń zaczynając od samodzielnych głośników bezprzewodowych aż po rozbudowane amplitunery klina domowego. Niezależnie od urządzeń połączonych w ramach systemu, wszystkie one mogą się ze sobą komunikować za pomocą standardu Wi-Fi oraz przesyłać dalej muzykę za pomocą łączności Bluetooth. Najprościej mówiąc - nie ważne jak podłączone i gdzie zlokalizowane jest źródło sygnału, a każde urządzenie otrzyma go niezależnie lub wszystkie odtworzą ten sam. Działają wtedy podobnie jak wzmacniacz sygnału. Pełna dowolność konfiguracji oraz pełen miks urządzeń stereo i wielokanałowych. Brzmi fajnie, prawda? Pytanie tylko co zrobić w przypadku, gdy posiadamy już audiofilski system hi-fi nie spełniający specyfikacji MusicCast lub pochodzący od zupełnie innego producenta, ale zechcemy skorzystać z tego dobrodziejstwa? No właśnie, tutaj z pomocą przychodzi nam właśnie WXC-50 - urządzenie łączące w sobie przetwornik, streamer, przedwzmacniacz i kilka innych bonusów, a przy tym w pełni kompatybilne z MusicCastem.

Nie da się ukryć, że HiFiMAN - młody, aczkolwiek już uznany producent słuchawek planarnych - zaskoczył wszystkich i trochę namieszał w dosyć dynamicznie rozwijającym się rynku nauszników wypuszczając w tym roku model, który jest pierwszym mobilnym urządzeniem firmy opartym na przetwornikach dynamicznych. Co prawda w ofercie są już słuchawki tego typu, ale są to konstrukcje dokanałowe, a jedynym modelem w historii HiFiMAN-a wykorzystującym takie drivery w słuchawkach pełnowymiarowych był do tej pory HE-300. Pojawienie się Edition S można nazwać wydarzeniem, ponieważ nie dość, że są to słuchawki mobilne, to na dodatek mogą one pracować zarówno jako nauszniki o budowie otwartej jak i zamkniętej, czego nie należy mylić ze słuchawkami półotwartymi. W modelu Edition S zastosowano bowiem ciekawe rozwiązanie pozwalające błyskawicznie zmienić zarówno charakter budowy nauszników, jak i ich brzmienie. Pomysł wydaje się genialny, a jak sprawdza się w praktyce?

Audio Analogue to jedna z tych marek, z którymi w swojej audiofilskiej karierze często się mijałem. Niewiele brakowało, by dawno temu w moim pierwszym poważnym systemie stereo zagościł wzmacniacz Puccini - przepięknie wykonana i stosunkowo niedroga integra o ciepłym, muzykalnym brzmieniu. Później miałem chrapkę na wersję z dopiskiem Special Edition, która dla wielu audiofilów do dziś pozostaje produktem kultowym i zarazem jednym z największych hitów w historii firmy. Małe trzęsienie ziemi w moim systemie wywołał przedwzmacniacz Bellini z monoblokami Donizetti. Niesamowicie spodobał mi się również wprowadzony później system złożony z odtwarzacza Paganini 192/24 i wzmacniacza Puccini Settanta. Osobiście uważam, że to jeden z najbardziej eleganckich systemów klasy średniej, jakie kiedykolwiek powstały. W pamięć zapadło mi także spotkanie z hi-endowym zestawem z serii Maestro, a ostatnimi urządzeniami Audio Analogue'a, których miałem przyjemność słuchać w kontrolowanych warunkach był odtwarzacz i wzmacniacz z serii... Crescendo. Tak - taki sam lub bardzo podobny do tego, który właśnie trafił do naszego testu. Wydaje się, że producent nie wprowadzał w tym czasie większych modyfikacji, ale szczerze mówiąc ucieszyłem się z ponownego spotkania ze sprzętem tej marki, bo darzę ją dużym szacunkiem, żeby nawet nie powiedzieć - sentymentem.

W świecie sprzętu audio wzmacniacze lampowe są otaczane szczególnym kultem, podobnie jak gramofony czy hi-endowe monitory. Uważa się, że są to urządzenia dla wtajemniczonych. Dla koneserów, którzy dla osiągnięcia możliwie najlepszego brzmienia są w stanie uporać się z pewnymi trudnościami - poświęcić nie tylko swój czas i pieniądze, ale także wygodę aby rozkoszować się prawdziwie audiofilskim dźwiękiem. O ile jednak posiadanie gramofonu wymaga od użytkownika pewnej wiedzy na temat jego prawidłowego ustawiania, wykonywania wielu dodatkowych czynności takich, jak chociażby czyszczenie płyt i igły z kurzu, a także zdobywania nowych płyt, które mimo ponownego upowszechnienia wciąż tanie nie są, ze wzmacniaczami lampowymi sprawa wygląda o wiele prościej. Nie oszukujmy się - konieczność zapewnienia piecykowi odpowiedniej wentylacji, doboru odpowiednich kolumn i wymiany lamp mocy raz na jakiś czas to nie są rzeczy przerastające średnio ogarniętego melomana. Wszystko da się zrobić jeśli tylko wzmacniacz faktycznie zrewanżuje się nam brzmieniem, jakiego nie da żadna inna konstrukcja. Wielu audiofilów uważa, że lampy to potrafią, co szczególnie dobrze widać na hi-endowych wystawach. Ponadto wiele firm produkujących takie wzmacniacze stara się maksymalnie ułatwić życie swoim klientom i przekonać ich, że lampy nie gryzą. Jedną z takich firm jest Unison Research. Włosi budują wzmacniacze lampowe od wielu, wielu lat i uchodzą za prawdziwych artystów w swoim fachu. Nie tylko ze względu na nieprzeciętne wzornictwo swoich produktów, ale również ich brzmienie i niezawodność. Spośród wielu, wielu modeli, jakie firma wypuściła na rynek w trakcie trzydziestu lat działalności, kilka zyskało w audiofilskim środowisku status kultowych. Włosi wyróżniają tu swoje trzy największe hity - Simply Two, Triode 20 i Absolute 845. Triode 25 to nic innego, jak nowoczesna reinkarnacja modelu Triode 20, stworzona dla uczczenia trzydziestych urodzin Unisona.

Zastanawiające jak rzadko przenikają się światy domowego sprzętu hi-fi i profesjonalnej aparatury audio. W teorii przecież technologia używana do nagrywania i odtwarzania muzyki powinna być bardzo podobna, a jednak wiedza większości audiofilów na temat urządzeń pro audio - i odwrotnie - jest niewielka. Studyjnego sprzętu raczej nie używa się w normalnych systemach stereo, a jeśli już, to są to wyjątkowe przypadki - kolumny inspirowane profesjonalnymi monitorami lub przetworniki, których używał jeden z dźwiękowców przy produkcji jakiejś płyty. Poza pojedynczymi przypadkami i kilkoma firmami chwalącymi się swym profesjonalnym rodowodem, nie ma tego zbyt wiele, a kiedy już sprzęt wywodzący się z rynku pro rzeczywiście sprawdza się w domowych systemach hi-fi, szybko zyskuje status kultowego i... Zazwyczaj znika z rynku. Jedną z firm, które faktycznie zajmują się zarówno produkcją sprzętu profesjonalnego, jak i audiofilskiego jest PMC - brytyjska fabryka zestawów głośnikowych. Studyjne monitory nie pełnią w jej katalogu jedynie funkcji dekoracyjnej. Professional Monitor Company, jak sama nazwa wskazuje, dostarcza sprzęt do najlepszych studiów nagraniowych na świecie. Z jej kolumn korzystają lub korzystali między innymi John Newman, Elbow, Sade, Prince, Coldplay, Kraftwerk, Peter Gabriel, Robiie Williams czy Marillion. Monitory PMC pracują w studiach Sony Music, Universal Music, Deutsche Grammophon, EMI, Decca, Warner Music, BBC, Capitol Studios czy Chesky Records. Na zestawach tej marki zrealizowano ścieżki dźwiękowe do takich filmów, jak "Skyfall", "Sherlock Holmes", "Incepcja", "Tron", "Mroczny Rycerz", "Dzień Niepodległości", "Szósty Zmysł", "Planeta Małp" czy "American Beauty". Grubo, prawda? Chyba więc trudno się dziwić audiofilom, którym ślinka cieknie na widok kolumn do użytku domowego, bazujących na tych samych rozwiązaniach, ale wykończonych elegancką okleiną i przygotowanych do włączenia w audiofilski system stereo. Takie zestawy PMC oferuje od dawna, a jedną z najnowszych propozycji brytyjskiej manufaktury jest seria Twenty 5.

Składając swój zestaw stereofoniczny najczęściej skupiamy się na wzmacniaczu zintegrowanym i odtwarzaczu. Bardziej zaawansowani audiofile wybierają nieco bardziej skomplikowane rozwiązania w postaci przedwzmacniacza i końcówki mocy, z zamysłem poprawy jakości dźwięku. Nie ma jednak oczywistej odpowiedzi na pytanie który wybór jest bardziej korzystny. Opinie audiofilów są podzielone, chociaż w katalogach producentów sprzętu z najwyższej półki widać dość wyraźną tendencję - po przekroczeniu pewnego poziomu cenowego wychodzimy już z rejonów zajmowanych przez integry i zaczynamy buszować prawie wyłącznie w konstrukcjach dzielonych. Złośliwi twierdzą, że wybór dwóch klocków zamiast jednego oznacza tylko tyle, że będziemy musieli kupić jeszcze jeden interkonekt i kabel zasilający, ale patrząc na rynek wzmacniaczy trudno nie zauważyć, że hi-endowa czołówka to niemal wyłącznie zestawy pre/power. Firmy takie, jak Krell, Mark Levinson czy McIntosh wzmacniacze zintegrowane produkują tak naprawdę "od niedawna", przynajmniej z ich perspektywy. Wytrawni audiofile zawsze lubili rozdzielać poszczególne elementy systemu, co jest niemalże zupełnym zaprzeczeniem panujących obecnie trendów. Dziś przecież trzeba wszystko minimalizować, upraszczać i łączyć wiele funkcji w jednym urządzeniu, co jednak często prowadzi do całkowitego zaniku radości z robienia czegokolwiek. Ale brak dzielonek w segmencie budżetowym ma też podłoże czysto ekonomiczne - dwa klocki to dwie obudowy, a w sprzęcie audio obudowa odpowiada niestety za znaczną część całkowitych kosztów produkcji. Na szczęście nawet tutaj zdarzają się wyjątki, a jednym z nich jest system Atolla, który mam okazję przetestować.